{"id":10079,"date":"2023-12-04T12:58:22","date_gmt":"2023-12-04T10:58:22","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10079"},"modified":"2023-12-04T12:58:29","modified_gmt":"2023-12-04T10:58:29","slug":"koku-emek-govdesi-mucadele-mustafa-batak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10079","title":{"rendered":"K\u00f6k\u00fc Emek G\u00f6vdesi M\u00fccadele &#8211; Mustafa Batak"},"content":{"rendered":"\n<p>Akdeniz\u2019in ortas\u0131nda, do\u011fal g\u00fczellikleri, konumu ve bakan her g\u00f6z\u00fcn hayran kalaca\u011f\u0131 zarafetiyle; herkese y\u00e2r olan ama sadece i\u00e7erisinde ya\u015fam kavgas\u0131 veren halklara y\u00e2r olamayan ada: K\u0131br\u0131s\u2026<br>Bilindi\u011fi \u00fczere K\u0131br\u0131s, tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde adada ya\u015fayan halklar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmedi. K\u0131sa bir ara\u015ft\u0131rma ile tarihsel arka plana d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya fethedildi\u011fi ya sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ya da kiraland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor bu k\u00fc\u00e7\u00fck adan\u0131n. K\u0131br\u0131s halklar\u0131, adan\u0131n s\u00fcrekli el de\u011fi\u015ftirmesinden de mevcut yap\u0131n\u0131n s\u00fcrekli bozulmas\u0131ndan da t\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131 ses y\u00fckseltmesi beklenen odaklar\u0131n i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde sessiz kalmas\u0131ndan da hayli \u015fikayet\u00e7iydi. Is\u0131nmaya ba\u015flayan \u00f6fkenin sesi duyuluyordu.<br><strong>Kazan kayn\u0131yordu<\/strong><br>Bug\u00fcn, temelleri sa\u011flam bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcyen s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ile \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z K\u0131br\u0131s B\u00fct\u00fcn Halklar Karde\u015ftir\u201d \u015fiar\u0131n\u0131n k\u00f6kleri bu ortamda at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r dersek, hi\u00e7 de abartm\u0131\u015f olmay\u0131z. 1918\u2019de tamamlanan Birinci Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, y\u00fckselen fa\u015fizm ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ra\u011fmen bu topraklarda, etnik kimlik, din, dil, \u0131rk ay\u0131rt etmeksizin y\u00fckselen devrimci hareket, takvimler 1926 y\u0131l\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011finde K\u0131br\u0131s Kom\u00fcnist Partisi halini ald\u0131. Emek eksenli temeller \u00fczerine kurulan parti adada ya\u015fayan t\u00fcm emek\u00e7ileri kucaklay\u0131p, y\u00fckselen \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, Elen, T\u00fcrk, Ermeni, Maronit fark etmeksizin t\u00fcm emek\u00e7ilerin yan\u0131nda yer al\u0131yor, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve anti-emperyalist m\u00fccadele i\u00e7in yeni bir hat \u00e7iziyordu. \u00c7izilen bu yeni hat ve olu\u015fturulan \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131n\u0131n, bir arada kolektif akl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 da organizasyonel yap\u0131s\u0131n\u0131 in\u015fa edip teknik, idari ve mali i\u015flerini kotarabilmesi de kolay de\u011fildi. KKP t\u00fcm bunlar\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi y\u00f6ntemlerle ba\u015far\u0131p, ortaya koydu\u011fu s\u00f6z ile halkta kar\u015f\u0131l\u0131k bulsa da adaya h\u00e2kim olan \u0130ngiliz Y\u00f6netiminin anti-kom\u00fcnist tavr\u0131, b\u00f6l-y\u00f6net konusundaki uzmanl\u0131\u011f\u0131 ve her d\u00f6nem oldu\u011fu gibi o d\u00f6nemde de var olan i\u015fbirlik\u00e7i yap\u0131 s\u00fcrece ket vuruyordu. Buna patlak veren \u0130spanya \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 ile pe\u015finden gelen \u0130kinci Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131 ve artan bask\u0131lar da eklendi\u011finde KKP 1940\u2019l\u0131 y\u0131llar itibariyle Emek\u00e7i Halk\u0131n \u0130lerici Partisi (AKEL) halini al\u0131yordu.<br><strong>Ancak m\u00fccadele tohumlar\u0131 ekilmi\u015fti bir kere<br><\/strong>Emek m\u00fccadelesinin co\u015fkusu ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k istenci ada halklar\u0131n\u0131 sarm\u0131\u015ft\u0131 bir kere\u2026 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk ve K\u0131br\u0131sl\u0131 Elen emek\u00e7ilerin ortaya koydu\u011fu m\u00fccadele halkta kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaya devam ediyordu. Bunun doruk noktas\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 Elen ve K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk maden i\u015f\u00e7ilerinin ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi, Cyprus Mines Cooperations (CMC) \u015firketinin yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131 13 Ocak 1948\u2019te ba\u015flat\u0131lan \u201cMaden Grevi\u201ddir. Tam 125 g\u00fcn s\u00fcren bu grevde emek\u00e7iler, bir yanda a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederken, di\u011fer yanda fa\u015fistlerin ve kilisenin bask\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyordu. 4 ay 4 g\u00fcn s\u00fcren grev, hem K\u0131br\u0131s i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en uzun s\u00fcreli grevi, hem de 1300 K\u0131br\u0131sl\u0131 Elen, 700 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk emek\u00e7inin kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00f6nemin en kalabal\u0131k eylemi olmu\u015ftu. Maden Grevi \u00f6\u011freticiydi. \u0130\u015f\u00e7iler birlik olduklar\u0131 zaman sermayeye kafa tutabileceklerini de haklar\u0131n\u0131 kazanabileceklerini de bu m\u00fccadelede e\u015flerinin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131yla yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fcler. Dahas\u0131, emek\u00e7iler art\u0131k kavgan\u0131n i\u00e7indeydi, sermayeye kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini soka\u011fa yans\u0131tacak g\u00fcc\u00fc kendinde g\u00f6r\u00fcyor, kendi s\u00f6z, yetki karar ve iktidar m\u00fccadelesi i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talebine daha s\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131yordu. Ancak yukar\u0131da ifade edildi\u011fi gibi, ada \u00fczerinde hakimiyet kurmak isteyen \u00fclke say\u0131s\u0131 \u00e7oktu, o y\u0131llar\u0131n konjonkt\u00fcr\u00fcnde olu\u015fan iki kutuplu d\u00fcnyada, ada \u00fczerinde y\u00fckselen sol r\u00fczgara kap\u0131lan ada halklar\u0131n\u0131 \u201cSovyet tehdidinden\u201d uzak tutmak i\u00e7in adan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc halini alacak planlar \u00e7ok ge\u00e7meden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fccadele nerede olursa olsun k\u00f6klenmekteydi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 itibariyle fiili olarak b\u00f6l\u00fcnen adan\u0131n kuzey yar\u0131s\u0131nda ayakta kalma m\u00fccadelesi veren K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, sabah i\u015fine, okuluna giderken ak\u015famlar\u0131 mevzide n\u00f6bet tutuyordu. B\u00f6ylesine zor bir d\u00f6nemde orta e\u011fitimini tamamlay\u0131p y\u00fcksek \u00f6\u011frenim i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye giden K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fi, gitti\u011fi \u015fehirlerde de kab\u0131na s\u0131\u011fmad\u0131 ve oralarda sokakta buldu\u011fu m\u00fccadeleye kat\u0131ld\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 68 ve 78 ku\u015fa\u011f\u0131 olarak an\u0131lan o \u015fanl\u0131 m\u00fccadele d\u00f6neminde, oradaki y\u00fcksek \u00f6\u011frenim gen\u00e7li\u011fi, soka\u011fa ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f siyaseti ve bununla birlikte y\u00fckselen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinde K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk \u00f6\u011frencileri de yan\u0131nda buldu. Kay\u0131plar\u0131n da verildi\u011fi bu zor s\u00fcrecin ard\u0131ndan adaya d\u00f6nen gen\u00e7ler yine \u201crahat\u201d durmad\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme yoluna gitti. Bu yolda da yerelde bulunan \u00e7eli\u015fkileri, K\u0131br\u0131s Kom\u00fcnist Partisinden bu yana devam eden s\u0131n\u0131f ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi ile peki\u015ftirerek 22 A\u011fustos 1977 y\u0131l\u0131 itibari ile Halkla Dayan\u0131\u015fma ve K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi, yani Halk-Der\u2019i kurdu. Halk-Der k\u0131sa zamanda geli\u015ftirdi\u011fi s\u0131n\u0131f siyaseti ile k\u00e2h sokakta grev yapan Sanayi Holding emek\u00e7ilerine destek verdi, k\u00e2h asimilasyon politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 durdu, k\u00e2h \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z K\u0131br\u0131s B\u00fct\u00fcn Halklar Karde\u015ftir\u201d \u015fiar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti k\u00e2h y\u00fckselen halk-halklar tart\u0131\u015fmas\u0131nda K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131 tespiti yapt\u0131. Halk-Der varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc 4 k\u0131sa y\u0131lda ba\u015fard\u0131klar\u0131yla, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk emek hareketine \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131. Yap\u0131lan katk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc dillere pelesenk olan m\u00fccadeleden ve ortaya konan s\u00f6z\u00fcn y\u0131llar sonra dahi sahiplenmesinden de anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<br><strong>Mesele irade ve gelenekte<br><\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u0131br\u0131s \u015fiar\u0131n\u0131 sahiplenip \u00f6rg\u00fctleyen, s\u0131n\u0131f siyasetini ilmek ilmek \u00f6r\u00fcp soka\u011fa yans\u0131tan, bunu da ta KKP\u2019den bu yana olu\u015fan gelene\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak yapan politik hatt\u0131n dergisini tutuyorsunuz elinizde. Bundan yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l \u00f6nce KKP ile topra\u011fa ekilen tohumlar, \u00f6nce Halk-Der, devam\u0131nda Baraka K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nin k\u00fclt\u00fcr sanat alan\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131\u011f\u0131nak, daha sonra da sokakta \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc devrimci hat ve olu\u015fturdu\u011fu felsefe ile Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Yolu Emek\u00e7inin Partisi b\u00fcy\u00fcyor. Kendi topra\u011f\u0131nda k\u00f6kle\u015fip ye\u015feren bu siyaset, d\u00fc\u015f\u00fcnen, ak\u0131l koyan, somut sorunlar\u0131n somut tahlilini yapan anlay\u0131\u015ftan beslenmektedir. K\u00f6k\u00fcn\u00fc de g\u00f6vdesini de kendi topraklar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ile geni\u015fleten bu koca \u00e7\u0131nar, kutlu g\u00fcne var\u0131ncaya dek b\u00fcy\u00fcmeye ve serpilmeye devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1129\" height=\"1600\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10080\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50.jpeg 1129w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50-212x300.jpeg 212w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50-723x1024.jpeg 723w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50-768x1088.jpeg 768w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50-1084x1536.jpeg 1084w\" sizes=\"(max-width: 1129px) 100vw, 1129px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akdeniz\u2019in ortas\u0131nda, do\u011fal g\u00fczellikleri, konumu ve bakan her g\u00f6z\u00fcn hayran kalaca\u011f\u0131 zarafetiyle; herkese y\u00e2r olan ama sadece i\u00e7erisinde ya\u015fam kavgas\u0131 veren halklara y\u00e2r olamayan ada:<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":10080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,64,44,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/WhatsApp-Image-2023-09-21-at-15.30.50.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2Cz","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10079"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10079"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10081,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10079\/revisions\/10081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}