{"id":10125,"date":"2024-02-02T17:27:42","date_gmt":"2024-02-02T15:27:42","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10125"},"modified":"2024-02-02T17:28:24","modified_gmt":"2024-02-02T15:28:24","slug":"solu-saga-itmek-ya-da-kibris-sorununda-cozumcu-olmak-ali-sahin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10125","title":{"rendered":"Solu Sa\u011fa \u0130tmek ya da K\u0131br\u0131s Sorununda \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcmc\u00fc\u201d Olmak &#8211; Ali \u015eahin"},"content":{"rendered":"\n<p>Sosyalistler hayat\u0131n temel itici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi oldu\u011funu vurgularken ya\u015fam\u0131n salt bundan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolayl\u0131 olarak emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisinden etkilenerek ya\u015fam\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 sorunlar da bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincindedirler. Ataerki, milliyet\u00e7ilik, ulusal sorunlar, do\u011fan\u0131n katledilmesi, vb. \u00e7ok say\u0131da toplumsal mesele, merkezinde s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131 \u015fekillendiren sorunlard\u0131r. Bu sorunlar\u0131n her biri ise olu\u015ftu\u011fu \u00fclkeye, co\u011frafyaya, maddi ko\u015fullara ve tarihsel d\u00f6neme g\u00f6re \u015fekillenir.&nbsp;Sosyalistler, kapitalizmin bir par\u00e7as\u0131 olarak var olan emek ve sermaye aras\u0131ndaki kavgada y\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 eme\u011fin cephesine yapsa da bahsetti\u011fimiz di\u011fer toplumsal sorunlarla da ilgilenmek zorundad\u0131r. Sosyalist hareketin tarihi bu alanlardaki m\u00fccadelelerle ilgili \u00e7ok say\u0131da ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnekler bar\u0131nd\u0131rsa da ge\u00e7mi\u015fte ekonomizme s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f veya iktidar\u0131 alma perspektifini sadece i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla s\u0131n\u0131rlayan yanl\u0131\u015f anlay\u0131\u015flar da s\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bug\u00fcn\u00fcn solu i\u00e7inde yayg\u0131n olan yanl\u0131\u015f bunun tam tersidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemde sol hareket i\u00e7inde yayg\u0131n olan yanl\u0131\u015f, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini 19. ve 20. y\u00fczy\u0131lda b\u0131rakarak siyasal \u00f6nermesi belli olmayan soyut \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi tan\u0131mlar\u0131 \u00fczerinden kimlik m\u00fccadelelerine hapsolmakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Marksist hareketin 1970 ve 1980\u2019lerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geri \u00e7ekilme sonras\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyalizmi kurma m\u00fccadelesindeki rol\u00fcn\u00fc yanl\u0131\u015flayan ve sosyalizmi s\u0131n\u0131fsal ba\u011flamlardan kopararak ahlaki bir tav\u0131r al\u0131\u015fa indirgeyen bir siyasal hat,&nbsp;reel sosyalist deneyimlerin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131yla birlikte sosyalizm m\u00fccadelesini de rafa kald\u0131rarak politik ufkunu kapitalizmin \u201cdemokratikle\u015fmesine\u201d sabitlemi\u015ftir. B\u00f6ylece emek m\u00fccadelesi nostaljik bir unsur haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken solculuk ise s\u0131n\u0131ftan ka\u00e7an feminizme, \u00e7evrecili\u011fe, LGBTQ&nbsp;&nbsp;hareketine, etnik ve k\u00fclt\u00fcrel gruplara vb. kimlik m\u00fccadelelerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6nceleri her t\u00fcrl\u00fc kimlik m\u00fccadelesini emek hareketini ya\u015fam\u0131n merkezindeki rol\u00fcyle birlikte ele alan bir sol \u00e7izgi varken, bug\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131kla emek m\u00fccadelesini de bir kimli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f ve \u201ckapitalizmin ehlile\u015ftirilmesi\u201d de dahil edilmi\u015f, hatta yeri geldi\u011finde emek m\u00fccadelesini bahsi ge\u00e7en kimlik m\u00fccadelelerini gerileten bir unsur olarak g\u00f6ren bir \u201csolculuk\u201d yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlay\u0131\u015f\u0131n K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk solu i\u00e7indeki tezah\u00fcrlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise en ba\u015fta K\u0131br\u0131s sorununa s\u0131k\u0131\u015fan ve siyasal ufkuyla birlikte solun tan\u0131m\u0131n\u0131 da bu dar \u00e7er\u00e7eve i\u00e7ine sokan kimlik\u00e7i anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu \u00e7er\u00e7evede, bir siyasal \u00e7evreyi sol yapan \u015fey salt K\u0131br\u0131s sorununda tak\u0131n\u0131lan \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcmc\u00fc\u201d tav\u0131rdan ibarettir. 1990 sonras\u0131 k\u00fcresel olarak solda ya\u015fanan eksen kaymas\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk solunu da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde etkiledi ve kimlik\u00e7ili\u011fin adadaki potansiyeli en y\u00fcksek damarlar\u0131ndan biri olan K\u0131br\u0131s sorunu s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiyle ayr\u0131lan solun biricik mevzusuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.&nbsp;&nbsp;Bu durumda her ge\u00e7en g\u00fcn artan Ankara h\u00fck\u00fcmetlerinin m\u00fcdahaleleri de ayr\u0131ca rol oynad\u0131 ve oynamaya da devam ediyor.&nbsp;&nbsp;\u201cK\u0131br\u0131s sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden hi\u00e7 bir \u015fey olmaz\u201d, \u201c\u00f6nce K\u0131br\u0131s sorununu \u00e7\u00f6zmeliyiz\u201d diyen&nbsp;&nbsp;bir \u201csol\u201d g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00c7\u00f6z\u00fcmden anla\u015f\u0131lan \u015fey nedir?\u201d, \u201cs\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fi nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?\u201d, \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm ile bar\u0131\u015f ayn\u0131 \u015fey midir?\u201d, \u201cK\u0131br\u0131s halklar\u0131n\u0131n karde\u015fle\u015fmesi i\u00e7in bir anla\u015fma yeterli midir?\u201d, \u201cbu anla\u015fmay\u0131 kimler yapacakt\u0131r?\u201d&nbsp;&nbsp;gibi sorular mu\u011flak bir \u015fekilde ele al\u0131nmakta ve asl\u0131nda bu mu\u011flakl\u0131kla do\u011fal olarak \u015fu anda konu \u00fczerinde egemen olan anlay\u0131\u015flar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 kabul edilmektedir. Bu kabul ile birlikte Ticaret Odas\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f biri, \u00f6mr\u00fc i\u015f\u00e7ilikle ge\u00e7mi\u015f bir sendika \u00fcyesi ile birlikte ayn\u0131 solculukta birle\u015febiliyor. Ya da K\u0131br\u0131s halklar\u0131n\u0131n karde\u015fle\u015fmesi gerekti\u011fini savunan bir gen\u00e7, emperyalizmin fonlad\u0131\u011f\u0131 kurumlar \u00fcst\u00fcnden bar\u0131\u015f m\u00fccadelesi vermekle yetinebiliyor.&nbsp;Yine benzer bir mant\u0131kla Filistin halk\u0131n\u0131n yurdunu gasp eden \u0130srail\u2019in yan\u0131nda duran sa\u011fc\u0131 bir parti ba\u015fkan\u0131, s\u0131rf kad\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in solcu bir kad\u0131n ba\u015fkan ile birlikte K\u0131br\u0131s sorununda \u00f6nc\u00fc rol oynamaktan bahsedebiliyor. \u00d6rnekler artt\u0131r\u0131labilir ama bahse konu kimlik\u00e7i solculu\u011fun \u00e7eli\u015fkileri bu \u00f6rneklerle bile anla\u015f\u0131labilir durumdad\u0131r. T\u00fcm bunlar, K\u0131br\u0131s sorunu gibi bir ulusal sorunu basit bir etnik gerginli\u011fe ya da \u00fclkeler aras\u0131 bir rekabete indirgeyen kimlik\u00e7i anlay\u0131\u015f\u0131n tezah\u00fcrleridir. Ancak her ulusal sorun gibi K\u0131br\u0131s sorunu da ger\u00e7ekli\u011fine uygun bir \u015fekilde yani s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Evet, sol hareketin K\u0131br\u0131s sorunundaki tarihsel ve g\u00fcncel pozisyonu iki halk\u0131n bir arada ya\u015famas\u0131ndan, yani bar\u0131\u015ftan ve karde\u015flikten yana olmu\u015ftur.&nbsp;Ancak solu sol yapan tav\u0131r salt buna indirgenemez. Bir ulusal sorunda farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar ve buna paralel farkl\u0131 siyasal yap\u0131lar rol oynayacak bile olsa solcular konuyu onlar\u0131n dayatmalar\u0131yla okuyup s\u0131n\u0131rlayamaz. \u00d6te yandan ayr\u0131nt\u0131s\u0131na girmeyecek olsak da \u015funu da vurgulamal\u0131y\u0131z ki, Marksistlerin ulusal sorunlarda mutlak bir tavr\u0131 yoktur. Sosyalistler bu sorunlar\u0131 tarihsel ba\u011flam\u0131 ve halklar\u0131n kendi kaderlerini belirleme haklar\u0131 i\u00e7erisinde ele al\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla solcular her durumda ille de birlik\u00e7idir diyen bir anlay\u0131\u015f halklar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 ilkesini dahi anlamamakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tekrar K\u0131br\u0131s sorununa s\u0131k\u0131\u015fan anlay\u0131\u015fa d\u00f6ner ve sona gelirsek, bug\u00fcn solda K\u0131br\u0131s sorununa ve \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcme\u201d indirgenmi\u015f anlay\u0131\u015f\u0131n sol olmaya yetmedi\u011fini tekrar tekrar vurgulamal\u0131y\u0131z. Bu anlay\u0131\u015f tecr\u00fcbeyle g\u00f6sterdi\u011fi gibi K\u0131br\u0131s halklar\u0131n\u0131 birbirlerine&nbsp;&nbsp;yakla\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi solu sa\u011fa yakla\u015ft\u0131rarak K\u0131br\u0131s\u2019ta kurulacak bir bar\u0131\u015f\u0131 bug\u00fcnden uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek \u00e7\u00f6z\u00fcm ise solun s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini y\u00fckselterek halklar aras\u0131 bar\u0131\u015f\u0131 g\u00fcndelik somut ili\u015fkiler \u00fczerinden in\u015faya giri\u015fmesidir. B\u00f6yle bir m\u00fccadele siyasal yelpazede kimin sol kimin ise sa\u011f oldu\u011funu berrak bir \u015fekilde g\u00f6sterecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"551\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim.jpg 971w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim-300x170.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim-768x436.jpg 768w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim-70x40.jpg 70w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosyalistler hayat\u0131n temel itici g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi oldu\u011funu vurgularken ya\u015fam\u0131n salt bundan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolayl\u0131 olarak emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisinden etkilenerek ya\u015fam\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 sorunlar da bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":10126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,64,44,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/ocak-2024-yazi-resim.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2Dj","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10125"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10128,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10125\/revisions\/10128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}