1700\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda, kad\u0131nlar i\u00e7in e\u011fitim ve sosyal e\u015fitlik talebiyle ortaya \u00e7\u0131kan liberal feminizm, o y\u0131llar i\u00e7in ilerici olsa bile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in yetersizdir. Liberal feminizim, kimi zaman \u201cbireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fit haklar\u201d kimi zaman pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana alan bir \u201cf\u0131rsat e\u015fitli\u011fi\u201d m\u00fccadelesidir. Siyasette kad\u0131n kotalar\u0131, \u015firket y\u00f6netimlerinde kad\u0131n kotalar\u0131 gibi \u00f6nerilerle pozitif ayr\u0131mc\u0131 pratik sergileyen liberal feminizm asl\u0131nda cinsiyet temelinden y\u00fckselen ve kad\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalan kad\u0131nlar\u0131, ayn\u0131 zeminden y\u00fckselen bir savunuyla kad\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131mc\u0131 bir tutum ile pozitif bir oda\u011fa koymaktad\u0131r. Toplumsal cinsiyet rolleri gere\u011fi e\u015fitsizli\u011fe maruz kalan bir cinsin, pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve yasalar \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik tabii ki kar\u015f\u0131 durulmamas\u0131 gereken bir durumdur fakat yasalar\u0131 yapan da terazinin e\u015fitli\u011fini belirleyen de her zaman egemen s\u0131n\u0131f olmu\u015ftur. Bu tutum bir o kadar da yukar\u0131dand\u0131r. Bunun yan\u0131nda liberal feminizm, t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n ayn\u0131 oldu\u011fu savusunu \u00f6n\u00fcne koyar ve bunu salt cinsiyet temelinden yola \u00e7\u0131karak yapar. Fakat kad\u0131nlar\u0131n da s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmezden gelen sadece cinsiyet odakl\u0131 bir m\u00fccadele, ataerkil kapitalizmi yerinden sarsamaz. Liberal feminizm savunusu, sadece sola \u00f6zg\u00fc de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda sa\u011f g\u00f6r\u00fc\u015fte de kendine zemin bulaca\u011f\u0131ndan, s\u00f6ylemler ve pratikler y\u00fckseldi\u011fi zemine hizmet edecektir. Liberal feminizmin kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sistem i\u00e7i reformlar, haklar veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler kad\u0131n m\u00fccadelesinde \u00f6nemli yer tutar. Fakat asgari \u00fccretle \u00e7al\u0131\u015fan bir kad\u0131n veya evde g\u00f6r\u00fcnmez emek alt\u0131nda ezilip ekonomik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kazanamam\u0131\u015f bir kad\u0131n, liberal feminizmin yukar\u0131dan getirece\u011fi reformist yasalarla, \u00f6rne\u011fin kocas\u0131n\u0131n de\u011fil babas\u0131n\u0131n soyad\u0131n\u0131 kullanarak \u00f6zg\u00fcrle\u015femeyecektir. Bu noktada m\u00fccadele eksik kalacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Postmodern \u00e7eli\u015fki<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kapitalizm ve ataerki tarih boyunca kad\u0131nlar\u0131, o d\u00f6nemki ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine hapsetmi\u015f ve farkl\u0131 \u015fekillerde eme\u011fini s\u00f6m\u00fcrerek k\u00e2r elde etmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131nlar, sosyal ya\u015famda neoliberal politikalar alt\u0131nda ezilirken ayn\u0131 zamanda \u00f6zel m\u00fclkiyet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcnmez emek sarf eden ve i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011furan, besleyen ve b\u00fcy\u00fcten konuma indirgendi. Kamusal ya\u015fam\u0131n birlikte hareket ve m\u00fccadele etme oda\u011f\u0131ndan uzakla\u015fan kad\u0131nlar k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar ve birbirinden habersiz \u015fekilde \u00e7\u0131rp\u0131nmaya devam etti. Postmodern feminizm anlay\u0131\u015f\u0131 bu noktada kapitalizm ve ataerki ile paralellik g\u00f6stererek \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinin yerinde saymas\u0131na neden oldu. Bunun sebebi ise kad\u0131nlar \u00fczerindeki s\u0131n\u0131f temelli bask\u0131y\u0131 g\u00f6rmezden gelerekm\u00fccadeleyi bireysel farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerinden y\u00fcr\u00fctmesi sebebiyle ortak bir paydada bulu\u015fturamamas\u0131 ve sistem kaynakl\u0131 bu sorunun esas hedefi olan ataerkil kapitalizmi g\u00f6sterememesidir. Tam da bu noktada, postmodern feminizm, kapitalizme daha \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fitlik\u00e7i bir imaj \u00e7izerek kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve bireysele indirgenen sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olarak postmodern pratikler ile mor kapitalizmi besledi. Bu anlay\u0131\u015f, ortak hedef bilincini ortadan kald\u0131ran, kamusal ve ortak olandan de\u011fil, bireysellik ile farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerine kurulmu\u015f ve kad\u0131nlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck gruplara ay\u0131r\u0131yor olmas\u0131 sebebiyle, kapitalizmin tabiri caizse ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcren bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Zaten kad\u0131nlar\u0131, onlar\u0131 daha az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lacak s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine hapsetmi\u015f olan kapitalizm ile m\u00fccadele edebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak ortak zemin \u00fczerinden y\u00fckselecek olan bir hedefe ihtiya\u00e7 duyulurken, postmodern bir fikriyat ile feminist m\u00fccadele \u00f6rmek kad\u0131nlar \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n \u00f6znesinin kim oldu\u011fu noktas\u0131nda yan\u0131t bulmay\u0131 da g\u00fc\u00e7le\u015ftirecektir.<\/p>\n\n\n\n Sosyalist pusula<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sosyalist femizm s\u0131n\u0131f temelinden y\u00fckselen ve ataerkil kapitalizme kar\u015f\u0131 verilen bir feminist m\u00fccadeledir. \u00d6zel m\u00fclkiyet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine hapsolmu\u015f kad\u0131nlar\u0131n kamusal ya\u015famda ortak ma\u011fduriyet, ortak bask\u0131c\u0131 ve ortak hedef do\u011frultusunda birle\u015fmesini savunan, iktisadi ve ideolojik temelden y\u00fckselen s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc sosyalist bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele alan ve merkezine de kad\u0131n m\u00fccadelesini yerle\u015ftiren bir t\u00fcrd\u00fcr. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ve kad\u0131n m\u00fccadelesinin parallellik g\u00f6stermesi gerekti\u011fini savunan sosyalist feministler, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesini kapitalizm ve ataerki ile m\u00fccadeleden ayr\u0131 tutmaz. Kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluk, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u015fiddetin temel sebebinin sistemden kaynakl\u0131 oldu\u011funu bilir ve sistem i\u00e7inde bireysel m\u00fccadele vermek yerine, sisteme kar\u015f\u0131 birlikte bir m\u00fccadele \u00f6rmeyi savunur. Dolay\u0131s\u0131yla sosyalist feminist m\u00fccadele s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde de yukar\u0131da verdi\u011fimiz \u00f6rnekler mevcuttur. Yasal kazan\u0131mlar\u0131n yads\u0131namayaca\u011f\u0131 ve g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir ger\u00e7ek oldu\u011funu ifade etmekle birlikte sadece yasalara odaklanmak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir otorite taraf\u0131ndan yasalar\u0131n de\u011fi\u015ftirildi\u011fi do\u011frultuda gelece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde m\u00fccadele etmek, sistemi de\u011fi\u015ftirme noktas\u0131nda t\u0131kanmaya sebep olabilir. Tam da bu y\u00fczden \u00e7\u00f6z\u00fcm, sadece anneye do\u011fum izni verilmesi yerine her iki ebevyne de verilecek bir ebeveynlik izni, mobbing yasas\u0131, hamile kad\u0131nlar\u0131n i\u015ften at\u0131lmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131, cinsiyet temelli s\u00f6m\u00fcn\u00fcr\u00fcn\u00fcn de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ece\u011fi i\u00e7in sendikas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131, refah ve al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseltilebilmesi i\u00e7in asgari \u00fccretin en d\u00fc\u015f\u00fck kamu maa\u015f\u0131na sabitlenmesi, kamusal a\u015fevleri, kamusal \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler, kamusal kre\u015fler gibi kad\u0131nlar\u0131n kamusal alanlarda bir araya gelebilece\u011fi ve g\u00f6r\u00fcnmeyen eme\u011fin y\u00fck\u00fcnden kurtulabilece\u011fi vb. sosyalist \u00e7izgide sistemsel de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7in m\u00fccadele etmektir. Bu talepler prati\u011fe d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ile de parallelik g\u00f6stermesi sebebiyle \u00f6zelde kad\u0131nlar genelde ise i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici olacakt\u0131r. Bu y\u00fczden sosyalist feminizm bir se\u00e7enek de\u011fil, sistemsel de\u011fi\u015fimi getirip kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak en do\u011fru feminist m\u00fccadele \u015feklidir.<\/p>\n\n\n\n Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/emel-foto.jpg\")
<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"