{"id":10177,"date":"2024-02-15T20:34:49","date_gmt":"2024-02-15T18:34:49","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10177"},"modified":"2024-02-15T20:34:55","modified_gmt":"2024-02-15T18:34:55","slug":"cevreye-soldan-bakmak-sezgin-keser","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10177","title":{"rendered":"\u00c7evreye Soldan Bakmak &#8211; Sezgin Keser"},"content":{"rendered":"\n<p>Hi\u00e7 i\u015fe giderken araba kullanmak yerine y\u00fcr\u00fcmeyi ya da bisiklet kullanmay\u0131 tercih ettiniz mi? Evdeki \u00e7\u00f6plerinizi ka\u011f\u0131t, plastik ve cam olarak ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131n\u0131z m\u0131? Peki et t\u00fcketiminin \u00e7evreye verdi\u011fi zarar\u0131 azaltmak i\u00e7in \u201cYe\u015fil Pazartesi\u201d trendine kat\u0131ld\u0131n\u0131z m\u0131? Ya da karbon ayak izinizi* en son ne zaman \u00f6l\u00e7t\u00fcn\u00fcz? K\u0131sacas\u0131 birey olarak \u00e7evreye ne kadar zarar verdi\u011finizin fark\u0131na var\u0131p bu zarar\u0131 azaltmak i\u00e7in neler yap\u0131yorsunuz? Denizlerimiz \u00e7\u00f6p dolu, hava kirlili\u011finden nefes alam\u0131yoruz, ormanlar\u0131 katlediyoruz, d\u00fcnyam\u0131z yok oluyor. Sorumlusu biziz ve \u00e7\u00f6z\u00fcm de biziz! Her birey \u00e7evreci mant\u0131kta ya\u015farsa d\u00fcnyam\u0131z\u0131 kurtarabiliriz!<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Elinizdeki dergi ekososyalist ideolojiyi benimsemi\u015f ve bu u\u011furda m\u00fccadele eden bir derne\u011fin dergisi yerine liberal veya postmodern bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn ya da fonlanm\u0131\u015f bir STK\u2019n\u0131n dergisi olsa yukar\u0131daki paragraf uzar gider, sizleri vicdan\u0131n\u0131zla y\u00fczle\u015ftirip bireysel olarak \u00e7evreci olman\u0131z\u0131 \u00f6\u011f\u00fctler ve as\u0131l sorumlular\u0131 g\u00f6rmezden gelmenizi sa\u011flard\u0131. Neyse ki ne bu derginin ne de bu yaz\u0131n\u0131n \u00f6yle bir derdi yok. Bu yaz\u0131n\u0131n derdi ekolojik talan\u0131n as\u0131l sorumlular\u0131n\u0131 ve bu y\u0131k\u0131m\u0131 durdurabilmenin yollar\u0131n\u0131 aramak olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u0131k\u0131m var ey dostlar!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fam\u0131z\u0131n bu kadar talan edildi\u011fi, kendi kendini yenilemeye dahi hi\u00e7 f\u0131rsat verilmedi\u011fi bir d\u00f6nem olmam\u0131\u015ft\u0131r. Eski \u00e7a\u011flarda do\u011fa, insanlar\u0131n kontrol edemedi\u011fi, anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir gizemken kimi d\u00f6nemde ise kutsal say\u0131lm\u0131\u015f ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne zaman ki canavar bir makinenin \u00e7arklar\u0131 d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131 o zaman do\u011fan\u0131n da y\u0131k\u0131m\u0131 belki de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak \u015fekilde artmaya ba\u015flad\u0131. Kapitalizmle birlikte ba\u015flayan ihtiya\u00e7 fazlas\u0131, sermayenin k\u00e2r ve kazan\u00e7 odakl\u0131 \u00fcretimi ve \u00e7\u0131lg\u0131n t\u00fcketim anlay\u0131\u015f\u0131, metalar\u0131n ham maddesi ve kayna\u011f\u0131 olan do\u011fan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131zca ve ac\u0131mas\u0131zca kullan\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir yandan eme\u011fimizi s\u00f6m\u00fcren ve de\u011fersizle\u015ftiren sermaye bir yandan da do\u011fay\u0131 talan ediyor hatta piyasala\u015ft\u0131r\u0131p sat\u0131yor. Toplumun maddi zenginli\u011fi emek ve do\u011fa olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kapitalizm, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fc i\u015f g\u00fcc\u00fc, do\u011fay\u0131 da ham madde ve kaynak olarak ele alarak sermaye birikimini ve b\u00fcy\u00fcmesini ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Do\u011fa varl\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011fal kaynak haline getirilmesi s\u00fcreci ile eme\u011fin i\u015f\u00e7ile\u015ftirilmesi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir birlik i\u00e7inde ilerliyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z neoliberal d\u00f6nemin ba\u015fat \u00f6zelli\u011fi ise, piyasa d\u0131\u015f\u0131 olan ne varsa (su, toprak, hava, genler, do\u011fan\u0131n bilgisi, vs.) \u00f6zelle\u015ftirme, ticarile\u015ftirme gibi y\u00f6ntemlerle sermayenin hizmetine ko\u015fulmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte s\u00fcrekli ve hep daha fazla b\u00fcy\u00fcmeye dayal\u0131 olan kapitalizm, b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in do\u011fay\u0131 yok ederken, elinde tuttu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ara\u00e7la \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, bireysel \u00e7abalara ba\u011flayarak as\u0131l sorumlular\u0131n kim oldu\u011funu da gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kendi ekolojik d\u00fcnyas\u0131nda vicdan\u0131 temiz ya\u015fayan postmodern solcu bireylerin de yard\u0131m\u0131yla, bu yolda ba\u015far\u0131l\u0131 da oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kimin ayak izi daha b\u00fcy\u00fck; emek\u00e7inin mi sermayenin mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir sorunun neye ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmezsek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de do\u011fru bir \u015fekilde \u00fcretemeyiz. \u00dclkemiz \u00f6zelinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde asgari \u00fccretle ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015fan, sosyal hayat\u0131na ya da \u00fclkenin sorunlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye dahi vakit bulamayan bir i\u015f\u00e7i, yere \u00e7\u00f6p atarak ya da toplu ula\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fe arabayla gitmek zorunda kalarak, yak\u0131t\u0131n\u0131 denizlerimize d\u00f6ken ve Kalecik Elektrik Santrali\u2019yle havam\u0131z\u0131 kirleten AKSA\u2019n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribattan daha fazla nas\u0131l do\u011fam\u0131za zarar verebilir ki! Te\u015fviklerle her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fcyen otellerin denizlerimizde yaratt\u0131\u011f\u0131 kirlilik, ta\u015f ocaklar\u0131n\u0131n da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 delik de\u015fik etmesi, emperyalist devletlerin ve \u015firketlerin adam\u0131z\u0131n dibinde do\u011falgaz i\u00e7in ba\u015flad\u0131klar\u0131 yar\u0131\u015fta Akdeniz\u2019e verecekleri zararlar ve bunun gibi sermayenin saymakla bitmeyecek y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131, s\u0131radan bir insan, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fckemmel \u015fekilde \u00e7evreye duyarl\u0131l\u0131k noktas\u0131nda d\u00fczenlese dahi durduramaz. Yani &#8220;bu ekolojik tahribattan hepimiz sorumluyuz, \u00e7evreci faaliyetlerle buna son verebiliriz&#8221; mant\u0131\u011f\u0131nda, sistemsel olmayan \u00e7\u00f6z\u00fcmler do\u011fam\u0131z\u0131 kurtarmaz. Kocaayak sermayenin ayak izinin yan\u0131nda, bizim ayak izimiz bebek ayak izi kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm solda, peki sol nerede?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizdeki ana ak\u0131m sol siyasetlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisinden uzakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, emek\u00e7inin g\u00fcnl\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 dert bile edinmediklerini, bir anla\u015fman\u0131n yap\u0131l\u0131p &#8220;bar\u0131\u015f&#8221;\u0131n sa\u011flanmas\u0131 pe\u015finde ko\u015ftuklar\u0131n\u0131; &#8220;radikal sol&#8221;un ise her \u015feyin sorumlusunu TC i\u015fgali olarak tespit eti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Hal b\u00f6yleyken \u00e7evre gibi tali olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen konular\u0131n k\u00f6kten \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de ya &#8220;bar\u0131\u015f&#8221;tan sonras\u0131na ya da i\u015fgalin ertesine b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte d\u00fcnyada son 50 y\u0131l i\u00e7erisinde \u00e7evreci hareketler ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde adam\u0131za bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sol hareketlerin yeri geldi\u011finde birlikte hareket etti\u011fi ya da dayan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7evreci dernekler ve STK\u2019lar kurulmu\u015ftur. \u00c7evre-ekoloji konular\u0131nda sistemsel de\u011fi\u015fikliklere de\u011fil daha \u00e7ok bireylerin \u00e7evreci kimliklere d\u00f6n\u00fc\u015fmesini hedefleyen bu anlay\u0131\u015f, yeni ormanlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, gen\u00e7lerin \u00e7evre bilincinin geli\u015ftirilmesi, k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda petrol dolum tesisi kurulmamas\u0131, milli parklar\u0131n ve ye\u015fil alanlar\u0131n korunmas\u0131, CMC\u2019nin b\u0131rak\u0131p gitti\u011fi at\u0131klara, otellerin ve in\u015faatlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fe dikkat \u00e7ekilmesi, ku\u015flar\u0131n, kaplumba\u011falar\u0131n ve endemik t\u00fcrlerin korunmas\u0131, ta\u015f ocaklar\u0131 ve Akkuyu N\u00fckleer Santrali\u2019ne kar\u015f\u0131 kampanyalar \u00f6rg\u00fctlenmesi gibi konularda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalara imza att\u0131. Kimi sistem i\u00e7i iyile\u015ftirmeler, elbette devrimci sol taraf\u0131ndan da benimsenip desteklenmekte. Bununla birlikte sermayeden hesap sormaya giri\u015fmeyen, ufkunu kapitalizmle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutan sol \u00f6rg\u00fctlerin bir k\u0131sm\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 baz\u0131 faaliyetler sonucunda ekolojik tahribat\u0131n as\u0131l sorumlular\u0131 g\u00f6rmezden gelinmeye ba\u015fland\u0131, hatta &#8220;\u00e7evre dostu&#8221; konuma geldiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Adam\u0131zdaki solun tamam\u0131n\u0131n yukar\u0131da bahsedilen durumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmek gerek. Ekolojik tahribat\u0131n as\u0131l sorumlular\u0131n\u0131n bu sistemden nemalanan sermaye oldu\u011funu bilen ve sermayenin emek-do\u011fa s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finin bilincinde olup \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn de ekoloji m\u00fccadelesinin, emek m\u00fccadelesiyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesiyle olabilece\u011fi hedefiyle, yani ekososyalist ideolojiyle m\u00fccadele eden, dolay\u0131s\u0131yla emek\u00e7inin g\u00fcndelik sorunlar\u0131n\u0131 oda\u011f\u0131na alan yap\u0131lar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekososyalistlerin devrimci ufku, her t\u00fcrl\u00fc iyile\u015fmeyi reddedip ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc kapitalizm sonras\u0131na ertelemeyi gerektirmez. Aksine, ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n sebebinin kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri oldu\u011funu ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmadan, g\u00fcndelik hayattaki en k\u00fc\u00e7\u00fck prati\u011fe dek her t\u00fcrl\u00fc insani etkinli\u011fin, insan-do\u011fa ili\u015fkisine dair kapitalizm \u00f6tesi bir anlay\u0131\u015fla kurulmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f verilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekolojik krizin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n yolunun kapitalizmin yerini ekososyalist bir toplum bi\u00e7imi almas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki soyut siyasal hedef, ancak insanlar\u0131n g\u00fcndelik hayatlar\u0131na dair somut taleplerle (bisiklet yollar\u0131, toplu ta\u015f\u0131ma, denize bele\u015f girme gibi) ili\u015fkilendirilmesi halinde ger\u00e7eklik kazanabilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>*Atmosferde bulunan su buhar\u0131, karbondioksit, metan ve diazot monoksit gibi gazlar\u0131n miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a yery\u00fcz\u00fc daha fazla \u0131s\u0131nmaktad\u0131r. Bunun ana nedeni insan faaliyetleri etkisidir. Bu faaliyetler do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak sera gazlar\u0131 sal\u0131m\u0131na neden olabilir. Is\u0131nma, ayd\u0131nlatma, pi\u015firme, ula\u015f\u0131m, hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetleri ve end\u00fcstriyel s\u00fcre\u00e7ler sonucu atmosfere sal\u0131nan e\u015fde\u011fer karbondioksit miktar\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne artmaktad\u0131r. Bir bireyin, bir \u00fclkenin veya bir kurulu\u015fun s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc faaliyetler sonucu atmosfere sald\u0131\u011f\u0131 sera gazlar\u0131n\u0131n karbondioksit cinsinden kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131&nbsp;karbon ayak iziolarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. (http:\/\/climatechange.boun.edu.tr\/karbon-ayakizi\/)&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kaynaklar:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u0131z\u0131l-Ye\u015fil Bir Perspektif: Ekososyalizm \u2013 Nazen \u015eansal, Argasdi 48. Say\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u0131br\u0131s\u2019ta \u00c7evrEkoloji M\u00fccadelesi \u2013 Nazen \u015eansal, \u00d6zne dergisi, Ekoloji Say\u0131s\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"546\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol-1024x546.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10178\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol-1024x546.jpg 1024w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol-300x160.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol-768x410.jpg 768w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hi\u00e7 i\u015fe giderken araba kullanmak yerine y\u00fcr\u00fcmeyi ya da bisiklet kullanmay\u0131 tercih ettiniz mi? Evdeki \u00e7\u00f6plerinizi ka\u011f\u0131t, plastik ve cam olarak ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131n\u0131z m\u0131? Peki et<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":10179,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,64,44,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/argasdi-ekososyalizm-ve-sol-1.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2E9","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10177"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10180,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10177\/revisions\/10180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}