{"id":10181,"date":"2024-02-19T15:05:50","date_gmt":"2024-02-19T13:05:50","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10181"},"modified":"2024-02-19T23:00:39","modified_gmt":"2024-02-19T21:00:39","slug":"sirca-koskler-muhitini-yakip-yikarak-baslamali-tahsin-oygar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10181","title":{"rendered":"S\u0131r\u00e7a K\u00f6\u015fkler Muhitini Yak\u0131p Y\u0131karak Ba\u015flamal\u0131! &#8211; Tahsin Oygar"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cSolun k\u00fclt\u00fcr sanata bak\u0131\u015f\u0131\u201d, \u201ck\u00fclt\u00fcr sanat i\u00e7in sol m\u00fccadelenin \u00f6nemi\u201d, solun k\u00fclt\u00fcr sanat alan\u0131 ile imtihan\u0131\u201d gibi ba\u015fl\u0131klarla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m yaz\u0131ya fakat bakmak de\u011fil yakmak gerekti\u011fine vard\u0131m sonunda. \u00d6ncelikle zor ve may\u0131nl\u0131 bir konu, neredeyse sanat\u0131n her alan\u0131nda, k\u00f6\u015fe ba\u015flar\u0131nda, konunun kendi fikri m\u00fclkiyetlerinde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen, s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk \u201celitleri\u201d var; ve ne yaz\u0131k ki sadece onlar de\u011fil, kendini k\u00fclt\u00fcr-sanat alan\u0131nda var etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda bilerek veya bilmeyerek bu \u201celitlerin\u201d gazab\u0131ndan korkuyor ve onaylanmak i\u00e7in \u00e7abalay\u0131p \u201celit\u201d adaylar\u0131na d\u00f6\u015f\u00fcyorlar. Fakat biz \u00f6ncelikle solun sanat ve k\u00fclt\u00fcre nas\u0131l yakla\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi ile ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Sol de\u011ferlerle sanata bakmak i\u00e7in, Marx\u2019\u0131n en temelde ekonomik ve toplumsal ili\u015fkilere yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, kapitalist toplumlar\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, feodalizmden yola \u00e7\u0131k\u0131p modern toplumdaki s\u0131n\u0131flar\u0131n olu\u015fumu ve \u00fcretim ili\u015fkilerinin toplumu nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini anlamak ile ba\u015flanmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Soldan sanata bak\u0131\u015f, ekonomik ve toplumsal anlamda kapitalizmin ard\u0131nda yatan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131larak, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetini elinde tutan egemenler ile s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan ve ezilen emek\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n var oldu\u011funu g\u00f6stermek ve ezilenden yana taraf olmakla \u015fekillenmelidir. Tabii ki bu kadar\u0131 yetmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kapitalizmin neoliberal sald\u0131r\u0131larla, nas\u0131l daha da y\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011funu, her \u015feyin bireycili\u011fe indirgendi\u011fini, emperyalist sava\u015flar\u0131n en naif insan haklar\u0131n\u0131 bile g\u00f6zetmedi\u011fini, t\u00fcm zeminlerin kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcrel neoliberal sald\u0131r\u0131larla postmodernist ak\u0131m\u0131n topluma nas\u0131l n\u00fcfus etti\u011fini, anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l de\u011ferlenip, g\u00f6recelikle desteklendi\u011fini ve hatta akl\u0131n ve bilimin bile piyasala\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilin\u00e7 \u00fcst\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131karmam\u0131z da gerekmekte. T\u00fcm bunlara ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z co\u011frafyan\u0131n ve toplumun, kendine \u00f6zg\u00fc k\u00fclt\u00fcrel, politik ve tarihsel sorunlar\u0131n\u0131 da harmanlamak yerinde olacakt\u0131r. Marksist anlay\u0131\u015ftaki, \u201cyabanc\u0131la\u015fma\u201d, \u201cemek-de\u011fer\u201d, \u201cdiyalektik tarihsel materyalizm\u201d kuramlar\u0131 en kaba \u015fekli ile insan\u0131n toplumsal, sosyal ve tarihsel varl\u0131k olarak, maddi ya\u015fam\u0131n\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren kuramlard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnceler ve kavramlar da insan\u0131n maddi etkinli\u011fine ba\u011fl\u0131 olmak zorunda oldu\u011funa g\u00f6re <strong>soldan sanat<\/strong>,&nbsp; t\u00fcm bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirip, \u201cD\u00fcnyay\u0131 yorumlamak de\u011fil de\u011fi\u015ftirmek\u201d istemelidir. Soldan sanat, i\u00e7erik &#8211; bi\u00e7im tart\u0131\u015fmalar\u0131nda diyalektik bir denge yakalamay\u0131 hedeflemeli, anla\u015f\u0131l\u0131r olma ile esteti\u011fi harmanlayabilmelidir. Daha da ileri gidersek akl\u0131n ve duyular\u0131n diyalekti\u011finde, esteti\u011fin bilim, ideoloji ve politika d\u00fczleminden ayr\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 vermelidir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nceleri de yazd\u0131\u011f\u0131m gibi \u201cnas\u0131l ki kad\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez eme\u011fi, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretimini sa\u011flar, sanat da toplumsal ya\u015fam\u0131n, yani hayat\u0131n yeniden \u00fcretimini sa\u011flayan g\u00f6r\u00fcnmeyen emektir. Sanat ac\u0131y\u0131, sevinci, gururu, \u00f6fkeyi, korkuyu, g\u00fcveni k\u0131sacas\u0131 duyguyu ve hik\u00e2yeyi \u00fcretir.\u201d T\u00fcm bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde sanat\u0131n ne kadar etkili bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc oldu\u011funu anlar\u0131z. K\u00fclt\u00fcr ise en geni\u015f tan\u0131m\u0131 ile bir toplumun ya da b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131n birikimli uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, tarihi, \u015fimdisi ve gelecek e\u011filimidir. Bu kadar \u00f6nemli ve hayat\u0131 do\u011frudan etkileyen iki kavram k\u00fclt\u00fcr-sanat tabii ki egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ilgisini de \u00fczerine \u00e7ekmi\u015ftir. S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlarda erk sahibi s\u0131n\u0131f, sanat\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc kendi k\u00e2r ve \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna sonuna kadar kullanmaktad\u0131r ve kullanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Peki biz ne yapmal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk \u00f6nce sanat\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in elimizden geleni yapmal\u0131y\u0131z. Ele\u015ftiri &#8211; \u00f6zele\u015ftiri k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmeli ve \u00e7ekinmeden hayat\u0131m\u0131za katmal\u0131y\u0131z. Devrimcili\u011fimizin y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7kinle\u015fmesi i\u00e7in kendimizi, geli\u015ftirmeli, k\u00fclt\u00fcr-sanat donan\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmal\u0131y\u0131z. K\u00fclt\u00fcr \u2013 sanat\u0131n \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 m\u00fclkiyetine ge\u00e7irenleri tan\u0131mal\u0131 onlar\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmeliyiz. Her k\u00f6\u015fe ba\u015f\u0131nda s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fklerin kurulu oldu\u011funu unutmamal\u0131. \u201cBirliklerde\u201d, bazen \u201c\u00f6nemli dergilerde\u201d, \u201cj\u00fcrilerde\u201d, \u00e7ok \u00e7ok \u201cm\u00fchim orkestralarda\u201d, \u201ckonservatuarlarda\u201d, \u201chatta \u00fcniversitelerde\u201d \u201celit sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u201d var oldu\u011funu bilin\u00e7 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131karmal\u0131, sol perspektifle donan\u0131ml\u0131 k\u00fclt\u00fcr- sanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 halkla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7abalamal\u0131. Hem egemenlerin hem de \u201celit sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u201d y\u0131ld\u0131rmalar\u0131na inat olabildi\u011fince \u00f6rg\u00fctl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze ve sanat\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. Biz bunlar\u0131 yapt\u0131k\u00e7a inan\u0131n, ba\u015flar\u0131n\u0131 a\u011fr\u0131tmaya ba\u015flay\u0131p; T\u00fcrkiye\u2019de yay\u0131nlanan Avrupa Yakas\u0131 adl\u0131 dizinin m\u00fchim karakteri \u0130ffet\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flayacaklard\u0131r.\u201cAyyy soldan soldan geliyorlar bana Taaahsin\u201d diye.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSak\u0131n tepenize bir s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk kurmay\u0131n\u0131z. Ama g\u00fcn\u00fcn birinde nas\u0131lsa b\u00f6yle bir s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk kurulursa, onun y\u0131k\u0131lmaz, devrilmez bir \u015fey oldu\u011funu sanmay\u0131n. En heybetlisini tuz buz etmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 be\u015f kelle f\u0131rlatmak yeterdir.\u201d <strong>Sabahattin Ali \u2013S\u0131r\u00e7a K\u00f6\u015fk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zyro-image-3.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"558\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zyro-image-3-1024x558.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10185\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zyro-image-3-1024x558.png 1024w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zyro-image-3-300x164.png 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/zyro-image-3-768x419.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSolun k\u00fclt\u00fcr sanata bak\u0131\u015f\u0131\u201d, \u201ck\u00fclt\u00fcr sanat i\u00e7in sol m\u00fccadelenin \u00f6nemi\u201d, solun k\u00fclt\u00fcr sanat alan\u0131 ile imtihan\u0131\u201d gibi ba\u015fl\u0131klarla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m yaz\u0131ya fakat bakmak de\u011fil yakmak gerekti\u011fine<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":10188,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,44,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/WhatsApp-Image-2024-02-19-at-22.50.59.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2Ed","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10181"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10181"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10186,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10181\/revisions\/10186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}