{"id":10777,"date":"2024-11-24T07:30:00","date_gmt":"2024-11-24T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10777"},"modified":"2024-11-24T10:17:43","modified_gmt":"2024-11-24T08:17:43","slug":"kulturumuzun-izinde-merin-olgun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=10777","title":{"rendered":"K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0130zinde\u00a0&#8211; Merin Olgun\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1000\" height=\"750\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10778\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg.jpg 1000w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg-300x225.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131k var oldu\u011fu g\u00fcnden bug\u00fcne hayatta kalma m\u00fccadelesi i\u00e7erisindedir. Bu m\u00fccadelede onu di\u011fer canl\u0131lardan farkl\u0131 k\u0131lan \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri; i\u00e7inde bulundu\u011fu toplumun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6\u011frenip, \u00f6\u011frendiklerini kendinden sonraki nesillere aktarmas\u0131d\u0131r. Tarih boyunca insanlar, biyolojik evrimin yan\u0131 s\u0131ra k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan da s\u00fcrekli evrim ge\u00e7irir ve \u00fcretti\u011fi somut veya soyut bir\u00e7ok \u015fey k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 haline gelir. \u00dclkemiz, co\u011frafi yap\u0131s\u0131, ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7, ya\u015fanan sava\u015flar ve halklar\u0131n biriktirdi\u011fi \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fclel \u00f6\u011feler ve do\u011fal g\u00fczellikleriyle olduk\u00e7a renkli ve zengin bir yap\u0131ya sahiptir. Evimize gelirseniz ikram etti\u011fimiz ceviz, karpuz, turun\u00e7 macununu tadar, mangal yanacaksa sofrada eksik olmayan \u015feftali kebab\u0131. \u00d6zellikle yaz aylar\u0131nda hemen her b\u00f6lgede ger\u00e7ekle\u015ftirilen festivallerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz halk danslar\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli \u00f6\u011felerindendir. Sestas\u0131ndan paluzesine, lefkara i\u015finden molehiyas\u0131na kadar K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n temel k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerini saymakla bitiremeyiz.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Halk danslar\u0131<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131br\u0131s k\u00fclt\u00fcr\u00fc gerek yiyecek-i\u00e7ecek alan\u0131nda gerekse el i\u015fi ve sanat alanlar\u0131nda \u00e7ok fazla \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. K\u0131br\u0131s\u0131n Folklorik k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde halk danslar\u0131n\u0131n da \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen gen\u00e7lerden tutun da yeti\u015fkinlere kadar bu sanat dal\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ad\u0131na \u00e7aba g\u00f6steriliyor. D\u00fc\u011f\u00fcnlerde, k\u0131nalarda ve \u00e7e\u015fitli etkinliklerde oynanan oyunlarda genellikle g\u00f6z al\u0131c\u0131 renk ve motiflerde halk danslar\u0131 k\u0131yafetleri giyilir ancak bu k\u00fclt\u00fcr sadece giyilen \u00fc\u00e7 etekten, cepkenden, dizliklerden ibaret de\u011fildir tabii ki. Halk danslar\u0131n\u0131n m\u00fczi\u011fi, koreografisi ve fig\u00fcrleri de bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin m\u00fczi\u011fimiz hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerde hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 Elenlerde ortak ezgiler bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Burada, \u201cyine 50 y\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu gibi, hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Elenlerin hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ortakla\u015fa ya\u015fatm\u0131\u015f oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcr ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gen\u00e7lerimizi bulu\u015fturabilir miyiz?\u201d sorusu sizce de akla gelmiyor mu&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gullirikya<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hellim, gullurikya, gabira, molehiya, herse, paluze, gollifa K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n yemek k\u00fclt\u00fcr\u00fc dendi\u011finde akl\u0131m\u0131za ilk gelen yiyeceklerdendir. Gullurikya demi\u015fken, ge\u00e7ti\u011fimiz bir iki ay i\u00e7erisinde gullurikyan\u0131n da t\u0131pk\u0131 hellim mevzusunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bir tescil s\u00fcrecine girdi\u011fine tan\u0131k olduk. Haberlere g\u00f6re gullurikya K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti taraf\u0131ndan tek tarafl\u0131 bir \u015fekilde \u201cTertziellouthkia\u201d olarak tescillenmi\u015f ve buna kar\u015f\u0131 tepkilerin gelmesi gecikmemi\u015fti. Tabii ki K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin bu adadaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimli\u011fini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve her iki halk\u0131n ortak k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelen \u015foven anlay\u0131\u015f\u0131 kabul edemezdik ve bu konuda tepki g\u00f6stermemiz de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Peki \u00e7ok eskilerden beridir K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n bayram tatl\u0131s\u0131 olarak da bilinen gullurikyan\u0131n tescil edilmesi konusu g\u00fcndeme gelmeden \u00f6nce ger\u00e7ekten varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar m\u0131yd\u0131k? Evlerimizde en son ne zaman gullurikya yap\u0131p yedik? Gullurikyan\u0131n ne oldu\u011fundan, tarihinden bahsedebilecek donan\u0131ma sahip miyiz?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lefkara<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n 1450\u2019lerde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen ve neredeyse g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan \u00fcretimleri aras\u0131nda Lefkara i\u015fi de var. Lefkara bilinen en eski el i\u015fi zenginliklerimizden bir tanesidir. Lefkara k\u00f6y\u00fcnde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ad\u0131n\u0131 bu k\u00f6yden al\u0131r. Ada yar\u0131m\u0131zda yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015f, Lefkara k\u00f6y\u00fcnde sakl\u0131 kal\u0131p \u00fcretilmi\u015f ve adaya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6\u011felerin yasa ile koruma alt\u0131na al\u0131narak hem yarataca\u011f\u0131 istihdam hem de korunup sonraki ku\u015faklara aktar\u0131lacak zenginlik olarak g\u00f6r\u00fclmesi elzemdir. Zaten aksi takdirde gullurikyan\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerin lefkara i\u015finin ya da ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011fenin ba\u015f\u0131na gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr m\u00fcmk\u00fcn\u201d\u2026<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Adan\u0131n iki halk\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan tarihsel b\u00fct\u00fcn ili\u015fkileri koparmak i\u00e7in K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde ve g\u00fcneyinde asimilasyon politikalar\u0131na yol a\u00e7an zihniyetler g\u00fcnden g\u00fcne g\u00fc\u00e7lenmekte. Elbette ki K\u0131br\u0131s k\u00fclt\u00fcr\u00fc yak\u0131n co\u011frafyalarda yer alan k\u00fclt\u00fcrler ile benzerlik ta\u015f\u0131yor ancak bu tamamen ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor. K\u0131br\u0131s\u2019ta iki halk\u0131n ayr\u0131 ya\u015famlar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 zihniyetlerin \u00f6n\u00fcm\u00fcze koydu\u011fu ayr\u0131-gayr\u0131 olgusunu kabul etmek zorunda oldu\u011fumuzu da g\u00f6stermiyor. Ger\u00e7ekten bar\u0131\u015f ve federasyon yolunu birlikte y\u00fcr\u00fcmek istiyorsak: Ge\u00e7mi\u015fi ve ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fc unutmadan; k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de\u011fi\u015fen ve bu de\u011fi\u015fimlerin de yak\u0131nla\u015ft\u0131ran bir unsur oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Egemenlerin sert ve s\u0131k estirdi\u011fi ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 r\u00fczgarlara inat iki halk\u0131n yeniden yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ad\u0131na hem k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc hem de yeni \u00f6nerilerimizi hayat\u0131m\u0131za katmal\u0131y\u0131z. Mesela her iki toplumun televizyon kanallar\u0131nda iki dilli yay\u0131nc\u0131l\u0131k \u00f6nerisi geli\u015ftirilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki halk\u0131n ileti\u015fim kurabilmesi i\u00e7in iki dilli yay\u0131nlar\u0131n desteklenmesi ve te\u015fvik edilmesi ihtiya\u00e7t\u0131r. \u00d6rne\u011fin kuzey ve g\u00fcneydeki devlet okullar\u0131nda Yunanca-T\u00fcrk\u00e7e dilleri zorunlu ders olarak \u00f6\u011frencilere verilebilir. Yeti\u015fkinlere bu dersler ile ilgili \u00fccretsiz kurslar verilebilir. M\u00fczelerde sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil iki halka ait de\u011ferler ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011feler daha fazla sergilenebilir. Zaten k\u00fclt\u00fcrel yak\u0131nla\u015fma kavram\u0131na tam burada ihtiya\u00e7 duyuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bar\u0131\u015f\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in halklar, \u00fclkeler, inan\u00e7lar ve k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131ndaki diyalo\u011fun hayati \u00f6nemi vard\u0131r. Federal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc k\u00fclt\u00fcrel yak\u0131nla\u015fma ile de a\u00e7\u0131lmaz m\u0131? \u00dclkemiz genelinde halklar olarak y\u0131llard\u0131r ayr\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan de\u011ferlerimizin yeniden \u00fcretimi i\u00e7in yeni bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kap\u0131lar\u0131 aralayacak mekanizmalar\u0131 olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcr ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ayn\u0131 kalan veya de\u011fi\u015fmeyen bir \u015fey de\u011fildir. K\u00fclt\u00fcr dedi\u011fimiz \u015fey zaman i\u00e7inde geli\u015fime ve de\u011fi\u015fime u\u011frayan bir \u015feydir. O halde yeni ve m\u00fccadele t\u00fcten k\u00fclt\u00fcr\u00fc harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in ne bekliyoruz? Biliyor ve y\u00fckseltiyoruz \u015fiar\u0131m\u0131z\u0131: Ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr m\u00fcmk\u00fcn!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u202f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak:<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Prof. Dr. Niyazi K\u0131z\u0131ly\u00fcrek rehberli\u011finde bir \u00e7al\u0131\u015fma: Sanat, K\u00fclt\u00fcr ve Yak\u0131nla\u015fma \/ K\u0131br\u0131s-Yunanistan-T\u00fcrkiye<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-\u015eifa Al\u00e7\u0131c\u0131o\u011flu: Nenemin Deyi\u015fiynan<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Muharrem Faiz: K\u00fclt\u00fcr ve Yabanc\u0131la\u015fma<\/strong>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u202f&nbsp; \u0130nsanl\u0131k var oldu\u011fu g\u00fcnden bug\u00fcne hayatta kalma m\u00fccadelesi i\u00e7erisindedir. Bu m\u00fccadelede onu di\u011fer canl\u0131lardan farkl\u0131 k\u0131lan \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri; i\u00e7inde bulundu\u011fu toplumun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":10778,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[67,38,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/merin-yazi-foto.jpeg.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2NP","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10777"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10787,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10777\/revisions\/10787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}