{"id":11096,"date":"2025-05-18T08:30:00","date_gmt":"2025-05-18T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11096"},"modified":"2025-05-10T13:45:14","modified_gmt":"2025-05-10T11:45:14","slug":"siir-kadin-filiz-naldoven-nazen-sansal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11096","title":{"rendered":"\u015eiir Kad\u0131n Filiz Nald\u00f6ven &#8211; Nazen \u015eansal"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-2.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"401\" height=\"264\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11097\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-2.png 401w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-2-300x198.png 300w\" sizes=\"(max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Kendisine 74 ku\u015fa\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri soruldu\u011funda \u201cTak\u0131m olu\u015fturmay\u0131 pek sevmem\u201d deyip eklemi\u015ftir \u015fair kad\u0131n: \u201c\u00d6nemli olan tek \u015fey sava\u015fa, zulme, katliama kar\u015f\u0131 \u015fiir yazabilmektir.\u201d Yazm\u0131\u015ft\u0131r da&#8230; Ne ya\u015fad\u0131ysa, \u00e7evresel atmosferinde neyi koklad\u0131ysa, onun izi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr Filiz Nald\u00f6ven\u2019in \u015fiirlerine.<\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131zay\u0131 delerek ka\u011f\u0131da saplanan \u00e7ocuklu\u011fu, hayat\u0131n bileklerini kesen sava\u015flar\u0131, s\u00fcrgit bir belirsizli\u011fi, kutsanan a\u015fk\u0131, kendinden g\u00f6\u00e7 eden kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131, ev i\u00e7lerini, toplumsal travmalar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz bu izd\u00fc\u015f\u00fcmlerinde.<\/p>\n\n\n\n<p>1953 Limasol do\u011fumludur. \u0130lkokul y\u0131llar\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ilk \u015fair, milliyet\u00e7i Beh\u00e7et Kemal \u00c7a\u011flar\u2019d\u0131r. Leymosun\u2019daki Sedat Simavi \u0130lkokulu\u2019nda \u00f6\u011frenciyken, biti\u015fikteki 19 May\u0131s Lisesi\u2019ne gelen Beh\u00e7et Kemal \u00c7a\u011flar\u2019\u0131 dinlemek i\u00e7in duvardaki delikten yan okula ka\u00e7ar. (O y\u0131llarda, \u00e7at\u0131\u015fmalarda halk\u0131n ka\u00e7abilmesi i\u00e7in evlerin ve bah\u00e7elerin duvarlar\u0131na delikler a\u00e7\u0131l\u0131rm\u0131\u015f.) \u00c7a\u011flar\u2019\u0131n Lefko\u015fe\u2019den! Limasol\u2019a geli\u015fini anlatan \u015fiiri, hi\u00e7 anlamad\u0131\u011f\u0131 halde y\u0131llarca haf\u0131zas\u0131nda kal\u0131r Nald\u00f6ven\u2019in.<\/p>\n\n\n\n<p>9 ya\u015f\u0131ndayken evinde silahlar, yata\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda el bombalar\u0131 vard\u0131r, sar\u0131 bir mendille mermileri parlat\u0131r. \u201cKur\u015fun saymalarda t\u00fcketti\/<\/p>\n\n\n\n<p>O b\u00fcy\u00fck tatili\/<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7 gelmedi ona \u00e7ocuk olma s\u0131ras\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p> Pek \u00e7ok K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk ayd\u0131n gibi \u00e7ocuklu\u011fu, gen\u00e7li\u011fi sava\u015f ve milliyet\u00e7ilik atmosferinde ge\u00e7se de o, \u00f6l\u00fcm\u00fcn ac\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7inde duyacak, bar\u0131\u015f\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u015fiirini yazacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>16 ya\u015f\u0131nda annesine \u201cTanr\u0131 var m\u0131, yok mu?\u201d diye sorunca terlikle soka\u011fa kadar kovalanan \u201cBudala \u00c7ocuk\u201d, \u015f\u00f6yle der \u015fiirinde:<\/p>\n\n\n\n<p> \u201cBen Tanr\u0131\u2019ya inanmas\u0131n\u0131 da bilmiyorum\/<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nan\u00e7lar\u0131m\u0131n \u00e7arm\u0131h\u0131nda boynu b\u00fck\u00fck\/ <\/p>\n\n\n\n<p>Beklemesini de.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131llar sonra ise o g\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirirken, \u201cBu \u015fiir bir nevi kap\u0131m\u0131 aralad\u0131\u011f\u0131m anahtard\u0131. \u015eunu iyi biliyorum ki o ya\u015fta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m sorgulamay\u0131 yans\u0131tan bu \u015fiiri yazmasayd\u0131m, daha sonra yazd\u0131klar\u0131m\u0131 da yazamayacakt\u0131m.\u201d diyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck Filiz\u2019i, ortaokul ve lise \u00f6\u011fretmenleri okumaya, yazmaya y\u00fcreklendirir. Dostoyevski, Balzac, Naz\u0131m, Orhan Veli ve en \u00e7ok da Atilla \u0130lhan\u2019\u0131n etkisiyle filiz boy verir, k\u00f6klenir. Limasol\u2019daki Kaynak dergisinde ilk \u015fiirleri yay\u0131mlan\u0131r. Ancak 74 yaz\u0131nda K\u0131br\u0131s\u2019ta k\u00f6k salmak hi\u00e7 de kolay de\u011fildir. \u015eiir de silahlar\u0131n g\u00f6lgesinden, g\u00f6\u00e7lerin mevsiminden ge\u00e7ip, yitip gidecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015fta s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 s\u0131cak ve kalabal\u0131k bodrum kat\u0131nda, \u015fairin elinde, y\u0131llarca yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirleri ve hocalar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmelerini i\u00e7eren defteri vard\u0131r. Day\u0131s\u0131, onu, defterin sayfalar\u0131n\u0131 kopar\u0131p s\u0131caktan bunalan insanlara yelpaze olarak kullanmalar\u0131 i\u00e7in da\u011f\u0131tmaya zorlar. B\u00f6ylece Nald\u00f6ven\u2019in \u015fiiri, kendini imha etmek pahas\u0131na ya\u015fam\u0131 kutsar. Sayfalar\u0131 tek tek y\u0131rt\u0131p s\u0131\u011f\u0131naktaki insanlara da\u011f\u0131tan \u015fair, alt\u0131 y\u0131l boyunca hi\u00e7bir \u015fey yazamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Limasol g\u00f6\u00e7menlerinin \u00e7o\u011fu gibi Girne\u2019ye yerle\u015fen Filiz Nald\u00f6ven, bir t\u00fcrl\u00fc sevemez bu kenti: <\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBoynuma sar\u0131lan kirli bir iptir liman\/<\/p>\n\n\n\n<p>Salyangozlar\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 olur&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Uzun y\u0131llar felsefe \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapar. \u015eiirleri Varl\u0131k, T\u00fcrk Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr-Sanat, Yasemin, Arka Bah\u00e7e dergilerinin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu \u00e7e\u015fitli dergi ve gazetelerde yay\u0131mlan\u0131r. Edebi ve felsefi k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 da yazan Nald\u00f6ven\u2019in \u015fiir kitaplar\u0131ysa \u015funlard\u0131r:<em> Sevgiden Do\u011fma (1987), Ma\u011fma Mavera<\/em> <em>(1994), A\u015fk Beni Y\u0131k\u2019a (1999), Haf\u0131zal\u0131 Doku (2013) ve Su A\u011fac\u0131 (2014).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u015fk Beni Y\u0131k\u2019a<\/em> kitab\u0131yla 2000 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk Bankas\u0131 Sanat \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alan \u015fair, ayn\u0131 \u00f6d\u00fcl Rauf Denkta\u015f\u2019a da verilince, pek \u00e7ok sanat\u00e7\u0131 arkada\u015f\u0131yla birlikte \u00f6d\u00fcl\u00fc protesto ederek geri verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha ziyade \u015fiirleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Nald\u00f6ven\u2019in bas\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6d\u00fcll\u00fc bir de tiyatro oyunu vard\u0131r. 1984\u2019te yazd\u0131\u011f\u0131 <em>K\u00f6\u015fede Durmak<\/em> isimli oyun Lefko\u015fa T\u00fcrk Belediyesi\u2019nin d\u00fczenledi\u011fi yar\u0131\u015fmada dereceye girer ve 1985\u2019te Lefko\u015fa Belediye Tiyatrosu\u2019nca sahnelenir.<\/p>\n\n\n\n<p>Filiz Nald\u00f6ven\u2019in tiyatroya ilgisi bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; tiyatro edebiyat\u0131 \u00fczerine sunumlar yapar, yaz\u0131lar yazar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nald\u00f6ven\u2019e g\u00f6re, \u0130ngiliz idaresi alt\u0131nda, kendi i\u00e7inde bir kimlik ta\u015f\u0131mayan, kendine \u00f6zg\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal ve ekonomik yap\u0131ya sahip olmayan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, T\u00fcrkiye\u2019deki ideolojik ak\u0131mlar ve ulusal kurtulu\u015f hareketi ile kendini \u00f6zde\u015fle\u015ftirmi\u015ftir. Bu nedenle 1920\u2019lerden 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kadar T\u00fcrk \u0130stiklal Sava\u015f\u0131, Atat\u00fcrk, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi temal\u0131 oyunlar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, kendi belirsiz ve ki\u015filiksiz toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi ana vatan saymakla telafi etmek yoluna gitmi\u015ftir. 1950\u2019lerden itibaren ba\u015flayan \u00e7at\u0131\u015fmalar ve buna paralel geli\u015fen \u015foven ideolojinin bask\u0131s\u0131, \u015foven bir sanat\u0131n \u00fcretilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f ve bundan da nasibini en \u00e7ok tiyatro alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>74 sonras\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk a\u011fz\u0131 ile yaz\u0131lm\u0131\u015f oyunlar hakk\u0131nda ise Nald\u00f6ven\u2019in \u015fu tespiti ger\u00e7ek\u00e7i ve dikkat \u00e7ekicidir: \u201cKendi konu\u015ftu\u011fumuz dile g\u00fclmek K\u0131br\u0131s T\u00fcrk toplumunda garip bir e\u011filimdir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u00f6\u015fede Durmak<\/em> oyunu, tiyatro tekni\u011fi ve dili bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu kadar i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan da olduk\u00e7a zengindir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fa ayna tutan yazar, sava\u015f sonras\u0131 toplumumuzdaki h\u0131zl\u0131 yozla\u015fmay\u0131, kimileri k\u00f6\u015feyi d\u00f6nerken kimilerinin k\u00f6\u015fede durakald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ailenin dram\u0131 \u00fczerinden anlat\u0131r. Ekonomik ko\u015fullar ile ahlak ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fan insanlar\u0131n \u00e7aresizli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererek sosyal bir ele\u015ftiri yapar.<\/p>\n\n\n\n<p>Pek \u00e7ok gen\u00e7 \u015fair ve yazara el vermi\u015f olan Filiz Nald\u00f6ven, 2016 y\u0131l\u0131nda aram\u0131zdan ayr\u0131lsa da \u015fiiriyle, ayd\u0131n duru\u015fuyla, yaz\u0131n ve edebiyat d\u00fcnyam\u0131za katt\u0131klar\u0131yla, gelece\u011fe aktarma sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli bir de\u011ferimizdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Arka Bah\u00e7e Edebiyat ve K\u00fclt\u00fcr Dergisi, say\u0131: 7<br><em>Filiz Nald\u00f6ven Dosyas\u0131<\/em><br>Yenid\u00fczen R\u00f6portaj, <em>Filiz Nald\u00f6ven\u2019le \u0130\u00e7e Do\u011fru Bir Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f<\/em>, Fato\u015f Avc\u0131soyu Ruso<br>Arka Bah\u00e7e, say\u0131: 7, <em>Filiz Nald\u00f6ven\u2019in K\u00f6\u015fede Durmak Oyununda Sosyal Tenkit<\/em>, H\u00fcseyin Ezilmez<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kendisine 74 ku\u015fa\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri soruldu\u011funda \u201cTak\u0131m olu\u015fturmay\u0131 pek sevmem\u201d deyip eklemi\u015ftir \u015fair kad\u0131n: \u201c\u00d6nemli olan tek \u015fey sava\u015fa, zulme, katliama kar\u015f\u0131 \u015fiir yazabilmektir.\u201d Yazm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[67,38,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/image-2.png","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2SY","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11096"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11112,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11096\/revisions\/11112"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}