{"id":11579,"date":"2025-11-03T07:30:00","date_gmt":"2025-11-03T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11579"},"modified":"2025-10-30T20:55:56","modified_gmt":"2025-10-30T18:55:56","slug":"bos-zamanlar-bos-insanlar-munur-rahvancioglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11579","title":{"rendered":"Bo\u015f Zamanlar, Bo\u015f \u0130nsanlar &#8211; M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu"},"content":{"rendered":"\n<p> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1000073768.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1000073768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11580\" width=\"384\" height=\"320\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1000073768.jpg 591w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1000073768-300x251.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 384px) 100vw, 384px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Tarihsel olarak \u201c\u00e7al\u0131\u015fma\u201d ezilen s\u0131n\u0131f\u0002lar\u0131n g\u00f6revi, \u201cbo\u015f zaman\u201d ise egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n bir ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu du\u0002rum nedeniyle, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde bo\u015f zaman \u00f6zenilen ve mutlak olarak olum\u0002lu bir olguymu\u015f gibi de\u011ferlendirilir. Bu\u0002nun tersine \u201c\u00e7al\u0131\u015fma\u201d ise ka\u00e7\u0131n\u0131lan bir faaliyettir. Oysa kar\u015f\u0131t gibi g\u00f6r\u00fcnen bu iki kavram\u0131 birbirlerinden tamamen ya\u0002l\u0131tmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcm zaman\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7irmek in\u0002san\u0131 sefil bir duruma s\u00fcr\u00fckleyecektir. B\u00f6yle bir insan\u0131 hayal etti\u011fimizde akl\u0131\u0002m\u0131za k\u00f6lelik veya toplama kamplar\u0131n\u0131n gelmesi bo\u015funa de\u011fildir. Ancak bunun tam tersi, yani t\u00fcm zaman\u0131n\u0131 bo\u015f ge\u0002\u00e7irmek de insani kapasitemizi \u00e7\u00fcr\u00fcten bir etkiye sahiptir. Bu nedenle de bo\u015f zaman ile \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n belirli bir \u015fekilde dengelenmesi \u015fartt\u0131r. Bu hem bireysel hem de toplumsal olarak b\u00f6yledir. Bir toplumda son\u0002suz bo\u015f zaman ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131na sahip olanlarla, t\u00fcm vaktini \u00e7al\u0131\u015farak ge\u0002\u00e7irmek zorunda olanlar\u0131n birlikte ya\u015famas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz s\u00fcrt\u00fc\u015fmelere yol a\u00e7acakt\u0131r. Zaten tarihsel olarak bo\u015f zaman kavram\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0002mas\u0131 da bu s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerin sonucu\u0002dur. <\/p>\n\n\n\n<p> K\u00f6lecilik, k\u00f6le sahiplerinin \u00e7al\u0131\u015f\u0002mad\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131n yerine de k\u00f6lelerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir toplum bi\u00e7imidir. K\u00f6le isyanlar\u0131 ve k\u00f6le sahiplerinin i\u00e7eri\u0002sine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00e7\u00fcr\u00fcme sonucunda y\u0131k\u0131lan bu toplum bi\u00e7imi; tarih i\u00e7e\u0002risinde yerini \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131n daha fazla bo\u015f zaman elde etti\u011fi sistem\u0002ler taraf\u0131ndan doldurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p> Bug\u00fcn i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sistem; bir yandan i\u015fsiz insanlar\u0131n kendilerine i\u015f bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, di\u011fer yandan haftal\u0131k i\u015f saatlerinin altm\u0131\u015f saatlere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkilerle damgal\u0131. Ancak hem \u00e7al\u0131\u015f\u0002ma zaman\u0131m\u0131z hem de bo\u015f zaman\u0131m\u0131z egemenler taraf\u0131ndan titizlikle kontrol alt\u0131nda tutuluyor. <\/p>\n\n\n\n<p> \u00c7al\u0131\u015fan insanlar, i\u015f yerlerinde ge\u00e7ir\u0002dikleri s\u00fcrelerde \u201czaman y\u00f6netimi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda yarat\u0131c\u0131l\u0131ktan yoksun bir kontrol mekanizmas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fc alt\u0131ndad\u0131rlar. \u00c7o\u011fumuz bu durumun fark\u0131nda olsak da bo\u015f zamanlar\u0131m\u0131z\u0131n da bize ait olma\u0002d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7abilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p> Emek\u00e7ilerin bo\u015f zamanlar\u0131nda ne yapt\u0131klar\u0131 egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 yak\u0131ndan ilgilendirir. K\u00f6lelerin bo\u015f zaman\u0131 olma\u0002d\u0131\u011f\u0131ndan, o tarihlerdeki egemen s\u0131n\u0131f\u0002lar\u0131n bu alan\u0131 manip\u00fcle etmek gibi bir ihtiyac\u0131 da yoktu. Ancak s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri sonucunda \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin azalt\u0131lmas\u0131, egemen s\u0131n\u0131flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan f\u0131rsat ve tehlikelerin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi yeni bir durum yaratt\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p> Emek\u00e7i insanlar\u0131n bo\u015f zamanlar\u0131, hem egemenler aleyhine bilin\u00e7lenme riski bar\u0131nd\u0131ran hem de onlara yeni \u00fcr\u00fcn\u0002lerin pazarlanmas\u0131 f\u0131rsat\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir aland\u0131r. Spor, sanat, seyahat, oyun gibi tarihsel olarak ezilenlerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fc\u0002cadelesine hizmet eden alanlar\u0131n i\u00e7inin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 egemenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan haya\u0002ti \u00f6nemdedir. Egemenler bu alanlar\u0131n s\u0131n\u0131f bilinci olu\u015fturmadaki rol\u00fcn\u00fc balta\u0002lamak zorundad\u0131rlar. \u00dcstelik bu alanlar\u0002da yarat\u0131lacak niteliksiz \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131 da k\u00e2r imkan\u0131 sunar. <\/p>\n\n\n\n<p> \u00c7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 zaman\u0002larda da kontrol alt\u0131nda tutabilmek i\u00e7in bug\u00fcn muazzam bir end\u00fcstri geli\u015ftirilmi\u015f durumdad\u0131r. Niteliksiz ve pop\u00fcler m\u00fczik, bilgisayar oyunlar\u0131, ba\u015fta futbol olmak \u00fczere end\u00fcstriyel spor ve kit\u0002le turizmi gibi olgulara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; bunlar\u0131n her birinin e\u011flence ve vakit ge\u00e7irme kadar tarihsel olarak ezilenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131f bilincine hizmet eden unsurlar oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. <\/p>\n\n\n\n<p> Futbol i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sporu olarak do\u011f\u0002mu\u015f, hem fiziksel hem de sosyal olarak i\u015f\u00e7ilerin geli\u015fimine hizmet etmi\u015f \u00f6nem\u0002li bir spordur. Ancak bug\u00fcn seyirlik bir nesneye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u00e7o\u011fu zaman da s\u0131\u0002n\u0131fsal ayr\u0131mlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez olmas\u0131 ve emek\u00e7ilerin birbirlerine husumet ge\u0002li\u015ftirmelerine neden olacak gerilimlere hizmet etmektedir. Benzer bir durum sanat\u0131n t\u00fcm dallar\u0131, turizm, oyunlar ve edebiyat i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. <\/p>\n\n\n\n<p> Bo\u015f zaman faaliyeti olarak sistem taraf\u0131ndan bizlere sunulan ve bir\u00e7ok ki\u015fi\u0002nin kendi tercihi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek veya bir stat\u00fc sembol\u00fc olarak sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerin ortak y\u00f6nlerine bakt\u0131\u011f\u0131\u0002m\u0131zda; kendimizi faaliyetin \u00fcreticisi de\u011fil t\u00fcketicisi olarak konumland\u0131rmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Kitle turiz\u0002mi gibi eri\u015filebilirli\u011fi daha k\u0131s\u0131tl\u0131 olanlar; stat\u00fc sembol\u00fc olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcrken dahi, ya\u015fam\u0131 daha iyi anlamam\u0131za ve g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bir de\u011fi\u015fime hizmet etmemekte; sadece buzdolab\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki magnet say\u0131s\u0131\u0002n\u0131 artt\u0131rmaya yaramaktad\u0131r. Orta s\u0131n\u0131f bir bireyin buzdolab\u0131ndaki magnet sa\u0002y\u0131s\u0131, bir generalin g\u00f6\u011fs\u00fcndeki madalya say\u0131s\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiyi yaratmaktad\u0131r! <\/p>\n\n\n\n<p> Bo\u015f zaman faaliyetlerinin bir yandan bizlerin bireysel bilgi ve yeteneklerini artt\u0131rmas\u0131 di\u011fer yandan da sosyal ili\u015f\u0002kilerde bilin\u00e7 d\u00fczeyinde bir de\u011fi\u015fime hizmet etmesi beklentisi; bunun kendili\u011finden ger\u00e7ekle\u015fmesi bek\u0002lentisi kapitalizmin bu alanlara e\u011filmesinden \u00f6nceki zamanlardan kalan yanl\u0131\u015f bir beklentidir. Bug\u00fcn kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm faali\u0002yetlerde oldu\u011fu gibi bo\u015f zaman faaliyetleri de sermayedarlara k\u00e2r, bireylere yozla\u015fma olarak d\u00f6nmek\u0002tedir. \u00dclkemizde bunun g\u00fcnl\u00fck ya\u0002\u015famda en s\u0131k rastlanan \u00f6rne\u011fi, \u00f6zel sekt\u00f6rdeyken \u00e7ok daha kaliteli ve yap\u0131c\u0131 pratikler i\u00e7erisinde olan in\u0002sanlar\u0131n, kamuya ge\u00e7ip bo\u015f zaman kazand\u0131ktan sonra, sadece i\u015f ya\u0002\u015famlar\u0131nda de\u011fil \u00f6zel hayatlar\u0131nda da gerilemeye ba\u015flamalar\u0131d\u0131r. Bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc elbette bo\u015f za\u0002man\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u0002\u011fildir. Tam aksine i\u015fyerinde ge\u00e7en za\u0002man\u0131n patronun kontrol\u00fcnde oldu\u011fu bilincinin, bo\u015f zaman\u0131m\u0131z i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funun fark\u0131na varmak gerekmek\u0002tedir. B\u00f6ylesi bir fark\u0131ndal\u0131k; bireylerin \u00fcretken ili\u015fkilere girebilece\u011fi alternatif bo\u015f zaman faaliyetlerini \u00f6rg\u00fctlemek ve bu t\u00fcr faaliyetleri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n par\u0002\u00e7as\u0131 k\u0131lacak nitelikte insanlar olabilme\u0002ye \u00e7al\u0131\u015fmak anlam\u0131na gelir. Bu san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay da de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc sistem bunun ne kadar tehlikeli oldu\u011funun bi\u0002linciyle organize olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n<p> \u0130nsan kendi kendini yaratan hayvan\u0002d\u0131r. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ger\u00e7e\u011fi, tarihten \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli derslerden birisidir. Bo\u015f zama\u0002n\u0131m\u0131z\u0131, bo\u015f faaliyetlerle ge\u00e7irdi\u011fimiz\u0002de biz de bo\u015f insanlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Bunu kimse y\u00fcz\u00fcm\u00fcze s\u00f6ylemese de, ger\u00e7ek budur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarihsel olarak \u201c\u00e7al\u0131\u015fma\u201d ezilen s\u0131n\u0131f\u0002lar\u0131n g\u00f6revi, \u201cbo\u015f zaman\u201d ise egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n bir ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu du\u0002rum nedeniyle, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde bo\u015f zaman \u00f6zenilen ve mutlak olarak<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[67,38,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Screenshot_20251030_195156_OneDrive.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-30L","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11581,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11579\/revisions\/11581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}