{"id":11613,"date":"2025-11-15T07:30:00","date_gmt":"2025-11-15T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11613"},"modified":"2025-11-11T20:16:53","modified_gmt":"2025-11-11T18:16:53","slug":"kibris-cumhuriyeti-kimin-istenmeyen-bebegi-arman-garip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11613","title":{"rendered":"K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti kimin istenmeyen bebe\u011fi? &#8211; Arman Garip"},"content":{"rendered":"\n<p> <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ARGASDI_SAYI_79_son_hal1-5.jpeg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"498\" height=\"367\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ARGASDI_SAYI_79_son_hal1-5-edited.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11615\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ARGASDI_SAYI_79_son_hal1-5-edited.jpeg 498w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ARGASDI_SAYI_79_son_hal1-5-edited-300x221.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Hayat\u0131n g\u00fcndelik ak\u0131\u015f\u0131 tarihimizdeki yaralar\u0131 kan\u0131ksayabilmek i\u00e7in ola\u011fan bir y\u00f6ntem sunar bize. Bu \u00e7ok normaldir, ac\u0131larla s\u00fcrekli ya\u015fanmaz, ya\u015fanmamal\u0131d\u0131r da. Lakin biraz derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde fark ederiz ki biz tarihteki ac\u0131lar\u0131n, yo\u011fun k\u0131r\u0131lma anlar\u0131n\u0131n bir nevi sonu\u00e7lar\u0131y\u0131zd\u0131r. Ailemizle ileti\u015fimimiz, etraf\u0131m\u0131zdaki hal ve hareketler ve hatta bizi bu ac\u0131lardan m\u00fcdafaa eden g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda girip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z binalar\u0131n mimarisi bile bu ayn\u0131 tarihin k\u0131r\u0131lma anlar\u0131yla \u015fekillenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihsel bellek, hem bir yas hem de bir \u015fevk ve co\u015fku arac\u0131 olarak yard\u0131m\u0131m\u0131za ko\u015fan en \u00f6nemli ve \u00f6nemi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artan mefhumlardan biridir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ada halklar\u0131 i\u00e7in yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ola\u011fan kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 belirleyen en \u00f6nemli tarihsel k\u0131r\u0131lma anlar\u0131ndan bir tanesi 30 Kas\u0131m 1963\u2019te Makarios\u2019un 13 maddelik Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ve akabinde 20-21 Aral\u0131k 1963\u2019te adan\u0131n iki halk\u0131 aras\u0131nda kanl\u0131 boyutlara varan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>1960 senesinde K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti resmi olarak kuruldu\u011fu zaman havada b\u00fcy\u00fck bir kutlama, bir co\u015fku yoktu. Ba\u015far\u0131s\u0131z olaca\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde anla\u015f\u0131lacak olan cumhuriyetin bayrak \u00e7ekme t\u00f6renine ta\u015f \u00e7atlasa 30 ki\u015fi ve yaln\u0131zca bir medya mensubu kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ki o da devlete ba\u011fl\u0131 medya organ\u0131n\u0131n mensubuydu. Bu medya mensubu bir sonraki g\u00fcn bas\u0131na \u201cYa\u015fas\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti!\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla haber ge\u00e7ti\u011fi zaman ise Makarios taraf\u0131ndan telefonla aranm\u0131\u015f ve \u201cya\u015fas\u0131n\u201d tabirini \u00e7\u0131karmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde okkal\u0131 bir azar yemi\u015fti. Adan\u0131n hi\u00e7bir yerinde belki birtak\u0131m yabanc\u0131 el\u00e7ilikler hari\u00e7 b\u00f6yle bir ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 garipsemeden, co\u015fkuyla kar\u015f\u0131layacak bir topluluk yoktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir tarafta Enosis hayallerinden vazge\u00e7mek zorunda kalan Makarios ve EOKA, di\u011fer tarafta Taksim hayallerinden vazge\u00e7mek zorunda kalan TMT. Enosis\u00e7iler rahats\u0131z, Taksimciler g\u00fcvensizdi. Makarios, \u0130ngilizler taraf\u0131ndan kendi iddias\u0131na g\u00f6re \u015fantaja kurban gitmi\u015f, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015funu kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n emperyalist s\u00f6m\u00fcrgeden kurtulma m\u00fccadelesi, ayn\u0131 emperyalist g\u00fc\u00e7lerin o kadar g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeydi ki kom\u00fcnist AKEL bile 1941\u2019den itibaren bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla de\u011fi\u015ftirmekten ibaret olan Enosis\u2019i desteklemi\u015f, 1956\u2019da EOKA militanlar\u0131 taraf\u0131ndan kendi \u00fcyeleri suikaste u\u011framas\u0131na ra\u011fmen Enosis \u00e7izgisini resmiyette cumhuriyet kuruluncaya dek korumu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn ise hayat\u0131m\u0131z\u0131n ve toplumumuzun hamurunu yo\u011furmu\u015f bu d\u00f6nemin etkisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u201cAa K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti zaten istenmeyen bebekmi\u015f\u201d diyerek konuyu ivedilikle rafa kald\u0131rmadan \u00f6nce bu ilk bak\u0131\u015ftaki \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n arkas\u0131nda daha incelikli ger\u00e7eklerin yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmemiz \u00e7ok \u00f6nemli. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda elbette s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi geliyor. Katliamlar ve suikastlerle kendi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n zeminini d\u00f6\u015femi\u015f milliyet\u00e7i hareketlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde, hatta dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015fleri sayesinde kurulmu\u015f kapitalist burjuva devletleri, adadaki halklar\u0131n emek m\u00fccadelesini milliyet\u00e7i bir \u00e7eki\u015fme meselesine indirgemi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Adada ya\u015fayanlar\u0131n refah\u0131, huzuru ve gelece\u011fi ya \u201cK\u0131br\u0131s sorunu\u201dnun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ekseninde veyahut da Bat\u0131 g\u00fcd\u00fcml\u00fc liberal h\u00fcmanist y\u00f6ntemlerle tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131labilir halde. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler ve K\u0131br\u0131sl\u0131 Elenler aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131k konu\u015fulurken \u00e7o\u011funlukla bu halklar\u0131n y\u00f6netici s\u0131n\u0131flar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalardan bahsedildi\u011fi, mevzubahis anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u201c\u00e7\u00f6z\u00fclmesi\u201d halinde halklar\u0131n hunharca s\u00f6m\u00fcr\u00fclmeye devam edilece\u011fi g\u00f6z\u00fcm\u00fczden kolayl\u0131kla ka\u00e7abiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihsel belle\u011fin g\u00f6revi, g\u00fcncel y\u00f6neticilerin ve onlar\u0131n \u00f6nc\u00fcllerinin olduklar\u0131 pozisyona gelebilmek i\u00e7in tarihten hangi olaylar\u0131 veya kimleri silmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na bakmak, hat\u0131rlamak olsa gerek. Konumuz \u00f6zelinde, 1958\u2019de yani Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015fundan yaln\u0131zca 2 sene \u00f6nce adada s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 ortak m\u00fccadeleyi savunan d\u00f6rt ismi; Andreas Sofokleus ve Kostas Mi\u015faolis\u2019i EOKA\u2019n\u0131n, Faz\u0131l \u00d6nder\u2019i ve Ahmet Yahya\u2019y\u0131 TMT\u2019nin katletti\u011fini hat\u0131rlamak, yaslar\u0131n\u0131 tutmak ve an\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015fatmak hayati ehemmiyet ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hayat\u0131n g\u00fcndelik ak\u0131\u015f\u0131 tarihimizdeki yaralar\u0131 kan\u0131ksayabilmek i\u00e7in ola\u011fan bir y\u00f6ntem sunar bize. Bu \u00e7ok normaldir, ac\u0131larla s\u00fcrekli ya\u015fanmaz, ya\u015fanmamal\u0131d\u0131r da. Lakin biraz derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde fark<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[67,38,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ARGASDI_SAYI_79_son_hal1-5-edited.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-31j","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11613"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11613"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11704,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11613\/revisions\/11704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}