{"id":11838,"date":"2026-02-16T07:30:00","date_gmt":"2026-02-16T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11838"},"modified":"2026-01-30T12:15:56","modified_gmt":"2026-01-30T10:15:56","slug":"nenemin-deyisiynan-sifa-alcicioglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11838","title":{"rendered":"Nenemin Deyi\u015fiynan &#8211; \u015eifa Al\u00e7\u0131c\u0131o\u011flu"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"465\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-1024x465.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11839\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-1024x465.png 1024w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-300x136.png 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-768x349.png 768w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-1536x698.png 1536w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7-1170x532.png 1170w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7.png 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Hayat dedi\u011fimiz \u015fey, bir rotay\u0131 izlemek, bazen o rotadan \u00e7\u0131k\u0131p kendi yolumuzu bulmaksa e\u011fer, yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z da hikayemize y\u00f6n verenlerdir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>2018 y\u0131l\u0131nda Argasdi\u2019nin K\u0131br\u0131s k\u00fclt\u00fcr\u00fc sayfas\u0131ndan derlenen yaz\u0131lardan olu\u015fan bir kitap yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. \u201cNenemin Deyi\u015fiynan\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu \u00e7al\u0131\u015fmada sevgili nenem \u015eifa Sofu\u2019dan hareketle k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn, tarihimizin pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, onunla k\u00e2h \u00e7ocuklu\u011fundaki ovalarda harmana gitmi\u015f, k\u00e2h kap\u0131n\u0131n ard\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc deve kervan\u0131na korkarak g\u00f6z atm\u0131\u015f, k\u00e2h e\u015fe\u011fin s\u0131rt\u0131nda \u015feher yollar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fck. Kitab\u0131n ad\u0131 da o d\u00f6nem \u00e7ok konu\u015fulmu\u015ftu. Acaba nas\u0131l bir isim koysak diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz s\u0131ralarda bir arkada\u015f\u0131m\u0131n konuyu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 eski bir tabirin \u00f6n\u00fcne getirdi\u011fi \u201cnenemin deyi\u015fiynan\u201d c\u00fcmlesi \u00fczerine nenemle dolu bu kitap bir isme kavu\u015fmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nenem ya\u011fmur ya\u011fmaya ba\u015flay\u0131nca ekinler bitecek diye sevinir, so\u011fuk mo\u011fuk dinlemez \u201czarars\u0131z ziyans\u0131z\u201d diyerek kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne iskemlesini koyar, ya\u011fmuru seyreder, evin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7en derenin gelmesini beklerdi. Bir konuda gereksiz bir fikir beyan edildi\u011fi zaman \u201cneme laz\u0131m sen kar\u0131\u015fma\u201d laf\u0131yla hepimizi sus eder, birisi hakk\u0131nda fikri soruldu\u011fundaysa hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u201cben bilmem\u201d derdi. Asla ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc yorum yapmaz, yapan\u0131 da sevmezdi. Ne yaz\u0131k ki 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ocak ay\u0131nda 95 ya\u015f\u0131na girdi\u011fi ilk g\u00fcnlerde bizlere veda etti. Onu sevgiyle anarken, kopar\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6klerimize \u015eifa olmas\u0131 dile\u011fiyle bu sayfa nenelerimizin deyi\u015flerini ta\u015f\u0131maya devam edecek\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dczerinden ge\u00e7en y\u0131llara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman nene deyi\u015flerinin daha da kayboldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz san\u0131r\u0131m. Zaman ilerledik\u00e7e kullan\u0131lan dil de de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framakta yeni s\u00f6zc\u00fckler da\u011farc\u0131\u011fa girerken, kullan\u0131lmayanlar ise kaybolmaktad\u0131r. Bu asl\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi ola\u011fan s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r demek yanl\u0131\u015f olmaz san\u0131r\u0131m. Dille birlikte davran\u0131\u015flara verilen tepkiler de de\u011fi\u015fime u\u011framaktad\u0131r. Mesela art\u0131k insanlar sinirlendi\u011fi zaman i\u00e7inden 10\u2019a kadar sayarak sakinle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Oysa nenem \u201c\u0130nnallah\u0131m Menessabirin\u201d diye s\u00f6ylenerek oday\u0131 ar\u015f\u0131nlamaya ba\u015flard\u0131. Bu ola\u011fan s\u00fcre\u00e7ler tarih boyunca insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve dediklerini s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcre d\u00f6kerek deyimlerin, atas\u00f6zlerinin do\u011fmas\u0131na vesile olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan bu deyi\u015fler, tarihsel olgulardan, bir halk\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam bi\u00e7iminden, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel olaylardan, g\u00f6zlemlerden meydana gelen k\u0131sa, mecazi s\u00f6z gruplar\u0131d\u0131r. Dilden dile yay\u0131lmas\u0131 zaman i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framas\u0131 gibi nedenlerle de\u011fi\u015fik telaffuz bi\u00e7imleri olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ada co\u011frafyam\u0131zda hem Osmanl\u0131\u2019dan kalma hem K\u0131br\u0131sl\u0131 Elenlerden kalma dilimize yerle\u015fen deyimler vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin yirolamak deyimi Yunanca\u2019da d\u00f6nmek anlam\u0131na gelen gyro kelimesinden gelmektedir ve d\u00f6nere de verilen isimdir. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerce kullan\u0131m\u0131 ise d\u00f6nmek, ayn\u0131 b\u00f6lgede dola\u015fmak anlam\u0131ndad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra K\u0131br\u0131s\u2019a \u00f6zg\u00fc hikayelerden ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 deyimler de vard\u0131r. Bunlardan baz\u0131lar\u0131na bakacak olursak,<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ayn\u0131 g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7ama\u015f\u0131r sermek<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Birbiriyle ilk kez tan\u0131\u015fan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler aras\u0131nda yap\u0131lan muhabbetler bir zaman sonra \u201ckimlerdensin, nerelisin\u201d sorular\u0131na var\u0131r. Sorulara verilen cevab\u0131n ard\u0131ndan hemen herkesin ortak bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ya da uzaktan da olsa bir akrabal\u0131\u011f\u0131 bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok y\u00fcksektir. Bu deyim de bunu anlatmak i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f zaman\u0131nda. Hikayesi ise \u015f\u00f6yle;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni gelin olan bir k\u0131zca\u011f\u0131z, k\u00f6yden \u00e7\u0131k\u0131p \u015fehere gelin gitmi\u015f. K\u0131z\u0131n \u015fehere ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilen k\u00f6yl\u00fcleri ona h\u0131s\u0131m-akraba \u00e7\u0131kma yar\u0131\u015f\u0131na girmi\u015fler ki Bandabulya\u2019s\u0131, her evin bir hamam\u0131 olan \u015feherli tan\u0131d\u0131klar\u0131ndan faydalanabilsinler. Ba\u015flam\u0131\u015f k\u00f6y\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 biz seninle ordan akrabay\u0131z, burdan h\u0131s\u0131m\u0131z demeye. K\u0131z tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bu insanlar\u0131 anas\u0131na sormu\u015f bilmez, nenesine sormu\u015f o da bilmez. En sonunda bilse bilse k\u00f6y\u00fcn k\u00f6r bir ebe halas\u0131 var ona soral\u0131m demi\u015fler, bir d\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn\u00fc hepsi ebe halan\u0131n ba\u015f\u0131na toplan\u0131p bir a\u011f\u0131zdan sormaya ba\u015flam\u0131\u015flar: \u201cEbe hala, sen benim ebemsin her \u015feyi biling ben bu k\u0131z\u0131n akrabas\u0131 olmam?\u201d k\u00f6r kad\u0131n bakar ki sorulara yeti\u015femiyor herkese mavi boncuk da\u011f\u0131tarak istedikleri cevaplar\u0131 verir: \u201cYa do\u011frudur\u201d. Gelin k\u0131z bu durumdan iyice i\u015fkillenir. Ertesi g\u00fcn anas\u0131n\u0131 da al\u0131p ebenin evinin yolunu tutar. Bu s\u0131rada k\u00f6r ebenin torunlar\u0131 da evde \u00e7ama\u015f\u0131r asmaktad\u0131rlar. Gelin k\u0131z bir h\u0131\u015f\u0131mla ba\u015flar s\u00f6ylenmeye: \u201cB\u00fct\u00fcn k\u00f6y\u00fc bize akraba \u00e7\u0131kartt\u0131n be hala! Utanmasan bu \u00e7ama\u015f\u0131r asan angonilerin bile bize akraba \u00e7\u0131kacak!\u201d Ebe hala durur mu yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131r cevab\u0131: \u201cA g\u0131z\u0131m illa \u015fartt\u0131r yak\u0131n akraban olsun? Analar\u0131n\u0131z ayn\u0131 g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7ama\u015f\u0131r asmad\u0131lar? Ordan gelme vard\u0131r bir akrabal\u0131k mutlaka!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Garava\u2019ya \u00e7\u0131k\u0131nca seslen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Garava \u015fu anda Alsancak denilen Girne da\u011f\u0131 eteklerinde bir k\u00f6yd\u00fcr. Zaman\u0131nda bol zeytin ve harup a\u011fa\u00e7lar\u0131 olan ve \u00e7ok ekin yeti\u015fmeyen bu k\u00f6ye Mesarya\u2019dan gelip arpa \u2013 bu\u011fday takas\u0131 yapan k\u00f6yl\u00fcler olurmu\u015f. Zaman\u0131n bozuk yollar\u0131nda e\u015feklere y\u00fcklenen mallar zorluklarla ta\u015f\u0131n\u0131rm\u0131\u015f. Tabii bu i\u015fin yap\u0131lmas\u0131ndan da \u00e7ocuklar sorumluymu\u015f. \u00c7uval\u0131 y\u0131rtmadan sa\u011flam g\u00f6t\u00fcrenler babalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcllendirilirmi\u015f. O y\u00fczden kat\u0131r yola \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz \u00e7ocuklar ba\u015flarm\u0131\u015f: \u201cBuba y\u00fck\u00fc devirmedim\u201d demeye. Babalar\u0131ysa: \u201cGarava\u2019ya \u00e7\u0131k\u0131nca seslen\u201d diye uyar\u0131rm\u0131\u015f. O y\u00fczden bu deyim, sonuca ula\u015fma ba\u015farma anlam\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Oyna GG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>GG \u00fclkemiz tak\u0131mlar\u0131ndan Gen\u00e7lik G\u00fcc\u00fc\u2019n\u00fcn k\u0131saltmas\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. GG\u2019nin alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda fanatik bir taraftar\u0131 bahse tutu\u015fmu\u015f. \u0130\u015fin ucunda para olunca daha da h\u0131rslanan taraftar ba\u015flam\u0131\u015f \u201cOyna GG\u201d diye trib\u00fcnlerden ba\u011f\u0131rmaya. Ma\u00e7\u0131n sonucu h\u00fcsranla bitse de \u00e7aba gerektiren i\u015fler i\u00e7in \u201cOyna GG\u201d ifadesi hala kullan\u0131lan bir deyim olmu\u015f dillerde.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Atas\u00f6zleri ve Deyimler S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Mustafa G\u00f6k\u00e7eo\u011flu<br>K\u0131br\u0131s Anekdotlar\u0131, Mustafa Kemal Say\u0131n<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hayat dedi\u011fimiz \u015fey, bir rotay\u0131 izlemek, bazen o rotadan \u00e7\u0131k\u0131p kendi yolumuzu bulmaksa e\u011fer, yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z da hikayemize y\u00f6n verenlerdir\u2026 2018 y\u0131l\u0131nda Argasdi\u2019nin K\u0131br\u0131s k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11839,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,38,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-7.png","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-34W","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11838"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11840,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11838\/revisions\/11840"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}