{"id":11851,"date":"2026-02-18T07:30:00","date_gmt":"2026-02-18T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11851"},"modified":"2026-01-30T18:42:46","modified_gmt":"2026-01-30T16:42:46","slug":"siz-uretmeyin-biz-size-bakariz-aziz-guven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11851","title":{"rendered":"Siz \u00dcretmeyin Biz Size Bakar\u0131z &#8211; Aziz G\u00fcven"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-15.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"226\" height=\"290\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11852\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Bundan tam olarak 41 sene \u00f6nce bu \u00fclkenin ba\u011fr\u0131ndan kopan, bu \u00fclkenin emek\u00e7ilerinin hayat verip hayatta tutmak i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fi; ancak neoliberal politikalar neticesinde yok edilen \u00f6z de\u011ferlerimizdendi Sanayi Holding\u2026 1974 sonras\u0131nda \u00fclkenin kuzeyinde yava\u015f yava\u015f \u015fekillenen yeni d\u00fczen bir yandan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 derin bir belirsizlikle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131. Bir yandan hissedilen \u2018yerinden edilmi\u015flik\u2019 duygusu, di\u011fer yandan \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 ve sermaye birikiminin yoklu\u011fu, halk\u0131n ayaklar\u0131 \u00fczerine yeniden kalkmas\u0131n\u0131 ve kendi kendini yeniden \u00fcretmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da b\u00f6ylesi bir zamanda, 17 \u015eubat 1975 tarihinde, yaln\u0131zca ekonomik bir giri\u015fim olarak de\u011fil, kolektif bir toplumsal irade olarak hayat bulur Sanayi Holding. Tam ismi K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Sanayi Holding \u0130\u015fletmeleri Limited \u015eirketi olan bu yap\u0131, asl\u0131nda \u201ckendi kendine yeten bir toplum\u201d idealinin kurumsal bir ifadesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki neydi Sanayi Holding? En \u00f6nemlisi de \u00fclke insan\u0131 i\u00e7in ne ifade ediyordu? Piyasan\u0131n de\u011fil de toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 esas alan bir kurulu\u015f felsefesine sahipti Holding. G\u0131da, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinden tutun da yem, tekstil, ayakkab\u0131, sabun, tu\u011fla, demir ve ambalaja kadar bir\u00e7ok sekt\u00f6rde faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. \u00dcretim alanlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir \u00e7\u0131rp\u0131da farkedebilece\u011fimiz \u015fey; bu faaliyetlerin insanlar\u0131n temel t\u00fcketim alanlar\u0131 ile ilgili oldu\u011fudur ve bu durum ku\u015fkusuz ki rastlant\u0131sal olarak tercih edilen bir faaliyet alan yelpazesi de\u011fildir. Bu temel t\u00fcketim alanlar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetler ve \u00fcretilen mallar adan\u0131n kuzey yar\u0131s\u0131n\u0131n ithalata\/d\u0131\u015fa olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltacak bir potansiyel ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu potansiyeli sayesinde de \u201c\u00fcretim\u201d kavram\u0131 art\u0131k K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler a\u00e7\u0131s\u0131ndan soyut bir kavram olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n i\u00e7ine yerle\u015fti. Holding b\u00fcnyesinde kurulan fabrikalar ise yaln\u0131zca mal \u00fcreten yerler de\u011fil; K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n gelece\u011fe dair umutlar\u0131n\u0131 da somutla\u015ft\u0131ran alanlar haline geldi. Bu yap\u0131y\u0131 \u00f6zg\u00fcn k\u0131lan en temel de\u011fer, emekle kurulan ili\u015fkide yat\u0131yordu. Sanayi Holding\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler, \u00fcretim s\u00fcrecinin edilgen bir par\u00e7as\u0131 de\u011fil; tam anlam\u0131yla toplumsal faydan\u0131n aktif birer \u00f6znesiydiler. \u00d6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, \u00fcrettikleri \u00fcr\u00fcnleri indirimli olarak sat\u0131n alabilme haklar\u0131 vard\u0131; bu da eme\u011fin de\u011fersizle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 sembolik ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anlama sahipti. Bu sayede emekle \u00fcr\u00fcn aras\u0131ndaki ba\u011f kopmuyor, emek\u00e7inin \u00fcretti\u011fine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 duygusu da azal\u0131yordu. Bir di\u011fer anlaml\u0131 de\u011fer ise kad\u0131n eme\u011finin sanayiye dahil olmas\u0131yla birlikte k\u0131rsal kesimden gelen i\u015f\u00e7ilere sa\u011flanan istihdam\u0131n Sanayi Holding\u2019i ayn\u0131 zamanda bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm arac\u0131 haline getirmesiydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gel gelelim t\u00fcm bunlara \u201cdur\u201d denmeliydi; zira \u00fcretmek, \u00fcretimden g\u00fc\u00e7 almak, eme\u011fe yabanc\u0131la\u015fmamak, kolektif irade, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yaratma potansiyeli ve gelece\u011fe art\u0131k daha bir umutla bakmak \u201ckabul edilebilir!\u201d de\u011fildi; bunun \u00f6n\u00fcn\u00fcn hemen al\u0131nmas\u0131 gerekirdi. Ve nitekim 1980\u2019li y\u0131llarla birlikte bu kamucu \u00fcretim modeli sistematik bi\u00e7imde hedef al\u0131nd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan darbe sonras\u0131 h\u0131z kazanan neoliberal politikalar, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde de belirleyici oldu. Devlet, \u201ck\u00fc\u00e7\u00fclme\u201d, \u201cverimlilik\u201d ve \u201crekabet\u201d s\u00f6ylemlerini me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak \u00fcretimden \u00e7ekildi. Oysa bu kavramlar, k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan bir toplum i\u00e7in \u00fcretimin tasfiyesinden ba\u015fka bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yordu. D\u00f6nemin T\u00fcrkiye Ba\u015fbakan\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n \u201cSiz \u00fcretmeyin, biz size bakar\u0131z\u201d s\u00f6z\u00fc de bu politikan\u0131n apa\u00e7\u0131k bir kara ifadesi olarak haf\u0131zalar\u0131m\u0131za kaz\u0131nd\u0131. Bug\u00fcn bu s\u00f6z, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin bilin\u00e7li bi\u00e7imde \u00fcretimden kopar\u0131lmas\u0131n\u0131n kara bir simgesi olarak toplum haf\u0131zas\u0131na yerle\u015fmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Neoliberalizm K\u0131br\u0131s\u2019ta yaln\u0131zca ekonomik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratmad\u0131; toplumsal dokuyu da de\u011fi\u015ftirdi. Fabrikalar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ya da tasfiye edilerek T\u00fcrkiye\u2019ye ta\u015f\u0131nmas\u0131, binlerce emek\u00e7inin i\u015fsiz kalmas\u0131na sebep oldu. Ancak tasfiye edilen sadece fabrikalar de\u011fildi; olu\u015fan \u00fcretim bilgisi, kolektif \u00e7al\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve dayan\u0131\u015fma pratikleri de tasfiye edilmi\u015f oldu ne yaz\u0131k ki. Ve bu s\u00fcre\u00e7, \u00fcretimden kopar\u0131lan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n siyasal \u00f6zne olma kapasitesini de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde elinden alarak yerine ba\u011f\u0131ml\u0131 bir ekonomi, ba\u011f\u0131ml\u0131 bir siyaset koydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanayi Holding deneyimi; \u00fcretimin toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, eme\u011fin onurunun ve bar\u0131\u015f fikrinin nas\u0131l i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011finin en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden olmu\u015ftur. Bar\u0131\u015f, yaln\u0131zca silahlar\u0131n ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u2018sessizle\u015fmesi\u2019 de\u011fil; insanlar\u0131n kendi emekleriyle hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmeleridir de. Unutmamal\u0131y\u0131z ki \u00fcretmedik\u00e7e karar alamayacak; karar alamad\u0131k\u00e7a da \u00f6zg\u00fcr olamayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn 41 sene \u00f6ncesine d\u00f6n\u00fcp de Sanayi Holding\u2019e bakmak salt bir nostalji halini almamal\u0131d\u0131r. Zira K\u0131br\u0131s\u2019ta bar\u0131\u015f\u0131n ve e\u015fitli\u011fin piyasa d\u0131\u015f\u0131, kolektif ve emek merkezli bir zeminde m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini bu tarihi deneyim sayesinde hat\u0131r\u0131m\u0131zda tutmam\u0131z gerekmektedir; ki bu hat\u0131rlama ku\u015fkusuz ki ayn\u0131 zamanda bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r: K\u0131br\u0131s\u2019ta ger\u00e7ek bar\u0131\u015f\u0131n, \u00fcretimden ve emekten kopmadan, halk\u0131n kendi gelece\u011fini kurma iradesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011finin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bundan tam olarak 41 sene \u00f6nce bu \u00fclkenin ba\u011fr\u0131ndan kopan, bu \u00fclkenin emek\u00e7ilerinin hayat verip hayatta tutmak i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fi; ancak neoliberal politikalar neticesinde yok<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11852,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,38,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-15.png","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-359","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11851"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11851"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11853,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11851\/revisions\/11853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}