{"id":11869,"date":"2026-02-22T07:30:00","date_gmt":"2026-02-22T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11869"},"modified":"2026-01-30T18:58:47","modified_gmt":"2026-01-30T16:58:47","slug":"yeni-kapitalizm-kulturu-burak-ucar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=11869","title":{"rendered":"Yeni Kapitalizm K\u00fclt\u00fcr\u00fc &#8211; Burak U\u00e7ar"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-23.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"324\" height=\"432\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11870\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-23.png 324w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-23-225x300.png 225w\" sizes=\"(max-width: 324px) 100vw, 324px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Richard Sennett bu kitab\u0131nda, yeniden \u015fekil alan ekonomik sistemin insan ya\u015fam\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini konu al\u0131yor. Elbette burada bahsetti\u011fi yeniden \u015fekil alma terimi ekonomik sistemin k\u00f6kten de\u011fi\u015fmesi anlam\u0131na gelmiyor. Ekonomi hala kapitalist sistemin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00fcncelli\u011fini koruyor. Ancak bu sistemde birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler meydana geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendi ad\u0131ma konu\u015fmam gerekirse bu de\u011fi\u015fiklikleri derinden hissetmi\u015f ama uzun zaman bir anlam verememi\u015ftim. Her \u015fey o kadar h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fiyor ki takip dahi etmek bazen imk\u00e2ns\u0131z geliyor. Sanki bir lunaparktay\u0131m, devasa oyun makinelerinin akrobatik hareketlerinin alt\u0131nda rahats\u0131z edici \u0131\u015f\u0131klar\u0131n ortas\u0131nday\u0131m ya da \u00e7arp\u0131\u015fan arabalardan biriyle di\u011fer arabalarla \u00e7arp\u0131\u015fa \u00e7arp\u0131\u015fa yoluma devam ediyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evremdeki insanlar memuriyet hari\u00e7 uzun soluklu bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmak istemiyordu. Hatta \u00f6zel sekt\u00f6rde ayn\u0131 i\u015f yerinde be\u015f y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan arkada\u015f\u0131ma\u201d sen hala orada m\u0131s\u0131n i\u015f de\u011fi\u015ftirmedin mi \u201cdiye soranlar dahi oldu. \u0130nsanlarda s\u00fcrekli i\u015f de\u011fi\u015ftirme iste\u011fi var. Hatta ba\u015fka bir i\u015f i\u00e7in s\u00fcrekli \u00fclke de\u011fi\u015ftirenler bile var.<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett tam da bu noktada \u00e7ok \u00f6nemli iki soru soruyor \u201cBu de\u011fi\u015fim neyi ifade ediyor ve bu de\u011fi\u015fimin ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze etkisi nedir?<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett yeni kapitalizmin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc anlat\u0131rken eski kapitalist sistemin k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile \u015fimdiki aras\u0131nda bir k\u0131yaslama yapar. Eski kapitalizmi anlat\u0131rken kapitalizmin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri ge\u00e7irdi\u011fi evreleri k\u0131saca anlat\u0131r ve Max Weber\u2019in sosyolojik tezine kadar getirir. Weber b\u00fcy\u00fck i\u015f yerlerinin t\u0131pk\u0131 askerde oldu\u011fu gibi b\u00fcrokrasi ile olu\u015fturuldu\u011funu ve bu b\u00fcrokrasinin insan ya\u015fam\u0131n\u0131n her alan\u0131nda hissedildi\u011fini ifade eder.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fanlar; i\u015f\u00e7i, kalfa, usta, m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131, m\u00fcd\u00fcr gibi pozisyonlara getirilerek daha ge\u00e7i\u015fken bir s\u0131n\u0131fsal yap\u0131 hissi yarat\u0131lmak istendi. Otto Von Bismarck\u2019\u0131n s\u00f6ylemiyle \u201cs\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yerini bilen bir i\u015f\u00e7i yerine s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu hakk\u0131nda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olan bir i\u015f\u00e7i daha iyidir\u201d mant\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokratik \u00e7al\u0131\u015fma sisteminin i\u00e7inde kendini g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar girdikleri i\u015flerde uzun y\u0131llar \u00e7al\u0131\u015fabiliyor ve daha \u00fcst pozisyonlara ge\u00e7ebilmek i\u00e7in uzun vadeli planlar yap\u0131yorlard\u0131. Uzun y\u0131llar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 firmalarda mesai arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 kuvvetle kuvvetleniyordu. Emek\u00e7iler yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin monotonlu\u011fundan s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ya da nefret etmi\u015f olsa da yine de i\u015f yerlerine kar\u015f\u0131 bir aidiyet hissi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett hepsi de\u011fil ama da birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck firman\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc derinden etkiledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 firmalar, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n girdikleri i\u015flerde tak\u0131m arkada\u015flar\u0131 ile hemen kayna\u015f\u0131p oradaki i\u015fini tamamlamas\u0131n\u0131 sonra ba\u015fka bir tak\u0131ma al\u0131narak oradaki problemleri \u00e7\u00f6zmesini ve kurulan ili\u015fkinin y\u00fczeysel bi\u00e7imde kalmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Bu ve buna benzer \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekline esnek \u00e7al\u0131\u015fma deniliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett \u00f6nceki b\u00fcrokratik modelin ne kadar askeri sisteme benzese de \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bir arada kal\u0131p birlik ve grev ortam\u0131 yaratabildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak esnek \u00e7al\u0131\u015fma modelinde birlik ortam\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar daha yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett yeni kapitalizm k\u00fclt\u00fcr\u00fcne esnek kapitalizm diyor ve bu sistemde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak yerine i\u015fi b\u0131rak\u0131p gitmeyi tercih ettiklerini ekliyor. Esnek kapitalizmde insanlar\u0131n i\u015f yerlerine sadakatlerinin olmay\u0131\u015f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131n ve becerilerinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, toplam pratikte sadece problem \u00e7\u00f6zmeye y\u00f6nelik yeti\u015ftirildiklerini ve s\u00fcrekli yer de\u011fi\u015ftirmelerin bilgi eksikli\u011fi olu\u015fturdu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sennett\u2019in ayn\u0131 zamanda bir sosyolog oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6nceki y\u0131llarda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu anket \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan ve tezlerden yararland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu kitab\u0131 okumadan \u00f6nce kafam\u0131 kurcalayan ancak anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131mda bulan\u0131k gelen \u015feyler vard\u0131. Kitab\u0131 okudu\u011fumda zihnimdeki bulan\u0131k k\u00f6\u015felerin baz\u0131s\u0131 kayboldu baz\u0131lar\u0131 ise hala yerinde duruyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Richard Sennett bu kitab\u0131nda, yeniden \u015fekil alan ekonomik sistemin insan ya\u015fam\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini konu al\u0131yor. Elbette burada bahsetti\u011fi yeniden \u015fekil alma terimi ekonomik sistemin k\u00f6kten<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":11870,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,38,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-23.png","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-35r","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11869"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11869"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11871,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11869\/revisions\/11871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}