{"id":3550,"date":"2015-09-14T18:31:27","date_gmt":"2015-09-14T16:31:27","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=3550"},"modified":"2015-09-14T18:31:27","modified_gmt":"2015-09-14T16:31:27","slug":"argasdi-su-sayisindan-tcden-su-getirme-projesiyle-ilgili-ahmet-omerle-yapilan-roportaj-doga-bu-hesaplara-uyum-sozu-vermis-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=3550","title":{"rendered":"ARGASD\u0130 SU SAYISINDAN, TC’DEN SU GET\u0130RME PROJES\u0130YLE \u0130LG\u0130L\u0130 AHMET \u00d6MER’LE YAPILAN ROP\u00d6RTAJ: \u201cDO\u011eA BU HESAPLARA UYUM S\u00d6Z\u00dc VERM\u0130\u015e DE\u011e\u0130L\u201d"},"content":{"rendered":"

R\u00f6portaj: Mustafa Kele\u015fzade<\/p>\n

Email: mustafa-keleszade@hotmail.com<\/a><\/p>\n

\"12030769_10155948328400136_1594553282_n\"<\/a>Egemenlerin \u201casr\u0131n projesi\u201d olarak nitelendirdi\u011fi TC\u2019den boru ile su getirme meselesi \u00fczerine, \u0130n\u015faat M\u00fchendisleri Odas\u0131 ve Mimar M\u00fchendis Odalar\u0131 Birli\u011fi eski ba\u015fkan\u0131 \u0130n\u015faat M\u00fchendisi Ahmet \u00d6mer ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n

Boru ile su getirme projesi ne kadar s\u00fcredir g\u00fcndemde?<\/b><\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131ld\u0131r farkl\u0131 \u015fekillerde T\u00fcrkiye\u2019den su getirme projeleri g\u00fcndeme getiriliyor. \u0130lk etapta balonla su getirme d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi. Bir defa da denendi fakat gelip gelmedi\u011fi dahi me\u00e7huld\u00fcr. \u00d6nceleri Profilo Holding ad\u0131nda bir \u015firket boru ile su getirmek i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131. Fakat proje bu \u015firketten al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Projeyi \u015fu an kim y\u00fcr\u00fctmekte ve projenin m\u00fclkiyet haklar\u0131 kimde?<\/b><\/p>\n

\u015eu an tamamen T\u00fcrkiye\u2019nin Devlet Su \u0130\u015fleri (DS\u0130)\u2019ne\u00a0 ba\u011fl\u0131 olarak proje y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte. Projenin m\u00fclkiyet haklar\u0131 T\u00fcrkiye Devleti\u2019ne aittir. Resmi gazetede yay\u0131nlanan bilgilere g\u00f6re, yap\u0131lan g\u00f6let; g\u00f6letten denize, denizden karaya yap\u0131lacak t\u00fcm tesisler T\u00fcrkiye Devleti m\u00fclkiyetindedir.\u00a0Yap\u0131m\u0131n\u0131 ise \u00f6zel bir \u015firket, bir konsorsiyum \u00fcstlenmekte.<\/p>\n

Su T\u00fcrkiye\u2019nin hangi b\u00f6lgesinden getiriliyor? O b\u00f6lgenin yeterli kayna\u011f\u0131 var m\u0131?<\/b><\/p>\n

Suyun Anamur\u2019un Dragon \u00c7ay\u0131 \u00fczerinden al\u0131n\u0131p, Alak\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131\u2019na, oradan da adaya g\u00f6nderilmesi teoride planlan\u0131yor. \u00a0Baraj\u0131n t\u00fcm suyu K\u0131br\u0131s\u2019a g\u00f6nderilmiyor. Baraj Anamur\u2019da sulama yapmak amac\u0131yla da kullan\u0131lacak. Ayr\u0131ca bir de HES (Hidro Elektrik Santrali) Anamur\u2019da kurulacak. T\u00fcrkiye su konusunda zengin bir \u00fclke de\u011fil. Co\u011frafyas\u0131 geni\u015f oldu\u011fundan baz\u0131 aktarmalar yaparak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 azalt\u0131yor. Proje i\u00e7in yap\u0131lan hesaplarda suyun yeterli olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Fakat iklim de\u011fi\u015fiklikleri vard\u0131r. Ya\u011fmurlarda azalmalar var. Do\u011fa bu hesaplara uyum s\u00f6z\u00fc vermi\u015f de\u011fil.<\/p>\n

\n\"foto<\/a><\/p>\n

TC \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kktc Tar\u0131m ve Do\u011fal Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan i\u015fbirli\u011fi faaliyetleri bro\u015f\u00fcr\u00fcnden, sayfa 17<\/i><\/p>\n

Boru ile su gelirse, adan\u0131n su sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunacak m\u0131?<\/b><\/p>\n

Adalar\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu da s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da insan\u0131n adalarda ya\u015famas\u0131n\u0131 getirir. Denge \u00f6nemlidir. Son d\u00f6nemlerde adan\u0131n kuzey ve g\u00fcneyinde n\u00fcfus; turizm, tar\u0131m ve gelen g\u00f6\u00e7lerle katlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da ak\u00fcferideki suda azalma yaratt\u0131. Ya\u011fmur suyu yetersiz kald\u0131 ve ak\u00fcferilerdeki su, \u00e7ekilen sudan daha az bir duruma geldi. B\u00f6ylece \u00e7ekilen su, Omorfo\u2019da da g\u00f6zlemlendi\u011fi \u00fczere tuzlanmaya sebep oldu. Bu su gelirse tek faydas\u0131 ak\u00fcferideki suyun rahatlamas\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Konsorsiyum projeyi nas\u0131l finanse etmekte?<\/b><\/p>\n

Projenin tahmini maliyeti yakla\u015f\u0131k 500 milyon dolard\u0131r. Konsorsiyum projeyi kendi kaynaklar\u0131ndan de\u011fil, d\u0131\u015f kaynaklardan kredi alarak ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. T\u00fcrkiye\u2019de Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakan\u0131 Veysel Ero\u011flu ile proje hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde kendisi de konsorsiyum olu\u015fturulaca\u011f\u0131n\u0131, d\u0131\u015f kaynaklardan kredi al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015fti. Bu al\u0131nan borcun ise zaman i\u00e7inde t\u00fcketiciden toplan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Yani al\u0131nan borcu biz \u00f6deyece\u011fiz.<\/p>\n

500 milyon dolar az bir miktar de\u011fil, olu\u015fturulan konsorsiyum neye g\u00fcvenerek b\u00f6yle bir yat\u0131r\u0131ma dahil oldu?<\/b><\/p>\n

B\u00f6yle bir g\u00fcven, al\u0131m garantisi ile gelebilir. Protokolde al\u0131m garantisi gibi bir madde g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Zaten protokolde bir\u00e7ok eksiklik g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de bakan projenin t\u00fcketiciye \u00f6detilece\u011fini benim de i\u00e7inde bulundu\u011fum ekibe nakletmi\u015fti. \u00a0Su da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 \u015fu an belediyelerdedir. Protokolde da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n kimin \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine dair bir netlik yok. Mevcut durumda belediyelere su faturalar\u0131n\u0131n \u00f6denmesinde b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar vard\u0131r. Suyu getirecek olan konsorsiyum, para toplamay\u0131 da kendi \u00fczerine alabilir.<\/p>\n

Gelen su bir fiyat art\u0131\u015f\u0131 getirecek mi? Tar\u0131msal \u00fcretime etkisi olacak m\u0131?<\/b><\/p>\n

Mevcut durumda su ile ilgili tek gider, bak\u0131m-onar\u0131m masraflar\u0131 ve belediyelerin ald\u0131\u011f\u0131 c\u00fczi bir katk\u0131 pay\u0131d\u0131r. Gelecek su ile birlikte ise 500 milyon dolar ve faizini \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcketicinin s\u0131rt\u0131nda olacak. Gelen suyun tar\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 projede olmakla beraber, pek de mant\u0131kl\u0131 de\u011fil. \u015eu an su fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck ve ona ra\u011fmen \u00fcreticileri kurtarm\u0131yor. Gelen su daha pahal\u0131 olacak. Bu suyun tar\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 ve \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131 maliyetleri daha da art\u0131racak. B\u00f6ylece \u00fcretilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn de fiyat\u0131 artacak. Fazla bir katk\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. \u00d6zel kuyusu olan \u00fcreticiye de \u201chay\u0131r sen kuyunu kullanaman, suyu bizden alman gerekir\u201d demeleri de olas\u0131l\u0131klar dahilinde. Sonu\u00e7ta devreye rekabet girecek.<\/p>\n

Borular\u0131 Omorfo\u2019da, Lefko\u015fa\u2019da t\u00fcm ana yollarda ve b\u00f6lgelerde g\u00f6r\u00fcyoruz. Borular\u0131n m\u00fclkiyet durumu nedir?<\/b><\/p>\n

Borular da t\u00fcm tesisler gibi T\u00fcrkiye Devleti m\u00fclkiyetindedir. Protokole g\u00f6re borular\u0131n oldu\u011fu yerlerin 30 cm (tar\u0131m alan\u0131) alt\u0131 izinsiz kaz\u0131lamaz ve topra\u011f\u0131n alt\u0131 da T\u00fcrkiye Devleti m\u00fclkiyetindedir. Bir elektrik, telefon hatt\u0131 veya farkl\u0131 bir altyap\u0131 geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapabilmek i\u00e7in devletin veya yapacak olan kurulu\u015fun olu\u015fturulacak bir komisyondan izin almas\u0131 gerekir. Bu komisyonda da T\u00fcrkiye Devleti\u2019nden atanacak ki\u015filer bulunacak. Yani T\u00fcrkiye Devleti\u2019nden izin almadan kaz\u0131p altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131 dahi yapamayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

\"foto<\/a><\/p>\n

Karar numaras\u0131: K (2) 486-2011 \u2013 kktc ile TC aras\u0131nda kktc\u2019nin su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 \u00e7er\u00e7eve antla\u015fmas\u0131 Madde 2\u2019den al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/i><\/p>\n

Yap\u0131m s\u0131ras\u0131nda bir in\u015faat m\u00fchendisi olarak neler g\u00f6zlemlediniz?<\/b><\/p>\n

Yollar bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Banketi ile beraber bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Banketin kenarlar\u0131 kaz\u0131larak boru ge\u00e7irildi\u011fi i\u00e7in banketin kaz\u0131l\u0131p s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z hale gelir. Ya\u011fan ya\u011fmurlar\u0131n da etkisi ile yar\u0131n yollarda \u00e7\u00f6kmeler olu\u015facak. Borular tarladan, derelerden, yollardan, banketten, asfalttan ge\u00e7ti. Uzun vadeli, planlamal\u0131, b\u00fct\u00fcnselli\u011fi olan sistemli bir i\u015f olarak yap\u0131lmad\u0131. Suyun y\u00f6netimini bize vermeyecekleri buradan dahi bellidir; borular\u0131n ge\u00e7irilece\u011fi yer dahi bize sorulmam\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131m s\u00fcrecinde de g\u00fcvenli\u011fe \u00f6nem verilmiyor. \u00c7aml\u0131bel\u2019den Y\u0131lmazk\u00f6y\u2019e \u00e7ukurlar a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7ine birilerinin d\u00fc\u015febilece\u011fi hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden uzun s\u00fcre oralar\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ya\u011fmur imdad\u0131m\u0131za yeti\u015fti de en sonunda dolmas\u0131n diye kapatmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n

Konunun ekolojik boyutu nedir?<\/b><\/p>\n

Proje kapsam\u0131nda yap\u0131lan Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131\u2019n\u0131n bir faydas\u0131, b\u00f6lgedeki hayvanlar\u0131n su i\u00e7melerini sa\u011flayacak olmas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi gelecek olan su, ak\u00fcferilerin eski seviyesine gelmesine yard\u0131mc\u0131 olacak ve b\u00f6lgedeki iklimin yumu\u015famas\u0131n\u0131 da etkileyecek. Ancak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131m\u0131 esnas\u0131nda ekolojiye ciddi hasarlar da verildi. Bir\u00e7ok yerde zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesildi, da\u011fdan ta\u015flar kopar\u0131ld\u0131, yeni yollar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin bu suyu y\u00f6netebilecek kapasitesi var m\u0131?<\/b><\/p>\n

Y\u00f6netememek ay\u0131p bir \u015feydir. Bir suyu y\u00f6netememek ay\u0131p olur. Y\u00f6netebiliriz. Lakin, protokolde s\u00f6ylendi\u011fi ve g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere bize y\u00f6netmek i\u00e7in herhangi bir teklif yok. Siyasiler kendi kendilerine gelin g\u00fcveyi oluyorlar. \u00a0Su gelecek ve t\u00fcketici bu suyu \u00f6deyecek. Yat\u0131r\u0131m yapan \u015firket kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kendisi toplayacakt\u0131r.<\/p>\n

Siyasilerimiz \u015fu an protokol\u00fc ilk defa okumu\u015flar gibi \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f deme\u00e7ler vermeye ba\u015flad\u0131lar. Protokol 2011 senesinde yap\u0131ld\u0131, bakanlar kurulundan ge\u00e7ti, meclise gitti, resmi gazetede yay\u0131nland\u0131 neden o d\u00f6nem tart\u0131\u015f\u0131lmaya a\u00e7\u0131lmad\u0131? \u0130nsanlara s\u00f6z hakk\u0131 verilmedi? Bu protokol toplumun ilgili kurum ve kurulu\u015flar\u0131na inceletilmeli ve toplum taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131yd\u0131, b\u00f6yle bir \u015fey yap\u0131lmad\u0131.<\/p>\n

Proje i\u00e7in \u00e7e\u015fitli tarihler verildi, hatta birka\u00e7 defa da a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirdiler fakat hala a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Sizce ne zamana proje sonu\u00e7lan\u0131r?<\/b><\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fcz k\u0131\u015f. K\u0131\u015f aylar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yava\u015flayacakt\u0131r. Bu su teorik olarak gelecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fakat bu i\u015fin bir de pratik boyutu var. Karada y\u00fcr\u00fct\u00fclen boyutu tamamlanabilir. Lakin deniz ayr\u0131 bir olay. Proje ile denizin i\u00e7inden borular ge\u00e7iyor. Toplam 81 km\u2019lik bir boru hatt\u0131ndan bahsediyoruz. Daha \u00f6nce hi\u00e7 bu kadar uzun deniz alt\u0131ndan boru hatt\u0131 d\u00f6\u015fenmedi. Hele de Akdeniz gibi h\u0131r\u00e7\u0131n bir denizde. M\u00fchendislik teori ve prati\u011fin uyumu ile olu\u015fur. Hesaplamalar\u0131 yap\u0131ld\u0131 ve denklemler kuruldu. Fakat denklemin bir par\u00e7as\u0131 haline getirilen do\u011fa hesaplanmas\u0131 \u00e7ok zor bir denklem yarat\u0131r.<\/p>\n

\"foto<\/a><\/p>\n

TC \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kktc Tar\u0131m ve Do\u011fal Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan i\u015fbirli\u011fi faaliyetleri bro\u015f\u00fcr\u00fc, sayfa 22.<\/i><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

R\u00f6portaj: Mustafa Kele\u015fzade Email: mustafa-keleszade@hotmail.com Egemenlerin \u201casr\u0131n projesi\u201d olarak nitelendirdi\u011fi TC\u2019den boru ile su getirme meselesi \u00fczerine, \u0130n\u015faat M\u00fchendisleri Odas\u0131 ve Mimar M\u00fchendis Odalar\u0131 Birli\u011fi<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[40,67,44,43,1,39],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3550"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3554,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3550\/revisions\/3554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}