![\"Evolution2\"](\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Evolution2.jpg\")
<\/a>A\u00e7mazlar\u0131 ve eksikleri bir kenara, Charles Darwin\u2019in evrim teorisi insanl\u0131k tarihinin en \u00f6nemli mihenk ta\u015flar\u0131ndan biridir. 1859\u2019a kadar, yani Darwin\u2019in ba\u015fyap\u0131t\u0131 \u201cT\u00fcrlerin K\u00f6keni\u201d yay\u0131mlanana kadar, canl\u0131 t\u00fcrlerinin mistik, do\u011fa\u00fcst\u00fc bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnya \u00fczerindeki en yayg\u0131n kan\u0131 idi. Bu devrim niteli\u011findeki ilerleme bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc hala daha ayd\u0131nlatmaya devam ediyor. Darwin\u2019e g\u00f6re canl\u0131lar milyonlarca y\u0131l i\u00e7erisinde yava\u015f yava\u015f do\u011fal seleksiyonla (se\u00e7ilim)\u00a0 ortak tek bir k\u00f6kenden (ana\/ata) t\u00fcremi\u015ftir. Darwin\u2019in ortaya koydu\u011fu, ortak bir k\u00f6kenden t\u00fcreme ve do\u011fal seleksiyon konular\u0131 do\u011fru g\u00f6r\u00fcnmekle birlikte, evrimin ilerleyi\u015fini, d\u00fczenli ad\u0131mlarla y\u00fcr\u00fcyen, yava\u015f yava\u015f ve tedrici (a\u015famal\u0131)<\/i><\/b> bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele almas\u0131, tart\u0131\u015fmaya ve ara\u015ft\u0131rmaya de\u011fer yeni konular ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konular, kesinlikle yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 Evangelist tayfas\u0131 ve dinci kesimlerin as\u0131ls\u0131z karalama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi de\u011fil, tedrici teorinin eksiklerine y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rma ve tart\u0131\u015fma zeminidir. Bunu belirtmekte yarar g\u00f6r\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc liberal bilim insanlar\u0131, tedrici evrimin eksiklerini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an hemen hemen her kesimi, bu anti-evrimci z\u00fcmre ile bir tutarak marjinalle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\nKesintili Denge Teorisi\u2019ne ge\u00e7meden \u00f6nce Stephen Jay Gould\u2019un kim oldu\u011funu bilmekte yarar g\u00f6r\u00fcyorum. Gould, Harvard \u00dcniversitesi\u2019nde profes\u00f6rl\u00fck yapm\u0131\u015f, paleontolog,\u00a0<\/a>jeolog,\u00a0<\/a>zoolog,\u00a0<\/a>taksonom\u00a0<\/a>ve bilim tarih\u00e7isi,\u00a0<\/a>yani kendi alan\u0131nda uzman bir ki\u015filik. Bunlar\u0131n yan\u0131nda Marksist ki\u015fili\u011fi, Vietnam sava\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilere kat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, biyolojik determinizm ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 hayat\u0131 boyunca m\u00fccadelesi ve diyalektik materyalizmi benimsemi\u015f olmas\u0131 ayr\u0131ca \u00f6zen ve \u00f6nemi hak etti\u011finin g\u00f6stergeleri. Hatta 1998 y\u0131l\u0131nda \u201cSosyalist Bilim \u0130nsanlar\u0131 ve Solun Gelece\u011fi\u201d konferans\u0131nda \u201cKom\u00fcnist Manifesto\u2019nun 150. Y\u0131l\u0131n\u0131 Anmak ve Anlamak\u201d konusunda konu\u015fmac\u0131 oldu. Friedrich Engels\u2019e hayranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 gizlememi\u015f olan bu adam\u0131n bug\u00fcne kadar onlarca kitab\u0131 yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bilinen en \u00fcnl\u00fc eserleri \u201cYa\u015fam\u0131n T\u00fcm \u00c7e\u015fitlili\u011fi\u201d<\/i>, \u201cPanda\u2019n\u0131n Ba\u015fparma\u011f\u0131\u201d<\/i>, \u201cBin y\u0131l\u0131 Sorgulamak\u201d<\/i> ve\u00a0\u201cDarwin ve Sonras\u0131-Do\u011fa Tarihi \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler\u201d dir.<\/i><\/p>\n Kesintili Denge Teorisi ne de\u011fildir?<\/b><\/p>\n a)Kesintili Denge Teorisi, Darwin\u2019in \u201cdo\u011fal se\u00e7ilim yoluyla evrim\u201d kuram\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ileri s\u00fcrmez.<\/p>\n b)Evrimin temeli olan, canl\u0131lar\u0131n ortak bir k\u00f6kenden t\u00fcredi\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n c)Evrimin sadece ve sadece ani s\u0131\u00e7ramalar \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ileri s\u00fcrmez.<\/p>\n Peki<\/b>, Kesintili Denge Teorisi nedir?<\/b><\/p>\n Darwinci, tedrici evrim teorisi canl\u0131lar\u0131n milyonlarca y\u0131l i\u00e7erisinde yava\u015f yava\u015f, do\u011fal seleksiyon ve adaptasyonla t\u00fcrle\u015fti\u011fini ortaya koyar ve d\u00fcnya y\u00fczeyinde \u015fimdiye dek bulunan fosillerle de bunu a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin, insan evriminin fosil haritas\u0131ndan, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesit al\u0131rsak 7 milyon y\u0131ll\u0131k Sahelanthropus Tchadensis<\/a>\u2019ten 6 milyon y\u0131ll\u0131k Orrorin Tugenensis<\/a>\u2019e oradan da bilinen en ya\u015fl\u0131 fosil 4,4 milyon y\u0131ll\u0131k Ardipithecus ramidus<\/a>\u2019e atlar\u0131z. Haritam\u0131zdaki aral\u0131klara bakarsak 1 milyon ve 1,4 milyon y\u0131ll\u0131k aralara bir fosil d\u00fc\u015f\u00fcyor. Demek ki, ya ara t\u00fcr fosiller hen\u00fcz bulunamam\u0131\u015f ya da ara t\u00fcr fosiller yok. \u0130\u015fte tedrici evrimde ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6nemli sorun, t\u00fcrlerin evrimle\u015firken olu\u015fturdu\u011fu fosillerden yap\u0131lan haritalarda \u00e7ok ciddi eksikliklerin g\u00f6ze \u00e7arpmas\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen ani ve b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimler g\u00f6steren t\u00fcrler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu da bilim insanlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamakta zorland\u0131klar\u0131 bir durum haline geliyor. \u0130\u015fte tam da burada Kesintili Denge Teorisi denen ve ilk kez 1972 y\u0131l\u0131nda S. J. Gould ve arkada\u015f\u0131 Niles Eldredge taraf\u0131ndan, ortaya konan yeni bir yakla\u015f\u0131m\u0131n devreye girdi\u011fini s\u00f6ylemek laz\u0131m. Kesintili Denge Teorisi evrimin, tedrici ve yava\u015f yava\u015f geli\u015fiminin d\u0131\u015f\u0131nda ve de yayg\u0131n olarak s\u0131\u00e7ramal\u0131 ve ani de\u011fi\u015fimler ile milyonlarca y\u0131ll\u0131k uzun denge d\u00f6nemlerinden olu\u015ftu\u011funu ileri s\u00fcrer. Gould, teorisini Panda\u2019n\u0131n Ba\u015fparma\u011f\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar: \u201cGer\u00e7ekten de, Darwinci s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fleyi\u015fi fosil kayd\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczle tam olarak ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furmal\u0131. Kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131z gereken tedriciliktir, Darwincilik de\u011fil. Fosil t\u00fcrlerinin \u00e7o\u011fu tarihi tedrici evrimle \u00f6zellikle ba\u011fda\u015fmayan iki \u00f6zellik i\u00e7erir. 1. Stasis (dura\u011fanl\u0131k): T\u00fcrlerin \u00e7o\u011fu yerk\u00fcre \u00fczerinde kalma s\u00fcreleri boyunca y\u00f6n\u00fc olan bir de\u011fi\u015fim sergilemezler. Fosil kayd\u0131nda yok olduklar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri birbirinin hemen hemen ayn\u0131d\u0131r ve v\u00fccut yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fim genellikle s\u0131n\u0131rl\u0131 ve y\u00f6ns\u00fczd\u00fcr. 2. Ani ortaya \u00e7\u0131kma: Bir t\u00fcr, herhangi bir yerel alanda, atalar\u0131n\u0131n kesintisiz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla tedrici de\u011fi\u015fimle ortaya \u00e7\u0131kmaz. Birdenbire ve \u2018tam bi\u00e7imlenmi\u015f\u2019 olarak ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d<\/i> Yani tedrici evrim ad\u0131m ad\u0131m de\u011fi\u015fimi g\u00f6zlenmeyi beklerken kesintili evrim teorisi canl\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n ortalama bir fosille\u015fme s\u00fcresi olan y\u00fcz elli bin y\u0131l yerine \u00e7ok daha k\u0131sa s\u00fcrelerde ani bir evrimle\u015fme g\u00f6sterebildi\u011fini ileri s\u00fcrer.<\/p>\n Sonu\u00e7?<\/b><\/p>\n Bilim yaln\u0131zca bilim de\u011fildir. Gould, asl\u0131nda diyalekti\u011fin nicel de\u011fi\u015fiklerinin birikerek nitel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme sebep olmas\u0131 fikrini temel alarak geli\u015ftirdi teorisini. Bu da t\u00fcm bir ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011finin, zenginli\u011finin hatta hayvanlar\u0131n ve insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn sosyal davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bile ani ve h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerle evrimle\u015febilece\u011finin g\u00f6stergesi. Tabii ki liberal bilim insanlar\u0131 bu ani de\u011fi\u015fimin ciddi bir tehlike oldu\u011funu ve tedrici, yava\u015f yava\u015f de\u011fi\u015fimin kapitalizmin \u00e7eli\u015fkileri ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi fikrini savunmaktalar. Dahas\u0131 da var; \u201cgemisini kurtaran kaptan\u201d, \u201cinsan insan\u0131n kurdudur\u201d, \u201c\u00f6ld\u00fcrmek, benmerkezcilik insan\u0131n do\u011fas\u0131nda var\u201d diyerek var olan sistemin ya\u015fan\u0131labilir alternatifsiz tek d\u00fczen oldu\u011funu ve bu sorunlar\u0131n hi\u00e7bir zaman ve hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fini savunmaktalar. Son zamanlarda bencillik geninden tutun da \u015fi\u015fmanl\u0131k genine kadar yeni sa\u00e7ma temelsiz bulu\u015flarla da bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini per\u00e7inlemek istemekteler. Gould\u2019a g\u00f6re \u00e7evresel fakt\u00f6rler (sosyal-jeolojik-co\u011frafik vb.) genlerden \u00e7ok daha etkin rol oynuyor ve sadece insan t\u0131rna\u011f\u0131n\u0131n bile olu\u015fumunda onlarca genden faydalan\u0131yor ya\u015fam. Marx\u2019\u0131n \u00f6nemli bir deyi\u015fi var: \u201c\u0130nsanl\u0131k \u00f6n\u00fcne \u00e7\u00f6zebilece\u011fi sorunlar\u0131 koyar.\u201d<\/i> \u0130nsan t\u00fcr\u00fc ve d\u00fcnyadaki ekosistem, kapitalizmin \u00e7ok ciddi ve b\u00fcy\u00fck bir tehdidi alt\u0131nda ama insan\u0131n bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zebilme potansiyeli Gould\u2019la birlikte ilham verici bir \u015fekilde artm\u0131\u015ft\u0131r. Geriye sadece ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ba\u015fka bir d\u00fcnyay\u0131 ve Che\u2019nin \u201cYeni \u0130nsan\u201d\u0131n\u0131 in\u015fa edebilecek, evrimsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in devrim kalmaktad\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Kaynaklar:<\/i><\/p>\n Pandan\u0131n Ba\u015fparma\u011f\u0131- Stephen Jay Gould<\/i><\/p>\n Ya\u015fam\u0131n T\u00fcm \u00c7e\u015fitlili\u011fi- Stephen Jay Gould<\/i><\/p>\n www.evrimianlamak.org\/e\/P1:evrim_tarihi_4_7<\/i><\/a><\/i><\/p>\n www.sonsuz.us\/?q=book\/export\/html\/1099<\/i><\/a><\/i><\/p>\n www.evrimagaci.org\/makale\/388<\/i><\/a><\/i><\/p>\n