{"id":4050,"date":"2016-03-23T17:06:03","date_gmt":"2016-03-23T15:06:03","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4050"},"modified":"2016-03-23T17:06:03","modified_gmt":"2016-03-23T15:06:03","slug":"argasdinin-41-sayisindan-tarihe-isik-tutan-bir-yazi-kaybolan-meslekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4050","title":{"rendered":"ARGASD\u0130&#8217;N\u0130N 41. SAYISINDAN TAR\u0130HE I\u015eIK TUTAN B\u0130R YAZI: &#8220;Kaybolan Meslekler&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/son-kunduraci-IHA-20120724AW000121-8-t.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4052 alignright\" alt=\"son-kunduraci-IHA-20120724AW000121-8-t\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/son-kunduraci-IHA-20120724AW000121-8-t-300x201.jpg\" width=\"300\" height=\"201\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/son-kunduraci-IHA-20120724AW000121-8-t-300x201.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/son-kunduraci-IHA-20120724AW000121-8-t.jpg 470w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sifa Al\u00e7\u0131c\u0131o\u011flu<\/p>\n<p>Sifa_alcicioglu@yahoo.com<\/p>\n<p>Y\u0131llar boyunca, toplumsal ihtiya\u00e7lar farkl\u0131 farkl\u0131 meslekleri do\u011furmu\u015ftur. Ya\u015fam de\u011fi\u015ftik\u00e7e meslekler de de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f, bir\u00e7o\u011fu zamanla kapitalist sistemden nasibini alarak sekt\u00f6rle\u015fen devlerin aras\u0131nda kaybolmaya mahkum b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131br\u0131s\u2019ta 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok i\u015f yard\u0131mla\u015fma, takas yoluyla halledilmekteydi. \u00d6rne\u011fin bakkaldan \u015fehirge, makarna, ekmek al\u0131nmazd\u0131. \u0130nsanlar kendi mutfak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 evlerde haz\u0131rlarlar ya da yard\u0131mla\u015farak \u00fcretirlerdi. Bir ev yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman kerpi\u00e7ler birlikte yo\u011frulur, kal\u0131plara d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ve kuruyan kerpi\u00e7ler, t\u00fcm k\u00f6y halk\u0131yla birlikte \u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Baz\u0131 i\u015fler ise o alanda ustal\u0131k kazanm\u0131\u015f insanlarca yap\u0131l\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece bir meslek sahibi olurlard\u0131. \u00d6rne\u011fin, K\u0131br\u0131s\u2019ta 1950\u2019li y\u0131llarda kundurac\u0131l\u0131k, terzilik en \u00f6nemli meslek gruplar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>O g\u00fcnlerde varl\u0131k g\u00f6steren bug\u00fcn ise ad\u0131n\u0131 bile bilmedi\u011fimiz bir\u00e7ok meslek mevcut.<\/p>\n<p>Toprak kaplarda yo\u011furt yemenin heyecan\u0131yla kap\u0131da sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekleyen \u00e7ocuklar\u0131 sevindiren; yo\u011furt\u00e7ular, ayd\u0131nlatma ihtiyac\u0131n\u0131 lambalarla kar\u015f\u0131layan insanlara gazya\u011f\u0131 yani lambasuyu g\u00f6t\u00fcren; lambasuyucular, k\u00f6y k\u00f6y gezip meyve, sebze satan zerzavat\u00e7\u0131lar, do\u011fum yapt\u0131rtacak ebeler\u2026 Yorganc\u0131l\u0131k, al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k, nalbantl\u0131k, ren\u00e7berlik, kalayc\u0131l\u0131k, dokumac\u0131l\u0131k gibi meslekler de kalmad\u0131 art\u0131k. Kundurac\u0131l\u0131k, terzilik, iskemlecilik gibi meslekler ise birka\u00e7 ki\u015finin de\u011ferli u\u011fra\u015flar\u0131 ile hala varl\u0131k g\u00f6steriyor. Baz\u0131 meslekler, ya\u015fat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da bir\u00e7o\u011fu nostaljik bir \u00f6ge olmaktan \u00f6teye gidemiyor. Ucuz ve ithal \u00fcr\u00fcnler, rekabet gibi nedenler baz\u0131 meslekleri hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kard\u0131. Ama yine de onlar an\u0131larda, ya\u015fl\u0131lar\u0131n dilinde, tarihin tozlu sayfalar\u0131nda varl\u0131k bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar hala\u2026 \u0130\u015fte an\u0131lardan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki meslek yo\u011furt\u00e7uluk ve al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>K\u00fc\u00e7\u00fck Kaymakl\u0131\u2019da Yo\u011furt\u00e7uluk<\/b><\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck Kaymakl\u0131\u2019da ge\u00e7imini yo\u011furt\u00e7ulukla sa\u011flayan ayn\u0131 zamanda annemin dedesi olan Yo\u011furt\u00e7u Beyaz Memed, Yo\u011furt\u00e7u \u0130brahim <a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/foto_1f__1_.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4053 alignright\" alt=\"foto_1f__1_\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/foto_1f__1_-193x300.jpg\" width=\"193\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/foto_1f__1_-193x300.jpg 193w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/foto_1f__1_.jpg 389w\" sizes=\"(max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><\/a>Day\u0131, Yo\u011furt\u00e7u S\u00fcleyman Day\u0131 evlerinde yapt\u0131klar\u0131 yo\u011furdu kap\u0131 kap\u0131 gezip satarlarm\u0131\u015f. Yo\u011furdun en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise yo\u011fun bir k\u0131vama sahip olmas\u0131 i\u00e7in koyun s\u00fct\u00fcnden yap\u0131lmas\u0131ym\u0131\u015f. Bu yo\u011furtlar toprak kaplara konulurmu\u015f. \u00c7ocuklar i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck toprak kaplarda yo\u011furtlar sat\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. Annemin anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re eve gelen yo\u011furt\u00e7udan bu kaplarda yo\u011furtlar al\u0131n\u0131rd\u0131. G\u00fcnl\u00fck olarak t\u00fcketilen yo\u011furtlar, ertesi g\u00fcn al\u0131nan toprak kaplar\u0131n temizlenmesiyle tekrar yo\u011furt\u00e7ulara verilirdi. Sanayile\u015fmeyle birlikte bu meslek de kaybolan bir de\u011ferimiz olarak kald\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Kurumanast\u0131r\u2019da Al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k <\/b><\/p>\n<p>Kurumanast\u0131r (\u00c7ukurova), Lefko\u015fa\u2019n\u0131n do\u011fusunda Mesarya\u2019n\u0131n ortas\u0131nda kurak, k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6y. K\u00f6ydeki insanlar\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 ise daha fazla tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fczerinden sa\u011flan\u0131yor. Bir zamanlarsa kerpi\u00e7 evlerin d\u0131\u015f s\u0131va malzemesi olan al\u00e7\u0131y\u0131 \u00e7\u0131karmak gibi bir meziyetle u\u011fra\u015fm\u0131\u015f bu k\u00f6yl\u00fcler. Al\u00e7\u0131c\u0131o\u011flu soyismi, babam\u0131n bu i\u015fle me\u015fg\u00fcl olan dede ve ninelerinden bizlere dek uzanmakta. O g\u00fcnlere de\u011finecek olursak, al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k bir d\u00f6nem k\u00f6y insan\u0131n\u0131n ge\u00e7imini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kan al\u00e7\u0131n\u0131n torbalara konularak e\u015feklerle k\u00f6ylere sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir meslekmi\u015f. K\u00f6y\u00fcn bat\u0131s\u0131nda Kargaduzu denen kepir(1) alanda bu faaliyetler yap\u0131lmakta imi\u015f. Nenemin a\u011fz\u0131ndan dinledi\u011fim kadar\u0131yla, \u201c Gargaduzu\u2019ndaki kayalar\u0131 patlat\u0131rlar, par\u00e7alarlar (y)al\u00e7\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 ufak ufak kesip oca\u011f\u0131n i\u00e7ine dizerlerdi. Topak topak dizdikten sonra kapa\u011f\u0131n\u0131 kaparlard\u0131. Alt\u0131n\u0131 ate\u015f yakarlard\u0131. Pi\u015firirlerdi. Ate\u015fi tutu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7alt\u0131, ovadan kesilen otlar\u0131 yakarlard\u0131. Pi\u015fen ta\u015flar\u0131 ya makinesine koyarak \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcrlerdi ya da topuzunan d\u00f6verlerdi. Tel ele\u011finin \u00fcst\u00fcnden d\u00f6kerlerdi. Alt\u0131na ge\u00e7en ince tozlar\u0131 satarlard\u0131.\u201d Ocaktan \u00e7\u0131kan pi\u015fmi\u015f ta\u015flar k\u00f6y\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan zoppalarla(2) d\u00f6v\u00fcl\u00fcrm\u00fc\u015f. \u0130nce tozlar suyla yo\u011fruldu\u011fu zaman duvara s\u00fcr\u00fclecek k\u0131vama gelirdi. K\u0131br\u0131s al\u00e7\u0131s\u0131 da denilen ve h\u0131zl\u0131 kuruyan bu maddenin haz\u0131rland\u0131ktan sonra hemen s\u00fcr\u00fclmesi makbulm\u00fc\u015f. Sat\u0131lan al\u00e7\u0131larsa paradan daha \u00e7ok bir e\u015fya ya da yiyecek bir \u015feyle takas edilirdi. Nenemin hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Pa\u015fak\u00f6y\u2019e g\u00f6t\u00fcr\u00fclen al\u00e7\u0131lar \u00fcz\u00fcmle takas edilirmi\u015f. K\u00f6y\u00fcm\u00fczde; Yal\u00e7\u0131c\u0131 Ali Day\u0131, babam\u0131n amcalar\u0131, \u0130smail Efendiler bu i\u015fi yapm\u0131\u015flar bir zamanlar. Al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k yaparken bir ki\u015fi de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken y\u00fcksek bir kayadan d\u00fc\u015ferek hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/gargaduzu.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4051 alignleft\" alt=\"gargaduzu\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/gargaduzu-300x199.jpg\" width=\"300\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/gargaduzu-300x199.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/gargaduzu-1024x680.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Kesin bir tarih olmamas\u0131na ra\u011fmen Kurumanast\u0131r\u2019da al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k mesle\u011finin 1920\u2019li y\u0131llarla 1950\u2019li y\u0131llar aras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu tahmin ediyorum. Nenemin de\u011fi\u015fiyle harp ba\u015flamadan \u00e7oktan vazge\u00e7mi\u015fler bu i\u015flerden. \u00c7ocukken, kerpi\u00e7 evlerin duvarlar\u0131ndan s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz al\u00e7\u0131larla yerlere tek ayak \u00e7izip oyun oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u00e7\u0131n\u0131n toz zerrecikleri gibi u\u00e7up kaybolan bir meslek olmu\u015f al\u00e7\u0131c\u0131l\u0131k da\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(1)\u00a0 Kepir: Al\u00e7\u0131ta\u015f\u0131 kristallerine kargaduzu denirdi. Bu araziler kurak ve verimsizdir bu nedenle kargatuzundan olan tepelere ve d\u00fczl\u00fcklere kepir denir. Al\u00e7\u0131ta\u015f\u0131 ocaklar\u0131n\u0131n ilk katman\u0131 kepirden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>(2)\u00a0 Zoppa: Sopa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sifa Al\u00e7\u0131c\u0131o\u011flu Sifa_alcicioglu@yahoo.com Y\u0131llar boyunca, toplumsal ihtiya\u00e7lar farkl\u0131 farkl\u0131 meslekleri do\u011furmu\u015ftur. Ya\u015fam de\u011fi\u015ftik\u00e7e meslekler de de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f, bir\u00e7o\u011fu zamanla kapitalist sistemden nasibini alarak sekt\u00f6rle\u015fen devlerin<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":4051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,44,38,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/gargaduzu.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-13k","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4050"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4054,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4050\/revisions\/4054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}