{"id":4531,"date":"2016-11-10T09:09:31","date_gmt":"2016-11-10T07:09:31","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4531"},"modified":"2016-11-10T09:09:31","modified_gmt":"2016-11-10T07:09:31","slug":"goc-yollarinda-kus-olmak-niyazi-turkseven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4531","title":{"rendered":"G\u00d6\u00c7 YOLLARINDA KU\u015e OLMAK &#8211; Niyazi T\u00fcrkseven"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\" align=\"center\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/G\u00f6\u00e7-Yolunda-Dinlenme.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4532 alignleft\" style=\"border: 1px solid black; margin: 1px;\" alt=\"goc-yolunda-dinlenme\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/G\u00f6\u00e7-Yolunda-Dinlenme-300x200.jpg\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/G\u00f6\u00e7-Yolunda-Dinlenme-300x200.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/G\u00f6\u00e7-Yolunda-Dinlenme-1024x682.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Ku\u015flarda g\u00f6\u00e7 olay\u0131 insanlar\u0131n her zaman ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve ara\u015ft\u0131rma konusu olmu\u015ftur. Yayg\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ku\u015flar gerek i\u00e7 etkenler (kal\u0131tsal) gerekse d\u0131\u015f etkenler (\u00e7evre) nedeniyle g\u00f6\u00e7e ba\u015flarlar. \u0130klimsel de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fam alanlar\u0131ndaki daralmalar ve besin k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 da ku\u015flar\u0131 hayatta kalmak i\u00e7in g\u00f6\u00e7e zorlayan fakt\u00f6rlerdendir. Ku\u015flar, so\u011fuk k\u0131\u015f mevsimi gelmeden Avrupa\u2019dan Afrika k\u0131tas\u0131na, k\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7irmek \u00fczere g\u00f6\u00e7 eder. Avrupa\u2019da k\u0131\u015f\u0131n bitmesi ile ilkbahar mevsiminde ku\u015flar yine Avrupa k\u0131tas\u0131na geri d\u00f6nerler. Tabii ki d\u00fcnya \u00fczerinde Avrupa ile Afrika k\u0131talar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu gibi ba\u015fka k\u0131talar ve daha k\u0131sa mesafeler aras\u0131nda da g\u00f6\u00e7 olaylar\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Yap\u0131lan halkalama ve g\u00f6zetleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, ku\u015flar\u0131n Avrupa\u2019dan Afrika k\u0131tas\u0131na g\u00f6\u00e7 ederken \u00fc\u00e7 \u00f6nemli g\u00fczergah\u0131\u00a0takip etti\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Bu g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n biri de T\u00fcrkiye \u00fczerinden Do\u011fu Afrika\u2019ya giden yoldur. K\u0131br\u0131s\u2019ta g\u00f6r\u00fclen g\u00f6\u00e7men ku\u015flar, bu g\u00fczerg\u00e2htan koparak \u00fclkemizi bir k\u00f6pr\u00fc gibi kullanan ku\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7 esnas\u0131nda gerek dinlenmek gerekse beslenmek amac\u0131yla \u00fclkemizi bir durak olarak kullanan g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir k\u0131sm\u0131 da so\u011fuk k\u0131\u015f mevsimini \u00fclkemizde ge\u00e7irmek \u00fczere K\u0131br\u0131s\u2019ta k\u0131\u015flamaktad\u0131r. Bu nedenle ku\u015flar\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fc belirlerken baz\u0131lar\u0131na ge\u00e7it ku\u015fu baz\u0131lar\u0131na da k\u0131\u015f ziyaret\u00e7isi denir. Yerli veya yaz g\u00f6\u00e7meni olan ku\u015f t\u00fcrleri de vard\u0131r. Yaz g\u00f6\u00e7menleri daha uzun mesafeler kat ederek Avrupa\u2019ya ula\u015fmak yerine d\u00f6n\u00fc\u015f yolu \u00fczerinde olan \u00fclkemizde konaklayarak \u00fcremeyi tercih etmektedir. Bu t\u00fcrlerin baz\u0131 bireyleri ise ge\u00e7it yaparak Avrupa k\u0131tas\u0131na ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ya\u015fam-Alalar\u0131n\u0131n-Yok-Edilmesi.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4533 alignleft\" style=\"border: 1px solid black; margin: 1px;\" alt=\"yasam-alalarinin-yok-edilmesi\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ya\u015fam-Alalar\u0131n\u0131n-Yok-Edilmesi-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ya\u015fam-Alalar\u0131n\u0131n-Yok-Edilmesi-300x225.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ya\u015fam-Alalar\u0131n\u0131n-Yok-Edilmesi-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>G\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131 tehdit eden fakt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda habitat kay\u0131plar\u0131 gelmektedir. G\u00f6\u00e7 esnas\u0131nda dinlenme ve beslenme amac\u0131yla ziyaret ettikleri yerlerin bozulmas\u0131 ya da yok olmas\u0131 g\u00f6\u00e7lerinin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. K\u0131br\u0131s\u2019ta \u00e7evre-ekoloji bilincinin istenen d\u00fczeyde olmamas\u0131 nedeniyle insan aktiviteleri neticesinde ekosistemler bir bir yok olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Haravdi Deresi \u00fczerine kurulan \u0130skele Belediyesi\u2019ne ait yazl\u0131k plaj tesisleri nedeniyle do\u011fal yap\u0131 bozulmu\u015f, derenin denize a\u00e7\u0131lan deltas\u0131n\u0131 ziyaret eden t\u00fcrlerin art\u0131k g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi belirlenmi\u015ftir. Salamis do\u011fal sulak alan\u0131n\u0131n; yakla\u015f\u0131k olarak yar\u0131s\u0131 \u00fczerinden ge\u00e7irilen Ma\u011fusa Karpaz anayolu nedeniyle k\u0131\u015f ve ilkbahar mevsiminde g\u00f6r\u00fclen; sakarmeke, ye\u015filba\u015f \u00f6rdek, uzunbacak ve ye\u015fil d\u00fcd\u00fck\u00e7\u00fcn t\u00fcrlerinin de eskiden bu sulak alanda g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen, art\u0131k g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi tespit edilmi\u015ftir (Ka\u015fot ve ark. 2014).<\/p>\n<p>G\u00fcvercinlik Sulak Alan\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerine sanayi b\u00f6lgesi in\u015fa edilmi\u015ftir. Yine 1980&#8217;li y\u0131llarda binlerce Beyaz Al\u0131nl\u0131 Kaz\u0131n ziyaret etti\u011fi Ma\u011fusa Tuzla Sulak Alan\u0131 \u00fczerine sitelerin in\u015fa edilmesi nedeniyle art\u0131k kazlar \u00fclkemize gelmez olmu\u015ftur. Flamingolar\u0131n \u00f6nemli u\u011frak yeri olan G\u00fclseren G\u00f6leti\u2019nin i\u00e7erisinden yol ge\u00e7irilmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131 molozla doldurulmu\u015ftur. Silver Beach Sulak Alan\u0131 \u00fczerine, k\u00fclt\u00fcrs\u00fczl\u00fck \u00f6rne\u011fi sergilenerek k\u00fclt\u00fcr ve kongre merkezi kurulmu\u015ftur. \u0130nsan faaliyetlerinin artmas\u0131, b\u00fcy\u00fck bir otopark\u0131n alana in\u015fa edilmesiyle Silver Beach\u2019e art\u0131k eskisi kadar g\u00f6\u00e7men ku\u015f gelmemektedir. Ku\u011fular\u0131n ziyaret etti\u011fi Glapsides\u2019in bir k\u0131sm\u0131na otopark in\u015fa edilmi\u015f hatta son olarak \u00e7evrecilerin de eylem yaparak tepki g\u00f6sterdi\u011fi, sulak alan i\u00e7erisine beton y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yollar\u0131 yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayluga G\u00f6leti \u00f6nemli \u00c7evre Koruma B\u00f6lgesi olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7evresindeki ka\u00e7ak \u00e7iftlikler ve at\u0131klar\u0131, g\u00f6lete, Ma\u011fusa\u2019n\u0131n s\u00f6zde ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f la\u011f\u0131m suyunun de\u015farj edilmesi, yerle\u015fim yerlerinin g\u00f6letin yan\u0131 ba\u015f\u0131na kadar in\u015fa edilmesi g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131 rahats\u0131z eden \u00f6nemli fakt\u00f6rlerdendir. Ayluga G\u00f6leti, \u00c7eltik\u00e7i, Alaca Bal\u0131k\u00e7\u0131l, K\u00fc\u00e7\u00fck Beyaz Bal\u0131k\u00e7\u0131l, Su Tavu\u011fu gibi bir\u00e7ok ku\u015fun \u00fcredi\u011fi aland\u0131r ve S\u0131\u011f\u0131r bal\u0131k\u00e7\u0131llar\u0131n\u0131n adadaki tek \u00fcreme alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n yok olmas\u0131 ya da bozulmas\u0131 yan\u0131nda yuvalardan yavru ve yumurta toplanmas\u0131, avc\u0131l\u0131k, yasa d\u0131\u015f\u0131 ticaret, ormanlar\u0131n tahrip edilmesi, b\u00f6cek ila\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ku\u015flar\u0131 tehdit eden di\u011fer fakt\u00f6rlerdendir.<\/p>\n<p>Koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6nem vererek, y\u00fcz elli milyon y\u0131ld\u0131r nesillerini devam ettiren ku\u015flar\u0131n sonsuza dek \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir g\u00fcn olur da ku\u015flar \u00fclkemize gelmez olursa, bilmeliyiz ki K\u0131br\u0131s ya\u015fanamayacak bir co\u011frafya haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Konuk Yazar\u00a0Niyazi T\u00fcrkseven &#8211; Uzman Biyolog<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ana-G\u00f6\u00e7-Yollar\u0131.png\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4534 aligncenter\" style=\"border: 1px solid black; margin-top: 1px; margin-bottom: 1px;\" alt=\"ana-goc-yollari\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ana-G\u00f6\u00e7-Yollar\u0131-217x300.png\" width=\"217\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ana-G\u00f6\u00e7-Yollar\u0131-217x300.png 217w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/Ana-G\u00f6\u00e7-Yollar\u0131.png 278w\" sizes=\"(max-width: 217px) 100vw, 217px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Kaynaklar: Ka\u015fot, N., Kuyucu, A., \u00c7i\u00e7ek, B.A. (2014). Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019taki Sulak Alanlar\u0131n \u00c7evresel Sorunlar\u0131. 5. Ulusal Ekoloji Sempozyumu, 01-04 May\u0131s, Gazima\u011fusa.<\/p>\n<p>K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n Ku\u015flar\u0131, Niyazi T\u00dcRKSEVEN, 2012, Lefko\u015fa<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ku\u015flarda g\u00f6\u00e7 olay\u0131 insanlar\u0131n her zaman ilgisini \u00e7ekmi\u015f ve ara\u015ft\u0131rma konusu olmu\u015ftur. Yayg\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ku\u015flar gerek i\u00e7 etkenler (kal\u0131tsal) gerekse d\u0131\u015f etkenler (\u00e7evre) nedeniyle<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4532,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,9,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/G\u00f6\u00e7-Yolunda-Dinlenme.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1b5","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4531"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4535,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4531\/revisions\/4535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}