{"id":4550,"date":"2016-11-15T10:39:03","date_gmt":"2016-11-15T08:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4550"},"modified":"2016-11-15T10:39:03","modified_gmt":"2016-11-15T08:39:03","slug":"gocmen-isciler-munur-rahvancioglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=4550","title":{"rendered":"G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7iler &#8211; M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/gi1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4551 alignleft\" style=\"border: 1px solid black; margin: 1px;\" alt=\"gi1\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/gi1-300x199.jpg\" width=\"300\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/gi1-300x199.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/gi1-1024x681.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fczenli, adil, \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve tatmin edici oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu durum \u00f6zellikle emek\u00e7iler taraf\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6yledir. Ancak d\u00fcnya ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, belki de uluslararas\u0131 standartlara en yak\u0131n uygulamam\u0131z; bu adaletsiz durumu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in m\u00fccadele etmesi beklenen emek\u00e7ilerin \u00f6zenle b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6sterilen \u201cba\u015far\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n<p><b>B\u00f6l\u00fck P\u00f6r\u00e7\u00fck Emek\u00e7iler<\/b><\/p>\n<p>K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde \u00e7al\u0131\u015fan kitleler genel olarak; kamu (memurlar) ve \u00f6zel sekt\u00f6r emek\u00e7ileri olarak b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kamudaki haklar\u0131n daha fazla olu\u015fu nedeniyle, bu iki kesim birbirine d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131larak rakip k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, \u00f6zellikle medya ve patronlar taraf\u0131ndan da bu d\u00fc\u015fmanl\u0131k sistematik olarak k\u00f6r\u00fcklenmi\u015ftir.Ancak b\u00f6l\u00fcnme hali bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir: Hem kamu hem de \u00f6zel sekt\u00f6r emek\u00e7ileri, kendi i\u00e7lerinde\u00a0 bir\u00e7ok farkl\u0131 stat\u00fcye sahip kesimlere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kamuda; kadrolu, ge\u00e7ici, engelli, hizmet al\u0131m\u0131, s\u00f6zle\u015fmeli gibi kategoriler yan\u0131nda; Sosyal G\u00fcvenlik Yasas\u0131 ve G\u00f6\u00e7 Yasas\u0131\u2019na tabi olanlar ve olmayanlar \u015feklinde par\u00e7alanm\u0131\u015f olan emek\u00e7iler; asl\u0131nda hak, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve sorunlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok az ortak noktaya sahiptirler.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k \u00f6zel sekt\u00f6rde de g\u00f6zlemlenebilir: kktc vatanda\u015flar\u0131 ve yabanc\u0131 uyruklu \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda (her ne kadar yasal olarak ayn\u0131 mevzuata tabi olsalar da) maa\u015f, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131, i\u015f y\u00fck\u00fc gibi konularda b\u00fcy\u00fck bir u\u00e7urum vard\u0131r. Yabanc\u0131 uyruklu \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7erisinde TC k\u00f6kenli olmayanlar (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131) ise s\u00f6m\u00fcr\u00fc piramidinin en dibindeki yerlerini y\u0131llardan beridir korumaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00dclkemizdeki emek\u00e7ilerin durumunu i\u015f kazas\u0131 \u00f6l\u00e7e\u011finde bir yelpazeye yerle\u015ftirdi\u011fimizde; kazalar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6zel sekt\u00f6rde, \u00f6l\u00fcml\u00fc kazalar\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n ise yabanc\u0131 uyruklu i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p><b>G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7i<\/b><\/p>\n<p>Bir \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 olmay\u0131p da, o \u00fclkeye \u00e7al\u0131\u015fma maksatlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gitmi\u015f herhangi bir ki\u015fiye \u201cg\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i\u201d diyebiliriz. G\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler, ba\u015fta psikolojik niyetleri bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer i\u015f\u00e7ilerden ayr\u0131l\u0131rlar. \u00c7al\u0131\u015fmakta olduklar\u0131 \u00fclkenin sosyal ya\u015fam\u0131, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131, siyaset, medya, ekoloji gibi meseleleri ile mecbur kalmad\u0131k\u00e7a ilgilenmezler. G\u00fcndemleri ge\u00e7ici bir s\u00fcreli\u011fine bulunduklar\u0131 \u00fclkede \u00e7al\u0131\u015fmak, para kazanmak, olabildi\u011fince rahat bir d\u00f6nem ge\u00e7irmek ve kendi \u00fclkelerine d\u00f6nmek \u00fczerine odakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer \u00fclkenin \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 ve mevcut emek\u00e7ileri taraf\u0131ndan \u015fekillendirilmi\u015f bir m\u00fccadele prati\u011fi varsa, bu prati\u011fe kat\u0131lmakta s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fayacaklar\u0131 s\u00f6ylenemez. Ancak b\u00f6yle bir pratik yoksa, en a\u011f\u0131r s\u00f6m\u00fcr\u00fcye maruz kalanlar da g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler olacakt\u0131r. Uzun saatler boyunca, pis ve a\u011f\u0131r i\u015flerde, d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015fla ve g\u00fcvencesiz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnek; di\u011fer t\u00fcm emek\u00e7ilerin haklar\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f i\u00e7in patronlar\u0131 heveslendirecektir. Bu y\u00fczden g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin ko\u015fullar\u0131, sadece insani ve yasal sebeplerden de\u011fil; pratik sebeplerden dolay\u0131 da emek hareketinin ana g\u00fcndem maddeleri aras\u0131nda yer almak zorundad\u0131r.<\/p>\n<p><b>G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00dclkemizdeki Durumu<\/b><\/p>\n<p>\u00dclkemizde g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler TC uyruklu olanlar ve di\u011fer \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 olarak iki ana \u00f6bekte toplanmaktad\u0131r. En uzun saatler boyunca \u00e7al\u0131\u015f\u0131p en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccreti alan, en a\u011f\u0131r i\u015fleri yap\u0131p i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131ndan en az faydalanan, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin, hafta sonu izni, g\u00fcvenceli i\u015f gibi haklardan faydalanamayanlar\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7men \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrk\u00e7e bilmediklerinden, yasal haklar\u0131ndan habersiz, ki\u015fisel bir yard\u0131m i\u00e7in bile herhangi bir ileti\u015fim kurma \u015fans\u0131ndan mahrum ve haklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in nereye gidebileceklerine dair hi\u00e7bir fikir sahibi olmadan, en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde s\u00f6m\u00fcr\u00fclmektedirler. \u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek iddias\u0131nda olan \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik\u00a0 Bakanl\u0131\u011f\u0131\u00a0 b\u00fcnyesinde, Vietnam, \u00c7in, Pakistan, Nijerya vb. onlarca \u00fclkeden gelen bu g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler i\u00e7in tek bir terc\u00fcman bile yoktur. \u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131na ait d\u00f6k\u00fcmanlar, T\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir dile \u00e7evrilmemi\u015f ve g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, bar\u0131nma ve beslenme ko\u015fullar\u0131 ile ilgili hi\u00e7bir giri\u015fimde bulunulmam\u0131\u015ft\u0131r. Kaos gibi g\u00f6r\u00fcnen ama asl\u0131nda tamamen bilin\u00e7li bir \u015fekilde patronlara rahat s\u00f6m\u00fcr\u00fc imkan\u0131 yaratan ko\u015fullar y\u0131llardan beridir sabit tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerden getirilen i\u015f\u00e7ilerin neredeyse tamam\u0131, insan simsar\u0131 acenteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ve ilk maa\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda pazarlanmaktad\u0131r. Bu acenteler yasad\u0131\u015f\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen, internet siteleri a\u00e7makta, ofis adresi g\u00f6stermekte ve rahat\u00e7a faaliyet y\u00fcr\u00fctmektedirler. Yap\u0131lmakta olan ihbarlara ra\u011fmen, ony\u0131llard\u0131r kapat\u0131lan tek bir acente bile olmam\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n i\u015f\u00e7iler sistematik olarak erkek patronlar\u0131n tacizine maruz kal\u0131rken, ortalama maa\u015flar ise asgari \u00fccretin \u00e7ok alt\u0131nda olan 500 dolar civar\u0131nda tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><b>\u00d6rg\u00fctlenmek<\/b><\/p>\n<p>Mevcut durumda, gerek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc uyruklu gerek TC uyruklu olsun, g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadele yolu ile \u00f6rg\u00fctlenmesi neredeyse imkans\u0131zd\u0131r. \u00d6ncelikle \u00fclkemizde ya ev hizmeti yada k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerde \u00e7al\u0131\u015fan bu i\u015f\u00e7iler birbirleri ile mekansal olarak ayr\u0131 alanlarda bulunmaktad\u0131rlar. Bunun yan\u0131nda dil, din, etnik k\u00f6ken gibi ay\u0131r\u0131c\u0131lar nedeniyle de birlik olunacak ko\u015fullar mevcut de\u011fildir. Yabanc\u0131 bir \u00fclkede, bilmedikleri bir yasal mevzuata tabi olarak, anlamad\u0131klar\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrde ge\u00e7ici olarak bulunduklar\u0131 duygusu ise en temel \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fck nedenidir&#8230;<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n genel olarak d\u00fczene girmesi, emek\u00e7ilerin hak ve ko\u015fullar\u0131n\u0131n insani d\u00fczeye y\u00fckselmesi ise g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u015fartlar\u0131 devam ederken m\u00fcmk\u00fcn olamaz. Kamuda \u00f6rg\u00fctl\u00fc sendikalar, bu genel do\u011fruyu ya bilmezden gelmekte yada g\u00f6rmezden gelmekte uzmanla\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131rlar. Oysa kamuda h\u0131zla gerilemekte olan haklar\u0131n durumu da \u00f6zel sekt\u00f6rdeki s\u00f6m\u00fcr\u00fcden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek olan bir \u015feydir.<\/p>\n<p>Bu durumda \u00f6zel sekt\u00f6r emek\u00e7ilerinin, g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ileri de kapsayacak bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck yakalamas\u0131, sendikal m\u00fccadelenin \u00f6rg\u00fctlenmesi d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu yoktur.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Yolu taraf\u0131ndan \u00f6rg\u00fctlenen, Baraka taraf\u0131ndan da desteklenmekte olan ve sendikas\u0131z i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklayan bir yasa \u00f6neren kampanyan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 durumunda; kurulacak sendikalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bu vah\u015fi s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u015fans yarat\u0131labilir. Aksi takdirde, hangi kategoriye tabi olurlarsa olsunlar t\u00fcm emek\u00e7ilerin haklar\u0131 h\u0131zla gerilemeye devam edecektir.<\/p>\n<p>M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu<\/p>\n<p>munur.rahvancioglu@gmail.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fczenli, adil, \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve tatmin edici oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu durum \u00f6zellikle emek\u00e7iler taraf\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6yledir. Ancak d\u00fcnya ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, belki de uluslararas\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,9,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/gi1.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1bo","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4550"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4552,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4550\/revisions\/4552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}