![\"narenciye\"](\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/narenciye.jpg\")
<\/a><\/p>\n15 Aral\u0131k 1986’da Narenciye Kesim Ekipleri Birli\u011fi, Lefko\u015fa’da bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bine yak\u0131n mevsimlik i\u015f\u00e7inin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve miting \u00fc\u00e7 saat s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
\u201cBizler gecenin karanl\u0131\u011f\u0131nda s\u0131cak yata\u011f\u0131n\u0131 homurdanarak terk edenler, yine gece karanl\u0131\u011f\u0131nda iki b\u00fckl\u00fcm yuvaya d\u00f6n\u00fc\u015f yapanlar\u0131z. \u00dclkemizde en b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fan kitlesini biz olu\u015fturmaktay\u0131z\u2026\u201d<\/i><\/p>\n
\u00dclkemiz tarihinde emek temelli bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f, g\u00f6\u00e7menler ile birlikte hareket etmi\u015f olan Narenciye Kesim Ekipleri Birli\u011fi (NKEB), halen daha g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn emek m\u00fccadelesine \u0131\u015f\u0131k tutar nitelikte bir deneyimdir.<\/p>\n
<\/p>\n
Narenciye Kesim Ekipleri Birli\u011fi deneyimi nedir ve nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r?<\/b><\/p>\n
Bu soruya cevap verebilmek i\u00e7in NKEB\u2019nin kurulu\u015funu ilan etti\u011fi d\u00f6neme ve biraz \u00f6ncesine de\u011finmek gerekir. 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda sendikalar\u0131n, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ayak uyduramay\u0131\u015f\u0131, d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 korumay\u0131 se\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 ve b\u00fcrokratla\u015fmalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve yeni bir \u00f6rg\u00fctlenme modelinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra da bu \u00f6rg\u00fctlenme modeli Toplumsal Hareket Sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131 <\/i>ad\u0131yla do\u011fmu\u015ftur. Bu sendikal model i\u015f yeri eksenli olmay\u0131p, i\u015f\u00e7ilerin sorunlar\u0131n\u0131 merkez alan bir modeldir.<\/p>\n
\u00d6zetle d\u00f6nemin aktif sendikalar\u0131ndan biri olan Dev-\u0130\u015f gibi i\u015f yeri eksenli olup, daha ziyade CTP\u2019li i\u015fverenlerin i\u015f yerlerinde \u00f6rg\u00fctl\u00fc sendika olma halini daha da uzla\u015fmac\u0131 bir bi\u00e7ime sokarak toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme mant\u0131\u011f\u0131ndan uzakla\u015fan \u00f6rnekler i\u015f\u00e7ileri yeni bir model aray\u0131\u015f\u0131na itti. Narenciye i\u015f\u00e7ilerinin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacaklar\u0131, i\u015f\u00e7ileri merkeze alan ve emeklerini savunabilecekleri bir \u00f6rg\u00fctlenme modeli aray\u0131\u015f\u0131, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Dergisi \u00e7evresindeki devrimcilerin giri\u015fimiyle, bir s\u00fcre sonra sonu\u00e7 verdi.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, Narenciye Kesim Ekipleri Birli\u011fi, \u00fclkemizdeki ilk toplumsal hareket sendikas\u0131 denemesi oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6nemlidir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze referans olabilecek niteliktedir.<\/p>\n
Narenciye Kesim Ekipleri ne yap\u0131yordu?<\/b><\/p>\n
Omorfo b\u00f6lgesinde bulunan narenciye bah\u00e7eleri ciddi bir ekonomik potansiyele sahipti. Bu b\u00f6lgedeki narenciyenin toplanmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve paketlenmesi gibi alanlarda bir\u00e7ok i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Fakat \u00f6zellikle kesim i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler zor ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alam\u0131yorlard\u0131. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bu i\u015f\u00e7ilerin sorunlar\u0131, y\u0131llarca kulak arkas\u0131 edilmi\u015fti.<\/p>\n
Kesim i\u015fi organizasyonu kalabal\u0131k bir hiyerar\u015fik d\u00fczenden olu\u015fuyordu. Bah\u00e7e sahipleri veya bah\u00e7e sahipleriyle sezon ba\u015flamadan \u00f6nce anla\u015fan paketleme evi sahipleri kontrakt\u00f6r diye adland\u0131r\u0131lan bir alt i\u015fveren ile anla\u015f\u0131rd\u0131. Kontrakt\u00f6r bir miktar para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bah\u00e7enin kesiminin yap\u0131lmas\u0131 ve fabrikaya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131ndan, sosyal hak ve menfaatlerine kadar, ayr\u0131ca maa\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u015feyden bu kontrakt\u00f6r sorumluydu. Burada dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken nokta \u015fudur ki, hiyerar\u015fik bir \u015fekilde kurulmu\u015f bu d\u00fczende kontrakt\u00f6rler avantajl\u0131 taraf gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda onlar, hali haz\u0131rda b\u00fcy\u00fck bir borca girip kamyon gibi ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f eski kesim i\u015f\u00e7ileridir.<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7iler ile birlikte kesim yapan, ayn\u0131 \u015fartlar alt\u0131nda ya\u015fayan kontrakt\u00f6rleri i\u015f\u00e7ilerin hak aray\u0131\u015flar\u0131ndaki birinci muhattap olarak g\u00f6stermek, asl\u0131nda farkl\u0131 \u00fcnvanlar vererek ayn\u0131 i\u015fi yapan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n as\u0131l muhattab\u0131 g\u00f6rememeleri i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f bir stratejidir. Ve bug\u00fcn hala emek\u00e7i kesimleri b\u00f6lmek ve patronlar\u0131 hedef tahtas\u0131ndan indirmek i\u00e7in i\u00e7in uygulanmaktad\u0131r. Yorgoz\u2019dan (Tepeba\u015f\u0131) Rizokarpazo\u2019ya (Karpaz), Davlos\u2019tan (Kapl\u0131ca) Trikomo\u2019ya (Yeni \u0130skele) \u00fclkenin en yoksul b\u00f6lgelerinden gelen bu hem yerli hem g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler, s\u00f6z konusu stratejiyi a\u015f\u0131p NKEB\u2019i olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. B\u00f6lgesel olarak \u00f6rg\u00fctlenip i\u015f\u00e7iler ile diyalog i\u00e7inde kalan, i\u015f\u00e7i-kontrakt\u00f6r ayr\u0131m\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda sonland\u0131ran ve taleplerinde i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam alanlar\u0131ndan do\u011fan t\u00fcm sorunlar\u0131 temel alan, ayr\u0131ca kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilik meselesi \u00fcst\u00fcnde duran NKEB, t\u00fcm halk\u0131 bu m\u00fccadeleye katacak bir atmosfer yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn\u00fcn emek m\u00fccadelesine ilham verecek bir potansiyele sahip NKEB devrimci bir d\u00fc\u015f\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve 17 Eyl\u00fcl 1986\u2019da resmen ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6zetleyen: Emel Cicibaba<\/p>\n
karagozluemel@gmail.com<\/p>\n
Kaynak\u00e7a: M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk Devrimci Hareketi, Kalkedon Yay\u0131nlar\u0131, 2009, Sayfa 368-376<\/p>\n
Not: Bu yaz\u0131y\u0131 okuduktan sonra Sol Anahtar\u0131’n\u0131n, K\u0131br\u0131s \u015eafa\u011fa \u00d6zlem grubundan ald\u0131\u011f\u0131 Portakal \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 da\u00a0dinlemenizi \u00f6neririz:<\/p>\n