{"id":5005,"date":"2017-05-25T13:33:34","date_gmt":"2017-05-25T11:33:34","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=5005"},"modified":"2017-05-29T08:43:16","modified_gmt":"2017-05-29T06:43:16","slug":"beyaz-perde-ve-zamanda-yolculuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=5005","title":{"rendered":"BEYAZ PERDE VE ZAMANDA YOLCULUK &#8211; Kemal Vural"},"content":{"rendered":"<p>\u00dclke g\u00fcndemlerinden birazc\u0131k uzakla\u015f\u0131p farkl\u0131 bir yaz\u0131 okumak isteyenlere, Argasdi&#8217;nin zaman dosyas\u0131ndan, zamanda yolculuk yapt\u0131ran bir yaz\u0131&#8230;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/zaman-yolculugu-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5006\" alt=\"zaman-yolculugu (1)\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/zaman-yolculugu-1-300x138.jpg\" width=\"300\" height=\"138\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/zaman-yolculugu-1-300x138.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/zaman-yolculugu-1.jpg 760w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Zamanda yolculuk, \u00a0gerek sinemada gerekse edebiyatta \u00e7ok\u00e7a ele al\u0131nan bir konu. Peki, zaman nedir? Zaman, olmu\u015f veya olmakta olan bir olaya ait \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f veya \u00f6l\u00e7\u00fclebilen d\u00f6nem veya \u00e7a\u011f olarak tan\u0131mlanabilir. Bilim insanlar\u0131 zaman\u0131n ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ve gelece\u011fe do\u011fru giden sonsuz bir s\u00fcreklili\u011fe sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Zamanda yolculuk uzun y\u0131llardan beridir insanl\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine kafa yordu\u011fu bir konu. Bunun nedenleri olarak pi\u015fmanl\u0131klar (ge\u00e7mi\u015fe yolculuk) ve bilinmeyeni ke\u015ffetme merak\u0131 (gelece\u011fe yolculuk) g\u00f6sterilebilir. Zamanda yolculuk m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Peki gelece\u011fi bilmek ve\/veya ge\u00e7mi\u015fi de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilir?<\/p>\n<p>Bir ara\u00e7 yard\u0131m\u0131yla zamanda yolculuk ve \u201czaman makinesi\u201d kavram\u0131 edebiyatta ilk olarak H. G. Wells\u2019in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cThe Time Machine\u201d (Zaman Makinesi) roman\u0131nda ele al\u0131n\u0131r. Roman, ayn\u0131 isimle beyaz perdeye de uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Film, sevdi\u011fi kad\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine engel olabilmek i\u00e7in zaman makinesi icat eden bir mucidin, ge\u00e7mi\u015fe gidip sevdi\u011fi kad\u0131n\u0131 her kurtar\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir nedenden \u00f6lmesini izlemek zorunda kalmas\u0131n\u0131 ve bunun \u00fczerine gelece\u011fe gidip ge\u00e7mi\u015fin de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 konu al\u0131yor. Film, zaman paradoksuna g\u00fczel bir \u00f6rnek. Zaman makinesinin icad\u0131n\u0131n sebebi kad\u0131n\u0131n \u00f6lmesi oldu\u011fundan, kad\u0131n\u0131 kurtarmas\u0131 durumunda bir zaman paradoksu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ve bunun ortadan giderilmesi i\u00e7in kad\u0131n\u0131n mutlaka \u00f6lmesi gerekmektedir. Filmde ayr\u0131ca zaman yolculu\u011fu kullan\u0131larak, \u015fu anki t\u00fcketime dayal\u0131 kapitalist ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmememiz sonucunda insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi \u00e7evresel ve toplumsal felaketler de anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Zamanda yolculukla ilgili bir di\u011fer film ise \u201c12 Maymun\u201d. Film, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir vir\u00fcs\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 yok etti\u011fi ve sa\u011f kalanlar\u0131n yer alt\u0131nda ya\u015famaya mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131yamet sonras\u0131 senaryosunu i\u015fliyor. \u00d6l\u00fcmc\u00fcl vir\u00fcse \u00e7are bulunabilmesi umuduyla, vir\u00fcs\u00fcn saf halini bulmas\u0131 i\u00e7in zamanda geriye do\u011fru yollanan ki\u015fi s\u00fcrekli anlam veremedi\u011fi r\u00fcyalar g\u00f6rmektedir. Yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda asl\u0131nda yanl\u0131\u015f iz \u00fczerinde olduklar\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131r ve geli\u015fen olaylar sonucunda g\u00f6revini tamamlayamadan kendi \u00e7ocuklu\u011fu \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Film ge\u00e7mi\u015fin, dolay\u0131s\u0131 ile de gelece\u011fin asla de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fi kaderci bir yakla\u015f\u0131m sergiliyor ve bu bak\u0131mdan zamanda yolculukta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilece\u011fi varsay\u0131lan ve zaman paradoksunun bir \u00f6rne\u011fi olan k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc olay\u0131na g\u00fczel bir \u00f6rnek. K\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcler, ne zaman ba\u015flad\u0131klar\u0131 ve bitecekleri belli olmayan ve zamanda yolculuk sonucu olu\u015faca\u011f\u0131 varsay\u0131lan olaylard\u0131r. Filmde hi\u00e7bir \u015feyin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olmad\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7mi\u015f tarihe ait bilgilerin yanl\u0131\u015f aktar\u0131labilece\u011fi veya yorumlanabilece\u011fine dair \u00f6rnekler verilerek, edindi\u011fimiz bilgilerin do\u011frulu\u011funa veya yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na sorgulamadan k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011flanmamam\u0131z gerekti\u011fi mesaj\u0131 da veriliyor.<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka zaman yolculu\u011fuyla ilgili film ise Terminator serisidir. Film makinele\u015fmeye ve teknolojiye a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 u\u00e7 bir \u00f6rnekle ele al\u0131yor. Yapay zek\u00e2ya sahip makinelerin insanlar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmesi ve bu duruma direni\u015f g\u00f6steren insanlar\u0131n hik\u00e2yesi anlat\u0131l\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n zafer kazanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren makinelerin, ge\u00e7mi\u015fe insan g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir robot g\u00f6nderip direni\u015fin liderini daha do\u011fmadan \u00f6ld\u00fcrmeyi planlamalar\u0131 \u00fczerine bunu engellemek i\u00e7in direni\u015fin lideri taraf\u0131ndan ge\u00e7mi\u015fe bir insan yollan\u0131r. Bu yolculuklara ilk ba\u015fta gelece\u011fi ve lideri korumak i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131lsa da serinin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde makinelerin y\u00fckseli\u015fini durdurup yeni bir gelecek yaratmak i\u00e7in sava\u015f vermeye ba\u015flan\u0131r. Serinin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde insanlar\u0131n kaderlerine teslim olmak yerine \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015fmak i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleye vurgu yap\u0131lsa da, bireysel \u00e7aba daha fazla \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, zamanda yolculuk teorik olarak m\u00fcmk\u00fcn olsa da, pratikte bildi\u011fimiz kadar\u0131yla \u015fu an i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Olsayd\u0131 bile yukar\u0131da bahsetti\u011fim filmlerde oldu\u011fu gibi istenmeyen sonu\u00e7lar do\u011furma ihtimali oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Gelecek, bug\u00fcn yapaca\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imlerle \u015fekillenece\u011finden kesin bir gelecekten bahsetmek yerine olas\u0131 birden fazla gelecekten s\u00f6z etmemiz gerekir. Tabii ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bakarsak, olas\u0131 geleceklerden birine yolculuk etmek veya biri hakk\u0131nda bilgi edinmek o gelece\u011fin kesinle\u015fmesi anlam\u0131na da gelebilir. K\u00f6t\u00fc sonucu olan gelece\u011fi engellemeye \u00e7al\u0131\u015farak asl\u0131nda var olmas\u0131na katk\u0131 koyabilir veya tam tersi bizim i\u00e7in iyi sonu\u00e7lanacak bir olay\u0131n, hi\u00e7bir \u015fey yapmayarak ger\u00e7ekle\u015fmemesine de neden olabiliriz. Ayn\u0131 \u015fey ge\u00e7mi\u015fe yolculuk i\u00e7in de s\u00f6z konusu olabilir. Pi\u015fmanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 veya ba\u015f\u0131m\u0131zdan ge\u00e7en k\u00f6t\u00fc bir olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini engellemek, ileride ba\u015f\u0131m\u0131za gelebilecek olaylara kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131ks\u0131z olmam\u0131za ve b\u00f6ylece daha b\u00fcy\u00fck felaketler ya\u015famam\u0131za neden olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fanm\u0131\u015f olan, ya\u015fanm\u0131\u015f oland\u0131r. \u015eu an i\u00e7in de\u011fi\u015ftirmek gibi bir imk\u00e2n\u0131m\u0131z ve l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok. Yapabilece\u011fimiz, gelece\u011fi \u015fekillendirmek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015ften dersler \u00e7\u0131kar\u0131p \u201c\u015fimdi\u201dde m\u00fccadele etmektir. Unutmayal\u0131m ki, asl\u0131nda hepimizin bir zaman makinesi vard\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6t\u00fcren an\u0131lar\u0131m\u0131z ve gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan hayallerimiz.<\/p>\n<p>Kemal Vural<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dclke g\u00fcndemlerinden birazc\u0131k uzakla\u015f\u0131p farkl\u0131 bir yaz\u0131 okumak isteyenlere, Argasdi&#8217;nin zaman dosyas\u0131ndan, zamanda yolculuk yapt\u0131ran bir yaz\u0131&#8230; &nbsp; Zamanda yolculuk, \u00a0gerek sinemada gerekse edebiyatta \u00e7ok\u00e7a<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5006,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/zaman-yolculugu-1.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1iJ","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5005"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5008,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5005\/revisions\/5008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5006"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}