{"id":5736,"date":"2018-01-15T13:51:31","date_gmt":"2018-01-15T11:51:31","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=5736"},"modified":"2018-01-15T13:51:31","modified_gmt":"2018-01-15T11:51:31","slug":"ben-okudum-pek-hazetmedim-sapiens-munur-rahvancioglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=5736","title":{"rendered":"Ben Okudum Pek Hazetmedim: &#8220;Sapiens&#8221; &#8211; M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em>Argasdi 48. say\u0131m\u0131zdan bir kitap ele\u015ftirisi\u2026<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0000000633872-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5737\" alt=\"0000000633872-1\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0000000633872-1-207x300.jpg\" width=\"207\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0000000633872-1-207x300.jpg 207w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0000000633872-1.jpg 415w\" sizes=\"(max-width: 207px) 100vw, 207px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p>Kolektif Kitap taraf\u0131ndan bas\u0131lan ve Yuval Noah Harari taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan &#8220;Hayvanlardan Tanr\u0131lara Sapiens&#8221;, 2015 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f. Bas\u0131m\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan fenomen haline gelen kitap, 412 sayfal\u0131k ebat\u0131na ve inceleme iddias\u0131nda bulundu\u011fu konunun bilimsel a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen otuz bask\u0131dan fazla yaparak bestseller haline gelmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bir kitab\u0131n bestseller olmas\u0131, \u00e7ok fazla okundu\u011fu veya \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015fmaya neden oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor; ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde \u201cbestseller\u201d yani \u00e7ok sat\u0131yor. Sat\u0131n alanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 elbette kitab\u0131 okuyor, bir\u00e7o\u011fu ise bir s\u00fcre elinde gezdirip foto\u011fraf \u00e7ekiyor. Bu konuda az\u0131c\u0131k iddial\u0131ysa da k\u00fct\u00fcpanesinde sergiliyor ve ki\u015fisel imaj\u0131n\u0131 kitap ile cilal\u0131yor. Sapiens tam buna g\u00f6re bir kitap, tam bir imaj imalat\u00e7\u0131s\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u201cSapiens&#8221; bir antropoloji kitab\u0131 de\u011fil; evrim ile ilgili bir kitap, biyoloji, arkeoloji veya herhangi ba\u015fka bir bilim ile ilgili bir kitap da de\u011fil. Mesle\u011fi tarih\u00e7ilik olan bir yazar\u0131n; tarihteki baz\u0131 olaylar\u0131 tercihli olarak se\u00e7ip, amac\u0131na uymayan olgu ve tezleri inkar edip itibars\u0131zla\u015ft\u0131rarak veya g\u00f6rmezden gelerek kendi ki\u015fisel yorumuna g\u00f6re yazd\u0131\u011f\u0131 bir kurgusal metin.<br \/>\nMetin, sapiensin do\u011faya yapt\u0131\u011f\u0131 zul\u00fcm\u00fc ele alarak ekolojik duyarl\u0131l\u0131k konusunda ve toplumsal\u00a0cinsiyet e\u015fitli\u011fi bak\u0131mlar\u0131ndan derin hassasiyetler ta\u015f\u0131yor. Bu olumlu bir nokta olmakla birlikte, yazar sapiensin neden di\u011fer canl\u0131lara ve di\u011fer insan t\u00fcrlerine g\u00f6re ekolojik bir \u201cseri katil\u201d veya \u201cma\u00e7o\u201d oldu\u011funa dair hi\u00e7bir izahatta bulunmuyor. Hatta saipensin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve di\u011fer insan t\u00fcrlerine nazaran elde etti\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck de, kitap boyunca gizemli bir muamma olarak sunuluyor. Bu ba\u011flamda anlay\u0131p d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abas\u0131na hizmet etmeyen; daha \u00e7ok \u201ctarihsel bir felaket tellall\u0131\u011f\u0131\u201d denilebilecek bir i\u015fleve sahip kitap&#8230;<\/p>\n<p>Kitab\u0131n etik bir de s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var: Herhangi bir bilimsel \u00e7aban\u0131n, (yanl\u0131\u015flanmaya a\u00e7\u0131k olarak) tan\u0131mlanm\u0131\u015f baz\u0131 \u00f6n kabullere yaslanmas\u0131 gerekti\u011fi ve \u00f6zellikle de sosyal bilimlerde inceledi\u011fi olguyu belli bir perspektiften yana tarafl\u0131 i\u015fleyebilece\u011fi do\u011frudur. Ancak okuyucuya bu durum ba\u015ftan a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle sunulmad\u0131\u011f\u0131 zaman ve yazar kendisini her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde bir otorite olarak sundu\u011funda; art\u0131k \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki \u015fey bilim de\u011fil \u015farlatanl\u0131k olur. Ki \u201chayat\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131\u201d a\u00e7\u0131klama imas\u0131nda bulunan ancak neredeyse i\u015fi \u201ckadere\u201d vard\u0131ran bu eser i\u00e7in de uygun bir tan\u0131m olur bu&#8230;<\/p>\n<p>Harnup i\u00e7in s\u00f6ylenen bir s\u00f6z vard\u0131r. &#8220;Bir ka\u015f\u0131k bal i\u00e7in, bir \u00e7anta odun \u00e7i\u011fneyemem&#8221; denir. Ben bu s\u00f6z\u00fc anlamakla birlikte harnup yemeye bay\u0131l\u0131r\u0131m. T\u0131pk\u0131 bu \u00f6rnekteki gibi, k\u0131s\u0131tl\u0131 bir k\u0131s\u0131m bilgiyi edinmek isteyenler, Sapiens&#8217;i seve seve okuyacaklard\u0131r. Kitap ger\u00e7ekten de bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131 ve ilgin\u00e7 bilgi i\u00e7eriyor. Ancak esas itibariyle okur, bir tarih\u00e7inin bir miktar manip\u00fcle edilmi\u015f \u00f6znel tarih yorumunu i\u00e7eren bir kurgu eser okudu\u011funu bilmeyi hak ediyor.<br \/>\nBestseller tad\u0131nda ve m\u00fctemadiyen ilgi \u00e7ekmek i\u00e7in aralara s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fast food k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6rnekleri ile bezenmi\u015f; \u00e7a\u011fda\u015f kli\u015felerle manip\u00fcle edilen ve kolektif korku\/\u00f6nyarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 besleyerek para basan bir eser i\u00e7in gayet \u201cba\u015far\u0131l\u0131\u201d bir kitaptan s\u00f6z etti\u011fimizi de vurgulayal\u0131m.<br \/>\nAntropolojik olarak ger\u00e7ek bilim okumak isteyenlere ise T\u00fcbitak taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015f &#8220;T\u00fcfek, Mikrop ve \u00c7elik&#8221; kitab\u0131n\u0131; emek eksenli bir tarih olarak insan\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar olan maceras\u0131 i\u00e7in ise Yordam Yay\u0131nlar\u0131&#8217;n\u0131n &#8220;Marksist D\u00fcnya Tarihi\u201dni tavsiye ederim.<\/p>\n<p>M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Argasdi 48. say\u0131m\u0131zdan bir kitap ele\u015ftirisi\u2026 Kolektif Kitap taraf\u0131ndan bas\u0131lan ve Yuval Noah Harari taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan &#8220;Hayvanlardan Tanr\u0131lara Sapiens&#8221;, 2015 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f. Bas\u0131m\u0131n\u0131n hemen<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0000000633872-1.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1uw","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5736"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5736"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5738,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5736\/revisions\/5738"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}