![\"IMG_1044\"](\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/IMG_10441.jpeg\")
<\/a> \u00a0Hayat\u0131m\u0131z\u0131n pek \u00e7ok noktas\u0131nda hayvan dostlar\u0131m\u0131z bize yol g\u00f6sterici roller \u00fcstlenmi\u015f, varl\u0131klar\u0131yla bizi yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan kurtar\u0131p bizlere arkada\u015fl\u0131k etmi\u015f ve bize do\u011fa ile bulu\u015furken rehberlik etmi\u015ftir. Bu yaz\u0131da \u00e7emberi iyice daralt\u0131p tek bir hayvan dostumuza indirgeyerek sizlere onlar\u0131n hayat\u0131m\u0131zdaki yerlerini anlataca\u011f\u0131m. Beni tan\u0131yanlar hangi hayvan oldu\u011funu tahmin etmi\u015ftir mutlaka. K\u00f6pekler…<\/p>\nSadakatin v\u00fccut bulmu\u015f hali<\/b><\/p>\n
Hachiko… Bilmeyenler i\u00e7in k\u0131saca bilgi vermem gerekirse Hachiko Japonya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan ve sahibine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadakatini ve sevgisini \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tarihten itibaren 9 y\u0131l boyunca her g\u00fcn tren istasyonunda onu bekleyerek g\u00f6stermi\u015f, film ve kitaplara konu olmu\u015f bir k\u00f6pek.\u00a0\u00d6ld\u00fckten sonra tren istasyonuna heykeli dikilen bu k\u00f6pecik, Japonya\u2019da sadakatin timsali olarak biliniyor ve \u00f6\u011fretiliyor.<\/p>\n
Temel kabiliyetler<\/b><\/p>\n
K\u00f6pekler kokulardan olu\u015fan bir d\u00fcnyada ya\u015farlar. insanlardan 100 bin kat daha g\u00fc\u00e7l\u00fc koku alma duyusuna sahip olan k\u00f6pekler bu \u00f6zellikleriyle insanlar\u0131n hayatlar\u0131na \u00f6nemli yard\u0131mlarda bulunurlar. Bir di\u011fer \u00f6nemli \u00f6zellikleri ise saniyede 35 bine ula\u015fan y\u00fcksek frekansl\u0131 titre\u015fimleri duyabilmeleridir. Ko\u015fullara g\u00f6re de\u011fi\u015fse de k\u00f6pekler 1 kilometre \u00f6teden koku alabilirler. Kay\u0131p \u015fah\u0131slar\u0131 bulmada, k\u00f6pek dostlar\u0131m\u0131z\u0131n kritik bir pay\u0131 olmas\u0131 da bundand\u0131r.<\/p>\n
Hayat\u0131m\u0131za olan \u00f6nemli \u201ckatk\u0131\u201dlar\u0131<\/b><\/p>\n
D\u00f6rt ayakl\u0131 dostlar\u0131m\u0131z\u0131n hayat\u0131m\u0131za \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze artarak devam etmektedir. Bunlar hizmet, k\u0131lavuz ve terapi gibi ana dallara ayr\u0131labilir.\u00a0Hayvanlar\u0131n, insan dostlar\u0131 ile yard\u0131mla\u015fmas\u0131 \u00e7ok g\u00fczel olmakla birlikte bu alanlara devletin m\u00fcdahil oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7lerde hayvanlar istismar edilebilmektedir. \u00d6rne\u011fin, hizmet k\u00f6pekleri K9 e\u011fitimi denilen \u00e7ok zorlu bir e\u011fitimden ge\u00e7irildikten sonra koku alma yetenekleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak g\u00fcmr\u00fcklerde iz s\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Bir di\u011fer dal ise k\u0131lavuz k\u00f6peklerdir. G\u00f6rme yetisi olmayan insanlar\u0131n g\u00f6zleri olan k\u0131lavuz k\u00f6pekler, sahiplerini bir yerden di\u011ferine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve hayatlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmada yard\u0131mc\u0131 olur. K\u0131lavuz bir k\u00f6pek trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 ay\u0131rt edemez fakat trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol ederek sahibini en do\u011fru zamanda kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7irir. G\u00f6rme engelli insanlar k\u00f6peklerini, tasmalar\u0131n\u0131 tutarak takip ederler. \u0130stedikleri tarafa y\u00f6nlendirebilecekleri bu zeki dost tehlikeyi sezebilme yetene\u011fine sahip oldu\u011fu i\u00e7in bazen komutlara itaat etmez ve sahiplerini tehlikeden korur. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde g\u00f6rme engelli insanlara k\u0131lavuzluk eden k\u00f6pekler onlar ile her yere gidebilir. Restorant ve ma\u011fazalara, ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131na ve daha bir\u00e7ok yere girebilirler.<\/p>\n
Hayat\u0131m\u0131za dokunan k\u00f6pek dostlar\u0131m\u0131z ayr\u0131ca hizmet dal\u0131 alt\u0131nda da bize yard\u0131m eder. Fiziksel \u00a0engelleri olan insanlara \u00f6zellikle ev i\u015flerinde bir\u00e7ok yard\u0131mda bulunurlar. Kap\u0131 ve \u0131\u015f\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131p kapatabilen, buzdolab\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p i\u00e7inden istenileni al\u0131p ay\u0131rdedebilen, \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kamada yard\u0131mc\u0131 olabilen hizmet k\u00f6pekleri di\u011fer t\u00fcm k\u00f6pekler gibi geli\u015fmi\u015f bir kelime haznesine sahip olduklar\u0131 i\u00e7in engelleri ortadan kald\u0131r\u0131p sahiplerinin eli, kolu haline gelir. Hizmet k\u00f6pekleri, d\u00fc\u015fen e\u015fyalar\u0131 kald\u0131rabilir ve komutlar\u0131 eksiksiz yerine getirerek sahiplerinin en iyi arkada\u015f\u0131 olur.<\/p>\n
Ayr\u0131ca arama kurtarma k\u00f6pekleri enkaz alt\u0131nda kalan insanlar\u0131, deprem, \u00e7\u0131\u011f, sel ya da yang\u0131nda ma\u011fdur\u00a0 olan insanlar\u0131n tespit edilmesinde b\u00fcy\u00fck rol oynar.<\/p>\n
Her \u015fey, herkes gibi onlar da s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyor<\/b><\/p>\n
Yukar\u0131da y\u00fczeysel olarak bahsetti\u011fimiz g\u00fcmr\u00fck k\u00f6pekleri ba\u015fta olmak \u00fczere k\u00f6pek dostlar\u0131m\u0131z, polis ve asker gibi devletin bir\u00e7ok alan\u0131nda a\u011f\u0131r e\u011fitimlere maruz b\u0131rak\u0131l\u0131r. Devlet, su\u00e7 olarak niteledi\u011fi olaylar\u0131 \u201cayd\u0131nlatmak\u201d i\u00e7in k\u00f6pekleri kullanarak onlar\u0131 sald\u0131rgan veya agresif yeti\u015ftirebilir, itaat etmeyenleri cezaland\u0131rabilir konuma da gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Devletler sadece kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 k\u00f6pekleri \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olacak kadar de\u011fersiz g\u00f6rebiliyor. Buna birka\u00e7 \u00f6rnek vermek gerekirse \u0130ngiltere ve Amerika\u2019da 2009 y\u0131l\u0131nda arabada unutulan ve havas\u0131z kalan arama kurtarma k\u00f6peklerini \u00f6rnek verebiliriz. Ayn\u0131 y\u0131l T\u00fcrkiye\u2019de ise yemek aras\u0131nda polise ait araca kilitlenen 6 bomba arama k\u00f6pe\u011fi havas\u0131zl\u0131ktan can verdi.<\/p>\n
Cins de\u011fil ilgi<\/b><\/p>\n
Sizler de farketmi\u015fsinizdir ki yaz\u0131mda hi\u00e7bir k\u00f6pek cinsine yer vermedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc petshoplarda hayvan sat\u0131\u015f\u0131na, hayvan \u00fcretip mal gibi sat\u0131lmas\u0131na, bir\u00e7ok sokak hayvan\u0131 sokaklarda sevgisiz a\u00e7 ve susuz bir \u015fekilde can verirken cins hayvan sat\u0131n al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131y\u0131m!<\/p>\n
Ayr\u0131ca denklemi de tersten d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Cins hayvanlar\u0131n \u201ck\u0131rma\u201d diye tabir edilen kar\u0131\u015f\u0131m hayvanlardan daha zeki oldu\u011fu s\u00f6ylentisi ayr\u0131mc\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Hatta tam aksine e\u011fer zeka, cinslerin safkanl\u0131\u011f\u0131 veya kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fclecekse daha \u00e7ok \u0131rk\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan hayvanlar daha zeki olmaz m\u0131 sizce de?<\/p>\n
Bu yaz\u0131n\u0131n yazar\u0131 olarak ben, hayvanlar\u0131n zekas\u0131n\u0131n onlara verdi\u011finiz ilgi ile orant\u0131l\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. S\u00fcrekli konu\u015fup ileti\u015fti\u011finiz bir\u00a0k\u00f6pe\u011fin zekas\u0131 geli\u015fecek ve ba\u011f\u0131n\u0131z daha da g\u00fc\u00e7lenecektir.<\/p>\n
\u00dclkemizde bir\u00e7ok canl\u0131 sokakta ya\u015famaktad\u0131r. Onlara c\u00fczzaml\u0131 gibi yakla\u015fan bizler, empatiden yoksun, susuzlu\u011fu ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 anlamayan toplumumuz k\u00f6peklerin zekas\u0131n\u0131 ve safkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir sosyal pop\u00fclarite olarak kullanmaya devam ediyor. Fakat inan\u0131yorum ki evcil hayvan\u0131 ne olursa olsun onu bir hayvan de\u011fil bir birey olarak g\u00f6ren bizler artt\u0131k\u00e7a toplumumuz da de\u011fi\u015fecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sokaktaki bir can ile empati yapabilmeyi hem kendimizi, hem de \u00e7ok sevdi\u011fimiz evcil hayvan\u0131m\u0131z\u0131 onun yerine koyarak \u00f6\u011frenebilece\u011fiz.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Onlar \u00f6m\u00fcr boyu en yak\u0131n arkada\u015flar\u0131m\u0131z, yolda\u015flar\u0131m\u0131z; hayvan dostlar\u0131m\u0131z… Argasdi’nin “ya\u015fam” temal\u0131 51. say\u0131s\u0131nda yer alan bu samimi makaleyi sizlerle de payla\u015f\u0131yoruz. Argasdi’ye ula\u015fmak isterseniz<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6167,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,44,9,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/emel-foto.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1Bq","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6164"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6168,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6164\/revisions\/6168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}