{"id":7606,"date":"2020-07-23T08:47:36","date_gmt":"2020-07-23T06:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=7606"},"modified":"2020-07-23T08:47:36","modified_gmt":"2020-07-23T06:47:36","slug":"beser-secer-fatih-bayraktar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=7606","title":{"rendered":"Be\u015fer Se\u00e7er! &#8211; Fatih Bayraktar"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan\u0131n do\u011fas\u0131na dair tart\u0131\u015fmalar antik Yunan felsefecilerinden \u00f6nce bile vard\u0131. Dinsel yorumlardan evrimsel a\u00e7\u0131klamalara kadar olan geni\u015f bir yelpazede bug\u00fcn de bu tart\u0131\u015fmalara \u00f6yle ya da b\u00f6yle devam ediyoruz. Bunlar\u0131n i\u00e7inde belki de en keskin olan\u0131 insan\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesiyle mi yoksa genetik \u00f6zelliklerine g\u00f6re mi hareket etti\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n farkl\u0131 bir versiyonu da se\u00e7imlerimizi \u00f6zg\u00fcrce mi yoksa genetik\/\u00e7evresel zorlay\u0131c\u0131lar kapsam\u0131nda m\u0131 yapabildi\u011fimizdir. Bu k\u0131sa yaz\u0131n\u0131n temelini de bu tart\u0131\u015fma olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u201c\u0130nsan ne zaman tercih yapmaya ba\u015flar?\u201d sorusuyla ba\u015flayabiliriz. Bu sorunun genel kabul g\u00f6ren cevab\u0131 \u201cDo\u011fumdan hemen sonra\u201dd\u0131r. \u0130nsan yavrular\u0131, hen\u00fcz birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fckken s\u00fct i\u00e7me\/i\u00e7meme, uyuma\/uyumama, belirli seslere dikkat etme\/etmeme gibi se\u00e7imlerde bulunmaya ba\u015flarlar. B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bu se\u00e7imler \u00e7e\u015fitlenir ve karma\u015f\u0131kla\u015f\u0131r. Tek fark se\u00e7imlerin daha bilin\u00e7li yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Tabii ki se\u00e7imleri belirleyen zihinsel s\u00fcre\u00e7ler kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaz. Sosyalle\u015fme ve \u00f6\u011frenme bu s\u00fcre\u00e7leri net bi\u00e7imde \u015fekillendirir. Sosyal Psikoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 grup i\u00e7indeki insan\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin, tek ba\u015f\u0131na karar veren insandan olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu s\u00fcre\u00e7ler bazen \u00e7o\u011funlu\u011fa uyma ad\u0131na bariz bi\u00e7imde yanl\u0131\u015f karar alma \u015feklinde olurken, bazen de \u00e7o\u011funlu\u011fun karar alma s\u00fcrecini zenginle\u015ftirdi\u011fi ve \u00e7ok daha do\u011fru kararlar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle insan di\u011ferinden \u00f6\u011frenerek se\u00e7ebilme potansiyelini bireysel olandan \u00e7ok daha \u00fcst noktalara \u00e7\u0131karabilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu noktada fa\u015fizmle sosyalizm aras\u0131ndaki net fark ortaya \u00e7\u0131kar. Fa\u015fist ideoloji t\u00fcm se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerini lidere b\u0131rak\u0131r. Lider bir t\u00fcr \u00fcst ak\u0131ld\u0131r ve herkes ad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, herkes ad\u0131na karar verir ve yine herkes ad\u0131na se\u00e7im yapar. S\u0131radan (!) insanlar\u0131n yapmas\u0131 gerekense bu se\u00e7ime sorgulamadan itaat etmektir. Sosyalizmde ise insanlar \u00fcst ak\u0131lla de\u011fil ortak ak\u0131lla karar verir ve se\u00e7imlerini yaparlar. Ortada liderler olsa bile lidere itaat de\u011fil, liderin sorgulanabilmesi ve gerekti\u011finde de\u011fi\u015ftirilebilmesi esast\u0131r. (Sosyalizm ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131sa ve bu y\u00f6nde bir ama\u00e7la yap\u0131lsa da, kitlelerin karar verme hakk\u0131n\u0131 liderlere indirgeyen her siyasal pratik, sosyalizmin temel hedeflerinin birinden uzakla\u015fma olur. Bu anlam\u0131yla, reel sosyalizmin prati\u011fine de ele\u015ftirel bir g\u00f6zle bakmak solun g\u00f6revidir.) Ancak bug\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z neo-liberal sistem \u00e7ok daha mu\u011flak bir resim ortaya koymaktad\u0131r. Bu sistemde insanlar se\u00e7im yapt\u0131klar\u0131n\u0131 zannederler ancak se\u00e7tikleri asl\u0131nda onlara eski ve yeni medya taraf\u0131ndan dayat\u0131land\u0131r. Bu se\u00e7imlerde kazanan her zaman sermayeyi elinde bulundurand\u0131r. Sermaye bazen g\u00f6r\u00fcnmez bi\u00e7imde s\u00fcrecin hep i\u00e7indedir, bazen de a\u00e7\u0131ktan se\u00e7imin ne olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler.<\/p>\n<p>Bu k\u0131sa kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan sonra gelelim yakla\u015fan toplumsal se\u00e7imimize&#8230; A\u00e7\u0131kt\u0131r ki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi; ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve teslimiyeti savunanlarla, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve bar\u0131\u015f\u0131 savunanlar aras\u0131nda ge\u00e7ecek. Ayr\u0131 devlet vurgusu yapan, salg\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 dahi ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa gerek\u00e7e eden fa\u015fistlerin kimlerin se\u00e7ilmesi i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 bellidir. \u00d6te yandan bu cephenin teslimiyet\u00e7e kanad\u0131 olan neo-liberaller, suya sabuna dokunmadan uzla\u015fmac\u0131 bir siyaset izleyip yine her daim destek ald\u0131klar\u0131 sermayeyi, korumak ve kollamak niyetindedirler. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n iradesini ve bar\u0131\u015f\u0131 savunan kesimler ise hem Ankara\u2019n\u0131n dayatmalar\u0131na hem de K\u0131br\u0131sl\u0131 Elen \u015fovenizmine taviz vermeyen bir siyaseti desteklemektedir. \u00dcstelik bunu yaparken K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 etnik k\u00f6ken \u00fczerinden de\u011fil, \u00a0emek verdi\u011fi bu co\u011frafyay\u0131 yurdu bilen t\u00fcm yerli ve g\u00f6\u00e7men emek\u00e7iler olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6n\u00fcm\u00fczde oy verme anlam\u0131nda bireysel bir se\u00e7immi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak halk\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini etkileyecek kritik bir se\u00e7im var. Eski ve yeni medyan\u0131n alg\u0131 operasyonlar\u0131n\u0131 bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde net bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcyor ve tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Yapmam\u0131z gereken o medyan\u0131n dilindeki gizli fa\u015fizmi ve \u00fcst akl\u0131 fark edebilmek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da fark etmesini sa\u011flamak. Yapmam\u0131z gereken bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde ultra zenginlerin kimleri a\u00e7\u0131ktan ya da dolayl\u0131 olarak destekledi\u011fini fark edebilmek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da fark etmesini sa\u011flamak. Yapmam\u0131z gereken be\u015ferin se\u00e7erken, \u015fa\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan\u0131n do\u011fas\u0131na dair tart\u0131\u015fmalar antik Yunan felsefecilerinden \u00f6nce bile vard\u0131. Dinsel yorumlardan evrimsel a\u00e7\u0131klamalara kadar olan geni\u015f bir yelpazede bug\u00fcn de bu tart\u0131\u015fmalara \u00f6yle ya<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7604,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,9,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Be\u015fer-Se\u00e7er-G\u00f6rsel.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-1YG","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7606"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7607,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7606\/revisions\/7607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}