{"id":7815,"date":"2020-11-27T14:35:08","date_gmt":"2020-11-27T12:35:08","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=7815"},"modified":"2020-11-27T14:35:09","modified_gmt":"2020-11-27T12:35:09","slug":"ah-o-90larin-teknolojisi-tahsin-oygar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=7815","title":{"rendered":"Ah o 90\u2019lar\u0131n teknolojisi!-Tahsin Oygar"},"content":{"rendered":"

90’l\u0131 y\u0131llar ve teknolojisini konu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z makelemiz Tahsin Oygar’\u0131n kaleminden teknolojinin geli\u015fimini aktar\u0131yor… Argasdi’ye ula\u015fmak i\u00e7in Baraka Lokaline, b\u00f6lgenizdeki Khora Kitap’a ya da gazete bayiilerine u\u011framay\u0131 unutmay\u0131n.<\/em><\/p>\n

\"Disket-Floppy-Disk-media3m\"<\/a>90\u2019l\u0131 y\u0131llar teknolojik geli\u015fmeler anlam\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Hatta \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyebiliriz; Sanayi devriminden sonra insanl\u0131k tarihinin \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan birine zaman sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. 1980 sonlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n iki kutuplu yap\u0131s\u0131 sayesinde teknolojik geli\u015fimde bir yar\u0131\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin gerek uzay gerek tar\u0131m gerekse bili\u015fim alanlar\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131 kapitalist d\u00fcnyan\u0131n teknolojik geli\u015fime gere\u011finden fazla \u00f6nem vermesini, tabiri caizse bir sidik yar\u0131\u015f\u0131na girmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u011filim d\u00fcnyaya verilen ekolojik tahribat\u0131 hi\u00e7e sayarak \u201cher neye mal olacaksa olsun!\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ile g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 bir teknolojik geli\u015fim d\u00f6nemini tetiklemi\u015ftir. \u0130\u015fte bu d\u00f6nemin sonu, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile yular\u0131ndan f\u0131rlam\u0131\u015f ve kapitalist anlay\u0131\u015fla \u00fcretilen teknoloji, k\u00fcresel anlamda yay\u0131lma ihtiyac\u0131ndaki sermayenin emrine tam anlam\u0131 ile girmi\u015ftir. O d\u00f6nemin Kanadal\u0131 sosyolo\u011fu Marshall Luchan teknolojik geli\u015fimin Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra ulus devletlerin de\u011fil sermayenin kontrol\u00fcne girdi\u011fini \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015fti: \u201cArt\u0131k d\u00fcnya b\u00fcy\u00fck sermayenin kontrol etti\u011fi global bir k\u00f6y haline gelecektir\u201d.<\/i><\/p>\n

Bili\u015fim<\/b><\/p>\n

\"win3\"<\/a>90\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar bilgisayarlar, bilmek zorunda oldu\u011funuz olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k, binlerce komut sayesinde programlanabilirken veya kullan\u0131labilirken, 1990\u2019da \u00e7\u0131kan ve bili\u015fim alan\u0131nda devrim say\u0131lan Windows 3.0 ile g\u00f6rselli\u011fe kavu\u015fuyordu. Bu \u015fu demekti; art\u0131k bilgisayar kullanmak i\u00e7in binlerce komut bilmek zorunda kalmayacakt\u0131n\u0131z. Tabii ki d\u00f6nemin Comodor (64,Amiga) bilgisayarlar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlayanlar\u0131n\u0131z olacak. Fakat her ne kadar Comodor\u2019da da bir g\u00f6rsellik sunulsa bile g\u00f6rsel programlama ve g\u00f6rsel bir i\u015fletim sistemi olmad\u0131\u011f\u0131ndan Comodor\u2019lar tarihin nostaljik sayfalar\u0131nda bir an\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Microsoft Windows ise daha da geli\u015ftirilerek Windows 95, Windows NT ve Windows 98 gibi i\u015fletim sistemleri ile g\u00f6rselli\u011fini art\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece bilgisayar hayat\u0131n her alan\u0131na rahat\u00e7a girmeye ba\u015flad\u0131. 90\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131na kadar kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z 1.44 Mega Byte olan disketler art\u0131k yerini 700 Mega Byte olan kompakt disklere b\u0131rakt\u0131. Verilerin ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a etkileyen CD, m\u00fczik piyasas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Eskiden pilli kaset \u00e7alar olarak bilinen WalkMen 90\u2019larda yerini DiskMen\u2019lere b\u0131rakt\u0131. Bug\u00fcn DVD veya Blue Ray\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hali bile art\u0131k tarih sahnesinden silinmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130\"s-3285063ab3dd9fe263cce96fafc413d48ef812b7\"<\/a>leti\u015fim<\/b><\/p>\n

\u0130leti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fim de bili\u015fim ile orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fti. 70\u2019lerde ke\u015ffedilen cep telefonu ancak 90\u2019larda yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Tabii bug\u00fcn\u00fcn \u201cak\u0131ll\u0131\u201d telefonlar\u0131 gibi de\u011fildi b\u00fcy\u00fck hantal ve bir saati ancak bulan pil \u00f6m\u00fcrleri ile ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki yerlerini alm\u0131\u015flard\u0131. \u0130nternet yat\u0131r\u0131mlarla ancak 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131 demek yanl\u0131\u015f olmaz. TCP\/IP denilen bir ileti\u015fim protokol\u00fc ile farkl\u0131 cihazlar aras\u0131 a\u011flar kurulup payla\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131. Tabii ki bu teknolojinin geli\u015fimi, doyumsuz kapitalizmin elektronik bankac\u0131l\u0131k ile sermaye dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 sa\u011flamak ve kara para aklama ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak maksad\u0131 ile desteklendi. \u0130leti\u015fim teknolojileri geli\u015fti ve de\u011fi\u015fti. Bir\u00e7o\u011funuz hat\u0131rlayacakt\u0131r; teleks ve telgraf yava\u015f yava\u015f yerini faks ve elektronik postaya b\u0131rakmaya ba\u015flad\u0131. \u0130leti\u015fim i\u00e7in en \u00f6nemli konulardan birisi olan yay\u0131nc\u0131l\u0131k (video, ses) alan\u0131nda da bu geli\u015fmelere uygun bir \u015fekilde teknolojiler de\u011fi\u015fti. T\u00fcm yay\u0131nlar\u0131 analog olan ve baya\u011f\u0131 masrafl\u0131 aletler ile yap\u0131lan devlet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131, gerek radyo gerekse televizyon olsun yerini dijital yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011fa b\u0131rak\u0131rken, bilgisayar \u00f6nemli ve vazge\u00e7ilmez bir rol oynad\u0131. 90\u2019larda Teleteks denilen bir teknoloji geli\u015ftirildi ve d\u00fcnya borsalar\u0131 an\u0131nda televizyon kanal\u0131ndan renkli ve g\u00fcncel yaz\u0131lar halinde yay\u0131nlanmaya ba\u015fland\u0131. Sonralar\u0131 bu teknoloji haber, hava durumu \"teleteks\"<\/a>gibi bilgileri de kapsam\u0131na ald\u0131. Dijital yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kaliteli ve ucuz olu\u015fu sayesinde ilk \u00f6zel televizyon ve radyolar da ya\u015fam\u0131m\u0131zda yerini ald\u0131lar. Sermaye i\u00e7in \u201c\u00f6zg\u00fcrce\u201d \u00fcr\u00fcnlerini pazarlay\u0131p ideolojik hegemonyas\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla yayaca\u011f\u0131 kanallar art\u0131k olu\u015fmu\u015f oldu. B\u00f6ylece TRT\u2019nin kar\u015f\u0131s\u0131na Star1 isimli ilk \u00f6zel televizyon 90\u2019da yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flarken ilk \u00f6zel radyo olan Kent FM de 1994 y\u0131l\u0131nda yay\u0131na ba\u015fl\u0131yordu. K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyi i\u00e7in ise 1996\u2019da izinsiz yay\u0131na ba\u015flayan Kanal T ile 1997 de gerekli izinlerini al\u0131p yay\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f Gen\u00e7 TV aras\u0131nda hala bug\u00fcn hangisinin ilk \u00f6zel televizyon oldu\u011funa ili\u015fkin kavga s\u00fcr\u00fcyor. Radyoculukta ise First Fm\u2019in ilk \u00f6zel radyo oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

\"hubble\"<\/a>Uzay <\/b><\/p>\n

1960\u2019larda ba\u015flay\u0131p 70\u2019ler ve 80\u2019leri kapsayan uzay teknolojilerinin geli\u015fim motivasyonu yine Sovyetler Birli\u011fi ile ABD\u2019nin uzaya kim ilk \u00e7\u0131kacak, aya kim ayak basacak?! yar\u0131\u015flar\u0131 kapsam\u0131nda s\u00fcrerken, reel sosyalizm deneyimine yenilmemek i\u00e7in kapitalizmin kar\u015f\u0131 hamleleri \u015feklinde geli\u015fmi\u015fti. Fakat 90\u2019dan sonra kapitalizm kendi i\u015fini kolayla\u015ft\u0131racak uzay teknolojilerine yat\u0131r\u0131m yapmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6nce GPS i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n etraf\u0131nda 24 uyduluk bir a\u011f \u00f6r\u00fcld\u00fc. Sonra GSM ve internet \u015firketleri i\u00e7in uydular at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u0130lk uzay teleskobu olan Hubble 1990\u2019da uzaya f\u0131rlat\u0131ld\u0131. Art\u0131k aya gitmek yerine daha \u00e7ok uzay\u0131, galaksileri, gezegenleri, y\u0131ld\u0131zlar\u0131 daha iyi g\u00f6zlemlemeye ve anlamaya ba\u015fland\u0131. Burada ger\u00e7ekten 90\u2019l\u0131 y\u0131llara \u00f6zel ve de ilgin\u00e7 bir durum olduk\u00e7a etkili oldu. \u0130nan\u0131lmaz fakat \u015f\u00f6yle: D\u00fcnyan\u0131n yak\u0131n\u0131ndan ge\u00e7en \u00fcnl\u00fc kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar Halley, Swift-Tuttle, Hale-Bopp ve Kyakutake\u00a0 s\u0131ras\u0131 ile 1986, 1992, 1997 ve 1996 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7tiler. Bu kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n 90\u2019larda buradan ge\u00e7mesi ger\u00e7ekten inan\u0131lmaz bir tesad\u00fcf \u00e7\u00fcnk\u00fc Halley 76, Swift-Tuttle 134, Hale-Bopp 2533, Kyakutake ise 14,000 y\u0131lda bir d\u00fcnyan\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7iyor. Bu da b\u00fcy\u00fcl\u00fc ve k\u00fc\u00e7\u00fck ihtimalin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini m\u00fcjdeliyor. Belli bir on y\u0131l i\u00e7inde hepsi buradan ge\u00e7mi\u015f. Bu da uzay\u0131 g\u00f6zlemleme teknolojilerini pozitif y\u00f6nde etkilemi\u015ftir.<\/p>\n

\n

\"Diskmen\"<\/a>Sonu\u00e7<\/b><\/p>\n

\u201cAh 90\u2019larda teknoloji ba\u015fkayd\u0131 , ne g\u00fczeldi o eski g\u00fcnler, \u015funu hat\u0131rl\u0131yor musun, benim de DiskMenim vard\u0131\u201d dan \u00f6teye ge\u00e7mek i\u00e7in \u00a090\u2019larda\u00a0 bir d\u00f6nem kapitalizme g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tehdit ve alternatif olma \u015fans\u0131 olan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n teknolojinin geli\u015fimini nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131rmak, bug\u00fcn\u00fcn teknolojik anlay\u0131\u015f\u0131na ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirmek, ekolojik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na geli\u015fecek teknolojik geli\u015fim i\u00e7in m\u00fccadele etmek gerek. Aksi takdirde ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131llara ait bulu\u015flar\u0131 yazmaktan \u00f6teye ge\u00e7emeyen insanlar oluruz.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak\u00e7a:<\/i><\/p>\n

Uzay \u2013 Glenn Murphy<\/i><\/p>\n

http:\/\/www.emo.org.tr\/ekler\/e52547a0e7bca35_ek.pdf<\/i><\/p>\n

http:\/\/www.sosyalarastirmalar.com\/cilt9\/sayi44_pdf\/8diger_sosyalbilimler\/isikhan_cihan.pdf<\/i><\/p>\n

https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Compact_Disc<\/i><\/p>\n

https:\/\/shiftdelete.net\/dunden-bugune-internet-29791<\/i><\/p>\n

https:\/\/shiftdelete.net\/isletim-sistemleri-tarihi-23523<\/i><\/p>\n

http:\/\/www.yeniduzen.com\/kibrisin-ilk-ozel-kanali-kim-tartismasi-18759h.htm<\/i><\/p>\n

\u00a0<\/i><\/p>\n

\u00a0<\/i><\/p>\n

\u00a0<\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

90’l\u0131 y\u0131llar ve teknolojisini konu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z makelemiz Tahsin Oygar’\u0131n kaleminden teknolojinin geli\u015fimini aktar\u0131yor… Argasdi’ye ula\u015fmak i\u00e7in Baraka Lokaline, b\u00f6lgenizdeki Khora Kitap’a ya da gazete bayiilerine<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7816,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,44,9,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Disket-Floppy-Disk-media3m.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-223","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7815"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7823,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7815\/revisions\/7823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}