{"id":8496,"date":"2021-11-23T10:11:14","date_gmt":"2021-11-23T08:11:14","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=8496"},"modified":"2021-11-23T10:11:14","modified_gmt":"2021-11-23T08:11:14","slug":"yasamin-tekinsizligi-uzerine-serap-kedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=8496","title":{"rendered":"Ya\u015fam\u0131n Tekinsizli\u011fi \u00dczerine &#8211; Serap Kedi"},"content":{"rendered":"<p>Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6nce Sigmund Freud\u2019un literat\u00fcre kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tekinsiz kavram\u0131 Almanca bir kelime olan \u2018<i>heimlich\u2019 <\/i>yani evle ilgili, eve ait olan kelimesinden t\u00fcreyen \u2018<i>unheimlich\u2019 <\/i>kelimesinden gelir. Tam da etimolojisinde oldu\u011fu gibi tekinsiz tekin olandan tekinsiz olana bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci gibi de\u011ferlendirilebilir. Tekinsizlik ise tan\u0131d\u0131k olan\u0131n (ev), tekinsiz, yabanc\u0131 hale gelmesi, bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131n y\u00fczeye \u00e7\u0131kmas\u0131, farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kendini g\u00f6stermesi demektir. Freud\u2019un kendi tan\u0131m\u0131yla tekinsiz deh\u015fet verici bir ruh halidir. Deh\u015fet verici ruh halini a\u00e7\u0131klarken s\u0131kl\u0131kla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan korku ve anksiyete kavramlar\u0131na da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek ister. Korku her zaman bir nesneyi i\u015faret eder, anksiyete kayg\u0131l\u0131 olma durumudur ve bizi tehlikeyi beklemeye iter. Oysa deh\u015fet verici olan demek bizi haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalayan tehlikeli durum olarak ele al\u0131nabilir ve bu durumlar her zaman s\u00fcrpriz bir \u015fekilde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan beklenmedik durumlard\u0131r. Sava\u015f gibi, Pandemi gibi. Tekinsizlik kavram\u0131n\u0131 farkl\u0131 boyutlarda inceleyebiliriz ancak yaz\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131nda az da olsa bu kavramlar\u0131 a\u00e7\u0131klama ihtiyac\u0131m az sonra ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden aktaraca\u011f\u0131m hik\u00e2yelerde tekinsizlik kavram\u0131n\u0131 psikolojik a\u00e7\u0131dan daha net ve anlaml\u0131 bir kavram haline getirmek i\u00e7indir.<\/p>\n<p>Tekinsiz kavram\u0131yla tan\u0131\u015fmam iki y\u0131l \u00f6nce cezaevi staj\u0131 yapmaya ba\u015flamamla oldu. Olguya etik ihlal olmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fczeysel olarak de\u011finece\u011fim. S\u00f6z konusu 18 ya\u015f alt\u0131 bir ergen. Kendisi \u00e7ok iyi bilinen bir \u00e7ocuk yurdunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bir anda beliren aile, \u00e7ocu\u011fu yan\u0131na almak ister ve \u00e7ocu\u011fun da onay\u0131yla yurt \u00e7ocu\u011fun \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 verir. Hi\u00e7 anne babas\u0131yla ya\u015famam\u0131\u015f olan bu \u00e7ocuk, ergenlik d\u00f6neminden sonra tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu ki\u015filerle yabanc\u0131d\u0131r asl\u0131nda. Haliyle onlarla ba\u015flayan yeni ya\u015fam\u0131na adapte olamaz ve evden kovulur. Tekrar kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 yurt ise ailenin ve kendisinin imzas\u0131yla ayr\u0131lm\u0131\u015f olma durumunu \u00f6ne s\u00fcrerek \u00e7ocu\u011fu geri kabul etmez. kktc\u2019de ba\u015fka da se\u00e7ene\u011fi olmayan bu \u00e7ocuk, d\u0131\u015far\u0131daki ya\u015famda kendini var edebilece\u011fi, g\u00fcvende olabilece\u011fi bir ya\u015fam alan\u0131 bulamay\u0131\u015f\u0131ndan su\u00e7a itiliyor ve en sonunda hapishaneye d\u00fc\u015f\u00fcyor. Serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131ktan sonra da su\u00e7 i\u015flemeye devam eder \u00e7\u00fcnk\u00fc tek ailesi gardiyanlar, psikologlar, tek ya\u015fam alan\u0131 ise cezaevidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hapishane bilindiktir d\u0131\u015far\u0131s\u0131 ise tekinsiz. \u0130\u00e7erisi ve d\u0131\u015far\u0131s\u0131, bilindik olan ve tekinsiz ikilemleri d\u0131\u015f\u0131nda pandemi d\u00f6neminde bu tekinsizli\u011fin ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fini toplum olarak deneyimlemi\u015f, g\u00f6zlemlemi\u015f fazlas\u0131yla da ele\u015ftirmi\u015f bulunduk.<\/p>\n<p>Salg\u0131n\u0131n ilk patlak verdi\u011fi s\u0131rada marketlerde ya\u011fmalarcas\u0131na al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f hatta b\u00fcy\u00fck marketlerdeki izdiham g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri sosyal medyada \u00e7ok tepki g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130lk ba\u015fta s\u00f6z etti\u011fim tekinsizlik kavram\u0131n\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 <i>\u2018bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131n y\u00fczeye \u00e7\u0131kmas\u0131\u2019<\/i>, \u2018<i>bilinenin yabanc\u0131la\u015fmas\u0131\u2019 <\/i>durumu da bu \u00f6rnekte kar\u015f\u0131m\u0131za sava\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015f neslin\/nesillerin \u00e7ocuklar\u0131 olarak \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir nesil d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki sava\u015f durumunda ya\u015fanan kaybetme, imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k ve yoksulluk hik\u00e2yeleriyle b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f. Bir toplum d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki haf\u0131zas\u0131na sava\u015f\u0131n neden oldu\u011fu travma ilmek ilmek i\u015flenmi\u015f. Biz bu \u00f6nceki sava\u015f hik\u00e2yelerinin ba\u015frollerinde olmasak da annelerimiz, babalar\u0131m\u0131z, nenelerimiz, dedelerimiz \u00f6yleydi. Bu ba\u011flamda herkesin t\u00fcketim toplumu ve doyumsuz olmakla ba\u011fda\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u2013baz\u0131 noktalarda ili\u015fkilendirilebilir olsa da- bu izdiham g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri dikkatli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tekinsizli\u011fin getirdi\u011fi travmatik bir tezah\u00fcrd\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc geli\u015fen yeni durum (\u00f6r; salg\u0131n) belirsizdir, bilinmezliklerle doludur. Her iki \u00f6rnekte de bireyin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen bir durum vard\u0131r ve bu durum i\u00e7erisinde \u00f6zne kontrol yetimini yitirmi\u015ftir ve \u00e7aresizdir. \u00a0Bu ba\u011flamda \u00f6rnekler \u00e7o\u011falt\u0131labilir ama bunca belirsizlik i\u00e7inde ne yapmal\u0131? Ya\u015fam i\u00e7erisinde kontrol yetimini yitirmi\u015f, ayn\u0131 \u00e7emberin i\u00e7inde d\u00f6n\u00fcp duran bireyler olarak oturup kalmal\u0131 m\u0131? \u00d6z yeterlilik bilincimizi zedeleyen durumlar\u0131n s\u00fcreklili\u011fi -mesela se\u00e7imlerin manip\u00fcle edilmesi, bask\u0131lanmalar vs. uzun vadede bizi duyars\u0131z, direni\u015f g\u00f6stermekten ka\u00e7\u0131nan bireyler olmaya iter. \u00d6z yeterlilik bilinci bu denli zedelenmi\u015f bir toplumun yetkiyi ba\u015fkas\u0131na b\u0131rakmas\u0131, s\u00f6z sahibinin kendisi de\u011fil ba\u015fkas\u0131 olmas\u0131 durumu art\u0131k daha konforludur. \u0130\u015fte bu noktada kendimizi sorgulamaya ba\u015flamam\u0131z gerekir. Bizi konfor alan\u0131m\u0131za iten \u015fey her zaman k\u00f6t\u00fc olma ko\u015fulu ta\u015f\u0131masa da bizi orada kalmaya zorlayan her durum k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fam\u0131n i\u00e7inde var olabilmenin, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n en \u00f6nemli ko\u015fullar\u0131ndan biri beslenmek kadar, \u00fcremek kadar b\u00fcy\u00fcmektir de ayn\u0131 zamanda ve ne yaz\u0131k ki konfor alan\u0131nda b\u00fcy\u00fcme olmaz. Bireysel olarak da sosyal olarak da b\u00fcy\u00fcyebilmenin ortak ko\u015fulu da konfor alanlar\u0131m\u0131z\u0131 terk etmektir. Sizce de \u00e7ocuklardan su\u00e7lu yapan, bizi yoksullu\u011fa mahk\u00fbm eden, sava\u015f\u0131 g\u00fczelleyip ayr\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131, \u00f6tekile\u015ftirmeci zihinlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda sizce de art\u0131k inisiyatifi ele alman\u0131n, konfor alanlar\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kman\u0131n, direni\u015fi b\u00fcy\u00fctmenin zaman\u0131 gelmedi mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6nce Sigmund Freud\u2019un literat\u00fcre kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tekinsiz kavram\u0131 Almanca bir kelime olan \u2018heimlich\u2019 yani evle ilgili, eve ait olan kelimesinden t\u00fcreyen<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":8497,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/argasdi-g\u00f6rsel.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2d2","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8496"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8498,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8496\/revisions\/8498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}