{"id":8528,"date":"2021-12-08T11:05:30","date_gmt":"2021-12-08T09:05:30","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=8528"},"modified":"2021-12-08T11:05:30","modified_gmt":"2021-12-08T09:05:30","slug":"olumden-sonra-yasam-tahsin-oygar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=8528","title":{"rendered":"\u00d6l\u00fcmden Sonra Ya\u015fam! &#8211; Tahsin Oygar"},"content":{"rendered":"<p>Varl\u0131\u011f\u0131n, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilmecesidir \u00f6l\u00fcm. Bilin\u00e7li canl\u0131lar\u0131n ise korku kayna\u011f\u0131. \u00c7a\u011flar boyunca \u00f6l\u00fcm ve ya\u015fam diyalekti\u011fi insanl\u0131\u011f\u0131 me\u015fgul etmi\u015f; destanlar\u0131, rit\u00fcelleri, tarihi, fikirleri derinden etkilemi\u015ftir. Ya\u015fam\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an, \u00f6l\u00fcm de ba\u015flar ve ya\u015fam genelde <i>\u201cdo\u011fumdan \u00f6l\u00fcme de\u011fin, etkinli\u011fi sa\u011flayan olgular b\u00fct\u00fcn\u00fc\u201d<\/i> diye tan\u0131mlan\u0131r. Yani \u00f6l\u00fcmle ba\u015flay\u0131p \u00f6l\u00fcmle s\u0131n\u0131rlan\u0131r. \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in, \u00f6l\u00fcm korkusu ve \u00f6l\u00fcm sonras\u0131 bilinmezli\u011fi birbirinden ayr\u0131lamayan kavramlard\u0131r. Bu tarihi bilinmezlik ve korkuya hem dinler hem de felsefe elinden geldi\u011fince cevaplar \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki yakla\u015f\u0131m da, hem felsefi hem dini, bilinmezlik ve belirsizlik \u00fczerinde geli\u015fse de bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Dini yakla\u015f\u0131mlar \u00f6l\u00fcm sonras\u0131n\u0131; <i>\u201cesas\u201d, \u201chakikat\u201d<\/i> , \u015fu an\u0131; <i>\u201cfani\u201d<\/i>, <i>\u201cyalan\u201d<\/i> diye niteler ve \u00f6l\u00fcm sonras\u0131 i\u00e7in cevaplar \u00fcretirler: Cennet-cehennem, huriler-zebaniler <i>\u201cbir sonraki ya\u015fam\u0131nda krals\u0131n be o\u011flum\u201d<\/i> ve benzeri gibi. B\u00f6ylece size iyi bir insan olman\u0131z\u0131, \u00f6l\u00fcmden sonra kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131z vaat edilen \u00f6d\u00fcl ve ceza ile sa\u011flama \u00e7abas\u0131na girer. Felsefi yakla\u015f\u0131mlar ise \u00f6l\u00fcm sonras\u0131n\u0131 hakikat de\u011fil hi\u00e7lik olarak niteler. Bilimin ve \u00f6zellikle t\u0131bb\u0131n (tabii ki de\u011fi\u015fimi ve geli\u015fimi ile birlikte) ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, koydu\u011fu bilgiden \u00f6tesi yoktur bu yakla\u015f\u0131m i\u00e7in. Kalp at\u0131\u015f\u0131, \u00e7e\u015fitli fizyolojik sebeplerle bir daha atmamak \u00fczere durdu\u011funda ya\u015fam biter. Bundan sonras\u0131 i\u00e7in herhangi bir senaryo yoktur. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re motor durmu\u015f, film bitmi\u015ftir. Fakat filmin bitmi\u015f olmas\u0131, filmin oynanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 yani ya\u015fam\u0131 anlams\u0131zla\u015ft\u0131rmaz. Ya\u015fam\u0131 anlaml\u0131 k\u0131lan \u015fey, \u00f6l\u00fcmden sonraki hayata haz\u0131rl\u0131k, kazan\u0131lacak \u00f6d\u00fcl veya ba\u015f\u0131n\u0131za gelmesi muhtemel cezalar de\u011fil ya\u015fam\u0131n ta kendisidir. Bundan dolay\u0131 \u00f6l\u00fcm sonras\u0131n\u0131 hi\u00e7lik olarak de\u011ferlendirmek ya\u015fam\u0131 de\u011fersizle\u015ftirmez aksine ona de\u011fer katar. Kendi iyilik ve g\u00fczellik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131na uygulayan iki insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; \u00f6l\u00fcmden sonraki vaatler i\u00e7in yapan ile \u00f6l\u00fcmden sonras\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131 halde yapan. Var\u0131n siz karar verin hangisi daha de\u011ferli.<\/p>\n<p><b>Madden \u00f6l\u00fcm sonras\u0131<\/b><\/p>\n<p>\u0130nsan i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ilk andan, kalbin durmas\u0131ndan itibaren yar\u0131m saat sonra refleksler kaybolup kaslar gev\u015fer, idrar ve benzeri s\u0131v\u0131lar sal\u0131n\u0131r. Organlar yava\u015f yava\u015f i\u015flevlerini yitirmeye ba\u015flar v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 her bir saatte ortalama bir derece d\u00fc\u015fer. \u00dc\u00e7 saat sonra \u00f6l\u00fcm lekeleri olu\u015fmaya ba\u015flar. Kan dola\u015f\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yer \u00e7ekimi etkisiyle kan \u00f6bek \u00f6bek v\u00fccudun \u00e7e\u015fitli yerlerinde birikir. D\u00f6rt &#8211; be\u015f saat sonra v\u00fccutta kas\u0131lmalar ba\u015flar. Deri su kaybetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131llar\u0131n ve t\u0131rnaklar\u0131n uzad\u0131\u011f\u0131 yan\u0131lg\u0131s\u0131na sebep olur. \u00c7\u00fcr\u00fcme ve oksijensizli\u011fin etkisi ile t\u00fcm h\u00fccreler \u00f6lmeye ve gaz \u00e7\u0131karmaya ba\u015flar b\u00f6ylece ceset \u015fi\u015fer ve zaman zaman da patlar. Art\u0131k iskeletle\u015fmeye ba\u015flayan v\u00fccut tropikal b\u00f6lgelerde \u00fc\u00e7 d\u00f6rt haftada i\u015flemini bitirirken so\u011fuk b\u00f6lgelerde bu s\u00fcre\u00e7 olduk\u00e7a uzar. Peki, anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z madden \u00f6l\u00fcm (veya de\u011fi\u015fim de diyebiliriz) ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6ncesi! Baz\u0131 durumlarda t\u0131bben \u00f6l\u00fcmden sonra ger\u00e7ekle\u015febilen ya\u015famlar da yok mu?<\/p>\n<p><b>T\u0131bben \u00f6l\u00fcmden sonra ya\u015fam<\/b><\/p>\n<p>T\u0131bben \u00f6l\u00fcm kalbin durmas\u0131d\u0131r. T\u0131p bilimi kendi disiplinleri gere\u011fi \u00f6l\u00fcm an\u0131n\u0131 kalbin durmas\u0131 olarak de\u011ferlendiriyor. Aktif tedavi esnas\u0131nda \u00f6l\u00fcm an\u0131 olarak kabul edilen kalbin durmas\u0131 yeniden canland\u0131rma i\u00e7in bir alarm niteli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Ve bu ana g\u00f6re reanimasyon(canland\u0131rma) b\u00f6l\u00fcm\u00fc bilgileri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu gibi durumlara m\u00fcdahale edip hastay\u0131 tekrar hayata getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Avrupa Yeniden Canland\u0131rma Konseyi yak\u0131n zamanda \u201cAware\u201d (fark\u0131ndal\u0131k) ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Dr. Sam Parnia\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu ekip \u0130ngiltere, Amerika ve Avusturya\u2019daki on be\u015f hastanede ani kalp durmas\u0131ndan geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f 2000 hastay\u0131 \u00f6zenle incelemi\u015fler. Ortaya \u00e7\u0131kan veriler \u015fu ana kadar bilinen kalp durduktan 20-30 saniye sonra beynin kapand\u0131\u011f\u0131 bilgisini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131yor. Hastalar\u0131n y\u00fczde k\u0131rk\u0131 kalbin atmad\u0131\u011f\u0131 durumda bile, \u00fc\u00e7 dakikaya kadar bilin\u00e7lerinin a\u00e7\u0131k oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015f. Dr. Sam Parnia bu alanda ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n baya\u011f\u0131 eski oldu\u011funu vurgulayarak yeni \u00e7al\u0131\u015fmalarla bilgilerimizin sa\u011flan\u0131p, yeni ke\u015fiflerin yap\u0131labilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmada hastalar\u0131n %80\u2019i bu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n ikinci bir \u015fans oldu\u011funu, pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131nda birle\u015fiyor. Gerek t\u0131bben \u00f6l\u00fcm gerekse de madden \u00f6l\u00fcm bize \u00f6l\u00fcm\u00fcn bir \u201can\u201d dan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu ispatl\u0131yor. Peki, bu s\u00fcre\u00e7 ne zaman bitiyor?<\/p>\n<p><b>Manen \u00d6l\u00fcm<\/b><\/p>\n<p>Genelde imar yasalar\u0131nda, bir mezarl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131labilmesi i\u00e7in; ortada \u00f6zel bir durum yoksa yap\u0131lan son defin i\u015fleminden sonra doksan dokuz y\u0131l ge\u00e7mesi gerekmektedir. Burada tahminimce bu s\u00fcre defnedilen ki\u015filerin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n art\u0131k kalmad\u0131\u011f\u0131 fikrinden yola \u00e7\u0131k\u0131yor. Azteklerin <i>\u201cDia de los Muertos\u201d<\/i> diye bilinen \u00f6l\u00fcler g\u00fcn\u00fc rit\u00fcelinin bir efsanesi vard\u0131r. Efsaneye g\u00f6re Mictlantecuhtli (\u00f6l\u00fcm tanr\u0131s\u0131) b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcleri y\u0131lda bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fcnyaya sevdiklerine getirirmi\u015f fakat \u00f6l\u00fcn\u00fcn hat\u0131rlayan\u0131, onu d\u00fc\u015f\u00fcneni, onun i\u00e7in dans edeni art\u0131k kalmad\u0131ysa bir daha d\u00fcnyaya gelmemek \u00fczere onu \u00f6l\u00fcler d\u00fcnyas\u0131na g\u00f6nderirmi\u015f. \u0130\u015fte ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcm bu olsa gerek. Yani, sizin fikirlerinizi, m\u00fccadelenizi, \u00fcretimlerinizi ve\/veya an\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131, size dair herhangi bir \u015feyi hat\u0131rlayan birinin kalmamas\u0131 durumu. Yani uzun ya\u015fam\u0131n s\u0131rr\u0131 madden \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fczden sonrada hayata iz b\u0131rakacak kal\u0131c\u0131 g\u00fczel \u015feyler b\u0131rakabilmenizdir. Bu y\u00fczdendir ki Brecht, Pablo Picaso, Frida, Rosa Luxemburg ,Michelangelo, Arshimet, Karl Marx, Victor Jara, Che, Naz\u0131m Hikmet, Fikret Demira\u011f, Mozart\u2019lar hala ya\u015f\u0131yor. Son olarak Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131n bir \u015fiiri ile sizlere uzun \u00f6m\u00fcrler dileyeyim\u2026<\/p>\n<p><em>(\u2026)Belki en hulyal\u0131s\u0131 duydu\u011fun masallar\u0131n<\/em><br \/>\n<em>O \u015fafak saltanat\u0131 korularda dallar\u0131n<\/em><br \/>\n<em>Her ufku tek ba\u015f\u0131na bekleyen eski camlar<\/em><br \/>\n<em>Bir s\u0131r gibi \u00f6mr\u00fcnden s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ak\u015famlar,<\/em><br \/>\n<em>Ard\u0131\u00e7la kestanenin her y\u0131ll\u0131k maceras\u0131<\/em><br \/>\n<em>Harap mezarl\u0131klarda \u00f6l\u00fclerin duas\u0131<\/em><br \/>\n<em>Gelir ve tekrar do\u011far \u00f6lm\u00fc\u015f sand\u0131\u011f\u0131n a\u015fka<\/em><br \/>\n<em>Anlars\u0131n \u00f6l\u00fcm yoktur ge\u00e7en zamandan ba\u015fka.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Kaynaklar<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/listelist.com\/oluler-gunu-aztekler\/\">https:\/\/listelist.com\/oluler-gunu-aztekler\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/05\/bilim-olumden-sonra-yasam-var\/\">https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/04\/05\/bilim-olumden-sonra-yasam-var\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/oldukten-sonra-vucudumuza-ne-oluyor-insan-14214182-haberi\/\">https:\/\/www.haberler.com\/oldukten-sonra-vucudumuza-ne-oluyor-insan-14214182-haberi\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.gidahatti.com\/oldukten-sonra-oldugunuzun-farkinda-olur-musunuz-140934\/\">https:\/\/www.gidahatti.com\/oldukten-sonra-oldugunuzun-farkinda-olur-musunuz-140934\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/804213\">https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/download\/article-file\/804213<\/a><\/p>\n<p><i>\u00a0<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Varl\u0131\u011f\u0131n, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilmecesidir \u00f6l\u00fcm. Bilin\u00e7li canl\u0131lar\u0131n ise korku kayna\u011f\u0131. \u00c7a\u011flar boyunca \u00f6l\u00fcm ve ya\u015fam diyalekti\u011fi insanl\u0131\u011f\u0131 me\u015fgul etmi\u015f; destanlar\u0131, rit\u00fcelleri, tarihi, fikirleri derinden etkilemi\u015ftir. Ya\u015fam\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":8529,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1024xauto.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2dy","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8528"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8530,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8528\/revisions\/8530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}