Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131lacak olan yerel y\u00f6netim organlar\u0131 se\u00e7imlerinin arifesinde, \u00f6zellikle de belediyelerin birle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yasa ile yerel y\u00f6netim konusunun \u00fclkemizde salt yasal ve se\u00e7ime endeksli bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, bizler de dergimizin bu say\u0131s\u0131n\u0131 yerel y\u00f6netim konusuna ay\u0131rarak, tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131na konu ile ilgili teorik ve felsefi anlamdaki bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 koymay\u0131 ve mevcut tart\u0131\u015fma zeminini geni\u015fleterek derinle\u015ftirmeyi ama\u00e7lad\u0131k. Farkl\u0131 farkl\u0131 boyutlar\u0131 ile Baraka\u2019n\u0131n yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lar bulaca\u011f\u0131n\u0131z dergimizin bu sayfas\u0131nda ise yerel y\u00f6netimlerin g\u00f6revlerine, halk\u0131n beledi haklar\u0131na ve toplumcu yerel y\u00f6netimcilik anlay\u0131\u015f\u0131na k\u0131saca de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Yerel y\u00f6netimler, yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n en temel haklar\u0131 ile do\u011frudan do\u011fruya ilgilidir. Bar\u0131nma, ula\u015f\u0131m, engelli bireylerin toplumsal ya\u015fama kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin sosyalle\u015febilece\u011fi alanlar yarat\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n geli\u015ftirilmesi, hayvan dostu yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, kad\u0131n s\u0131\u011f\u0131nma evleri, kamusal kre\u015fler, \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler, kolektif mutfaklar, ya\u015fl\u0131 bak\u0131m evleri gibi konular bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. \u0130simlerinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere halk\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fant\u0131s\u0131 \u00fczerinde somut ve do\u011frudan ilgili olan bu haklar ayn\u0131 zamanda yerel y\u00f6netimlerin toplumsall\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131nda da \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n
<\/p>\n
Peki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkede durum nas\u0131ld\u0131r?<\/b><\/p>\n
Bu soruya verilecek yan\u0131t, \u00fclkemizde h\u00e2kim yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ne \u015fekilde oldu\u011fu ile do\u011frudan paralellik g\u00f6stermektedir. Yerel y\u00f6netimler faaliyetlerini belli \u00f6l\u00e7eklere ayr\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fcrken, faaliyet alanlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan fiziksel olarak b\u00f6lge halk\u0131na yak\u0131n olsa da idari a\u00e7\u0131dan merkezi y\u00f6netimlere ba\u011fl\u0131d\u0131r ve bundan dolay\u0131 da merkezin siyasi ve politik anlay\u0131\u015f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmeye \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r; \u00fclkemizdeki durum tam da b\u00f6yledir. Bir\u00e7ok yerde oldu\u011fu gibi K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde de yerel y\u00f6netimlere siyaset kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereklili\u011fine dair bir anlay\u0131\u015f h\u00e2kimdir. Bu anlay\u0131\u015f ku\u015fkusuz ki egemenlerin demokrasiye kar\u015f\u0131 \u00e7arp\u0131k bak\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kendi s\u0131n\u0131f ve \u00e7evrelerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda siyaset y\u00fcr\u00fct\u00fclen yerde, yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelik olarak toplumsal bir nitelikte olmayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Neoliberal anlay\u0131\u015f, yerel y\u00f6netim hizmetlerini deyim yerindeyse salt \u00e7\u00f6p toplamaya, g\u00f6steri\u015fli belediye binalar\u0131 yapmaya, yol d\u00f6kmeye ve trafi\u011fi d\u00fczenlemeye indirgemektedir. Pek tabii ki bu hizmetler yerel y\u00f6netimlerin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revleri aras\u0131ndad\u0131r; ancak \u00fclkemizde bu hizmetler ta\u015feron \u015firketler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta ve egemenler taraf\u0131ndan ise bu durum \u201c\u00e7a\u011fda\u015f belediyecilik\u201d olarak halka pazarlanmaktad\u0131r. Tam da bu sebeple yerel y\u00f6netimlere siyaset kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu da halk\u0131n en somut, en temel ya\u015famsal haklar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n yine halk\u0131n kendisine ait, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya belirlenecek olan bir siyaset anlay\u0131\u015f\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Toplumcu yerel y\u00f6netimcili\u011fe dair<\/b><\/b><\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde neoliberal anlay\u0131\u015fa alternatif olarak hayat bulmu\u015f toplumcu yerel y\u00f6netimcilik anlay\u0131\u015flar\u0131 mevcuttur. Brezilya\u2019n\u0131n Porto Allegre \u015fehri, \u0130spanya\u2019n\u0131n End\u00fcl\u00fcs b\u00f6lgesine ba\u011fl\u0131 Marinaleda k\u00f6y\u00fc, Hindistan\u2019\u0131n Kerale eyaleti, Dersim\u2019e ba\u011fl\u0131 Ovac\u0131k il\u00e7esi ve k\u0131sa s\u00fcreli bir deneyim ya\u015fanm\u0131\u015f olsa da Ordu\u2019nun Fatsa belediyesi \u00f6nemli toplumcu yerel y\u00f6netimcilik \u00f6rneklerinden olup, bu deneyimler dergimizin ba\u015fka bir sayfas\u0131nda detayl\u0131 olarak incelenmi\u015ftir. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde uygulanm\u0131\u015f veya halen uygulanmakta olan bu deneyimleri felsefik a\u00e7\u0131dan anlamak ve \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 da de\u011ferlendirerek m\u00fcmk\u00fcn olabilecek olanlar\u0131 hayata ge\u00e7irmeye y\u00f6nelik ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda ise yukar\u0131da say\u0131lan yerlerde hayata ge\u00e7irilen ve hepsinde de ortak olan \u201ckat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7e\u201d uygulamalar\u0131 gibi alternatif yerel y\u00f6netimcilik pratikleri gelmektedir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7eleme, yerel y\u00f6netimlerin harcama \u00f6nceliklerini halk\u0131n do\u011frudan kat\u0131l\u0131m\u0131 ve tercihleri\/ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda \u015fekillendirdi\u011fi bir b\u00fct\u00e7eleme s\u00fcrecidir. Bu anlam\u0131 ile kat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7eleme, halk\u0131n temsili demokrasiden kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasiye ge\u00e7ebilmesinde de en \u00f6nemli demokratik ad\u0131mlardan biri olarak kabul edilmektedir. \u00dclkemizdeki yerel y\u00f6netim hizmetlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc her ne kadar yerel organlar vas\u0131tas\u0131yla verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da bu hizmetler h\u00e2kim neoliberal anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesinde her ge\u00e7en g\u00fcn ta\u015feronlara daha fazla devredilmektedir. Halk\u0131n en temel ya\u015famsal haklar\u0131n\u0131 do\u011frudan ilgilendiren bu hizmetlerden \u00fccretsiz olarak yararlan\u0131lmas\u0131 gerekirken aksine bu hizmetler ticarile\u015fmekte ve halk\u0131n al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc git gide daha da olumsuz etkilemektedir.<\/p>\n
Bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, egemenler taraf\u0131ndan merkezi otoriteden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kurgulanmayan klasik manadaki yerel y\u00f6netimcilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerine halktan yana bir toplumsal anlay\u0131\u015f\u0131 in\u015fa etmek elzemdir. \u00d6ncelikli olarak, hizmetlerin ta\u015feronlar eli ile \u00f6zelle\u015ftirilip ticarile\u015fmesini ortadan kald\u0131racak politikalar\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in m\u00fccadele edilmelidir. Yarat\u0131lacak kat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7e modeli ile halk\u0131n yerel y\u00f6netimlere do\u011frudan kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flarken, elde edilen gelirlerin de yine halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik kullan\u0131laca\u011f\u0131 bir fon sistemi yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ki\u015filerin kendilerini yerel y\u00f6netimlere uzak de\u011fil, aksine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 beldeye daha ait hissedebilece\u011fi b\u00f6ylesi bir toplumsal anlay\u0131\u015f ile bir yandan halk\u0131n kolayca ve \u00fccretsiz bir \u015fekilde eri\u015febilece\u011fi beledi hizmet \u00e7e\u015fitlili\u011fi, di\u011fer yandan da ekonomik olarak artan bir al\u0131m g\u00fcc\u00fc yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu da ancak para ile para i\u00e7in anlay\u0131\u015f\u0131yla de\u011fil; halk ile halk i\u00e7in diyen sosyalist bir yerel y\u00f6netimcilik anlay\u0131\u015fla m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131lacak olan yerel y\u00f6netim organlar\u0131 se\u00e7imlerinin arifesinde, \u00f6zellikle de belediyelerin birle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yasa ile yerel y\u00f6netim konusunun \u00fclkemizde salt yasal ve<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":9132,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/WhatsApp-Image-2022-11-11-at-10.09.23.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2nh","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9133,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9131\/revisions\/9133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}