{"id":9135,"date":"2022-11-22T09:28:26","date_gmt":"2022-11-22T07:28:26","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9135"},"modified":"2022-11-22T09:28:26","modified_gmt":"2022-11-22T07:28:26","slug":"belediyeler-verimlilik-demokrasi-munur-rahvancioglu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9135","title":{"rendered":"Belediyeler, Verimlilik, Demokrasi – M\u00fcn\u00fcr Rahvanc\u0131o\u011flu"},"content":{"rendered":"

Son aylar\u0131n g\u00fcndemi belediyelerin birle\u015ftirilmesi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ekseninde \u015fekillendi. Ancak bu tart\u0131\u015fmalar \u00f6ylesine y\u00fczeysel ve \u00f6ylesine se\u00e7im odakl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti ki \u00f6z\u00fcnde tart\u0131\u015f\u0131lan\u0131n ne oldu\u011fu bile halk\u0131n \u00f6nemli bir \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lamad\u0131. Gelin s\u00fcreci en ba\u015ftan alarak bir g\u00f6zden ge\u00e7irelim\u2026<\/p>\n

Yerel Y\u00f6netimler: Demokrasi ve Verimlilik<\/b><\/p>\n

Yerel y\u00f6netimlerin demokrasinin be\u015fi\u011fi oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Bu tarihsel olarak do\u011fru oldu\u011fu kadar pratik olarak da ge\u00e7erli bir s\u00f6zd\u00fcr. Antik \u00e7a\u011f\u0131n bilinen ilk demokrasisinin Atina devlet y\u00f6netiminde kuruldu\u011fu ve sonra di\u011fer \u015fehir devletlerinde de uyguland\u0131\u011f\u0131 herhangi bir yerden bulunabilecek genel bir bilgidir. Ancak demokratik s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fleyebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u201c\u00f6l\u00e7ek\u201d meselesi daha \u00e7ok 18. y\u00fczy\u0131ldan itibaren tart\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00fcndemine girmi\u015ftir. Daha sonra \u00fctopyac\u0131 sosyalistlerin kom\u00fcn denemelerinden kooperatif\u00e7ilik teorisyenlerine, anar\u015fistlerden bilimsel sosyalistlere kadar hemen her ak\u0131m; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tart\u0131\u015fma, karar verme ve uygulama i\u00e7in belirli bir insan say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6neminde hemfikir olmu\u015ftur. K\u0131sacas\u0131 s\u00fcrece kat\u0131lan insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a demokratik y\u00f6ntemlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015flemesinin zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 konusunda hemen herkes hemfikirdir.<\/p>\n

Konunun \u201cverimlilik\u201d aya\u011f\u0131nda ise mesele tam ters bir \u015fekilde i\u015fler. \u00d6l\u00e7ek b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e verimlili\u011fin artt\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netim\/\u00fcretim\/t\u00fcketim birimleri k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnd\u00fck\u00e7e de israf\u0131n \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 hem bilimsel bir bilgidir hem de t\u00fcm siyasal ak\u0131mlar\u0131n ortak kabul\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle de bu iki olgu aras\u0131nda bir se\u00e7im veya denge aray\u0131\u015f\u0131, t\u00fcm siyaset bilimini yatay olarak kesen bir tart\u0131\u015fma \u00e7izgisidir. Kimi ak\u0131mlar (\u00fctopik sosyalistler, anar\u015fistler gibi) verimlili\u011fin g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131labilir oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle k\u00fc\u00e7\u00fck kom\u00fcnlere dayal\u0131 bir demokrasi vurgusu yaparlar. Kimi yakla\u015f\u0131mlar da (liberalizmden fa\u015fizme t\u00fcm sa\u011f) verimlilik artt\u0131k\u00e7a refah\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumda da demokrasinin \u00f6neminin kalamayaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten karar verme mekanizmalar\u0131n\u0131n k\u0131t kaynaklar\u0131n y\u00f6netimi s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00f6nemli oldu\u011funu iddia ederler.<\/p>\n

Bilimsel sosyalistler ise, bu verimlilik\/demokrasi ikilemini a\u015fmak i\u00e7in, temsili demokrasiyi a\u015fan bir yakla\u015f\u0131m ile her \u00fcretim biriminin komite, konsey, \u015fura, sovyet modelinde \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmi\u015flerdir. Bu k\u0131sa makale bu modeli anlatman\u0131n yeri de\u011fil ama bilimsel sosyalizmin \u201cy\u00f6netimde yerel, \u00fcretimde evrensel\u201d bir yakla\u015f\u0131mla hem demokrasi hem de verimlili\u011fin sa\u011flanabilece\u011fi iddias\u0131nda oldu\u011funu not d\u00fc\u015felim.<\/p>\n

K\u0131br\u0131s: Birle\u015fmeli mi Birle\u015fmemeli mi?<\/b><\/p>\n

K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde hemen her sorunda s\u00f6z sahibi olan veya s\u00f6z s\u00f6yleyen \u00f6znelere hamilik yapan \u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc de belediyelerin birle\u015ftirilmesi ve verimlili\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti bunu zaten kendi y\u00f6netimi alt\u0131ndaki b\u00f6lgede hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. Avrupa Birli\u011fi K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde verimlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en fazla alt\u0131 belediye olmas\u0131 gerekti\u011fini yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r dile getirmekte ve t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetlere tavsiye vermektedir. T\u00fcrkiye ise 2005\u2019ten beridir t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetlerle imzalad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm protokollere, belediyelerin birle\u015ftirilmesi maddesini koydurtmu\u015ftur. Bu \u00fc\u00e7 \u00f6znenin \u00fc\u00e7\u00fc de esas olan\u0131n verimlilik oldu\u011fu konusunda hemfikirdirler. Onlar\u0131n K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk halk\u0131 i\u00e7indeki uzant\u0131lar\u0131 da bu konuda ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Ancak bunu halka anlatmak konusunda isteksizdirler\u2026<\/p>\n

K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler yerel ya\u015famlar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z s\u00f6yleme, irade icra etme arac\u0131 olan belediyeleri kaybetmek istememektedir. Salt verimlilik motivasyonu ile hayata ge\u00e7irilecek bir birle\u015ftirme s\u00fcrecinin halktan tepki g\u00f6rece\u011fi de a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sebeple UBP ve CTP, yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131ld\u0131r bu s\u00fcreci birbirlerinin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklemeye \u00e7al\u0131\u015farak zaman kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ancak son s\u00fcre\u00e7te AKP\u2019nin masaya yumru\u011funu vurmas\u0131yla, UBP daha fazla direnemedi ve \u00e7arp\u0131k \u00e7urpuk bir birle\u015ftirme s\u00fcreci halk\u0131m\u0131za dayat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Yerel Y\u00f6netimler Kaosu<\/b><\/p>\n

2022 yaz\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran kaosun nedeni budur. AKP taraf\u0131ndan dayat\u0131lan s\u00fcre\u00e7; yeterince tart\u0131\u015f\u0131lmadan, verimlilikle ilgili boyutlar\u0131 dahi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde analiz edilmeden, tamamen el yordam\u0131 ile ya\u015fama ge\u00e7irildi. CTP ise \u201cpiyangonun UBP\u2019ye \u00e7\u0131kmas\u0131ndan\u201d sonuna kadar yararland\u0131. Birle\u015ftirilecek belediyelerde siyasi dengenin, yani hangi belediyede hangi partiden ba\u015fkan se\u00e7ilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kendi lehine d\u00fczeltilmesi ile ilgili istediklerini b\u00fcy\u00fck oranda ald\u0131. Ama buna ra\u011fmen halkta olu\u015facak do\u011fal tepkiyi, ilk se\u00e7imlerde de oya \u00e7evirmek i\u00e7in, birle\u015fme s\u00fcrecine \u201csert muhalefet\u201d yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcm ba\u011f\u0131rmalar\u0131n \u015fiddeti ile s\u00f6ylenenlerin i\u00e7eri\u011fi aras\u0131ndaki dengesizli\u011fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

CTP, hi\u00e7bir zaman \u201cbiz birle\u015fmeye kar\u015f\u0131y\u0131z\u201d demedi. Ama o kadar y\u00fcksek sesle ba\u011f\u0131rd\u0131 ki, birle\u015fmeye kar\u015f\u0131 olan halk bunu b\u00f6yle duydu. CTP \u201cbiz birle\u015fmeyi savunuyoruz ama s\u00fcrecin sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fcmesini engelleyen AKP\u2019nin acelecili\u011fidir\u201d demedi. Aksine \u201cUBP bu i\u015fi beceremedi\u201d dedi. Ama bu dayatmay\u0131 AKP\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen halk, s\u00fcreci sanki de CTP taraf\u0131ndan AKP\u2019ye direniliyormu\u015f gibi yorumlad\u0131. Post hakikat teorisinde uzman olan CTP, alg\u0131 y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendini a\u015fan bir ba\u015far\u0131 \u00f6rne\u011fi sergiledi. \u00dcstelik dayatman\u0131n AKP\u2019den geldi\u011fini ve CTP\u2019nin bunu gizleyerek yanl\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen sosyalistlere de \u201cUBP ajan\u0131, CTP d\u00fc\u015fman\u0131\u201d damgas\u0131 vuruldu.<\/p>\n

\u015eimdi Ne Olacak?<\/b><\/p>\n

G\u00fcn\u00fcn sonunda hem var olan demokratik iradeyi de sakatlayan hem de verimlilik ile ilgili hi\u00e7bir kayg\u0131ya yan\u0131t vermeyen bir birle\u015fme s\u00fcreci ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu s\u00fcrecin iki net sonucu var: Birincisi sand\u0131ktan ba\u015fka derdi olmayan CTP\u2019nin sand\u0131ktaki oyu artarken halk\u0131n \u00f6zne olma s\u00fcreci sakatlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi ise belediyelerin kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fc ile hareket etme kapasitesi dumura u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ta\u015feron \u015firketlere yeni bir rant sahas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yerel se\u00e7im tarihinin Anayasa\u2019ya uygun olmad\u0131\u011f\u0131, birle\u015fme s\u00fcrecinin hem hukuken hem de siyaseten garabet d\u00fczeyde oldu\u011fu ve as\u0131l \u00f6nemli konu olan Belediyeler Yasas\u0131 halen Meclis komitesinde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmekte oldu\u011fu halde tam bir sessizlik ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa; kktc\u2019nin \u00e7\u00fcr\u00fcme tarihinde yeni bir e\u015fi\u011fe ge\u00e7ildi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

Bu \u00e7\u00fcr\u00fcme durdurulamaz, geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez, iyile\u015ftirilemez, idare edilemez. B\u00f6ylesi bir \u00e7\u00fcr\u00fcme ancak \u00e7\u00fcr\u00fcmekte olan rejimin ve onun payandas\u0131 konumunda olan rejim partilerinin g\u00f6m\u00fclmesi yolu ile ortadan kald\u0131r\u0131labilir. Ve bunu yapabilecek tek kesim emek\u00e7iler, k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiden olu\u015fan halk g\u00fc\u00e7leridir. Bu y\u00fczden anl\u0131k g\u00fcndemlerde bizi bir taraf\u0131 se\u00e7meye zorlayan rejimin, ayakta kalma arac\u0131n\u0131n bu \u201cikilem\u201d oldu\u011funu unutmadan her an bize dayat\u0131lan hipnozu reddetmeliyiz. Eme\u011fin partisinde \u00f6rg\u00fctlenip, sab\u0131rla, sebatla, inatla mevzi kazmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ya\u015fanan esas sava\u015f de\u011fil, daha k\u00f6t\u00fcleri gelecek; o s\u00fcre\u00e7ten \u00f6rg\u00fctsel ve fikirsel haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapanlar ayakta \u00e7\u0131kacak!<\/p>\n

\"munur<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Son aylar\u0131n g\u00fcndemi belediyelerin birle\u015ftirilmesi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ekseninde \u015fekillendi. Ancak bu tart\u0131\u015fmalar \u00f6ylesine y\u00fczeysel ve \u00f6ylesine se\u00e7im odakl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti ki \u00f6z\u00fcnde tart\u0131\u015f\u0131lan\u0131n ne oldu\u011fu bile halk\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":9136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,38,9,42,1,39],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/munur-foto.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2nl","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9137,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9135\/revisions\/9137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}