Evinizin yatak odas\u0131nda \u015fifonyere ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011funda ya da bah\u00e7enizin bak\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7apaya gereksinim duydu\u011funuzda b\u00fct\u00e7enizi bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 gidermek i\u00e7in ayarlars\u0131n\u0131z ve uygun bir zamanda al\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu evde ya\u015fayan sizsiniz ve dolay\u0131s\u0131yla ne almak ya da almamak gerekti\u011fini siz bilir, siz karar verir ve al\u0131rs\u0131n\u0131z yahut almazs\u0131n\u0131z. Peki ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sokaklarda, mahallelerde ve kentlerde neye ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuzu biz mi biliriz yoksa b\u00fcrokratik ili\u015fkilerin i\u00e7inde halktan ve g\u00fcndelik ya\u015famdan uzakla\u015fm\u0131\u015f b\u00fcrokratlar m\u0131 bilir? Tabi ki biz biliriz ve sokaklar\u0131n, mahallelerin, kentlerin y\u00f6netimi de bu y\u00fczden bizde olmal\u0131d\u0131r. Toplumsal belediyecilik dedi\u011fimiz ve dergimizin bu say\u0131s\u0131nda \u00fczerine detayl\u0131 yaz\u0131lar yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z\u0131 bizlerin y\u00f6netmesi gerekti\u011fini s\u00f6yler. Okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131da da bu alternatif anlay\u0131\u015f\u0131n \u00f6rneklerini bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Porto Allegre<\/b><\/p>\n
Bir Brezilya \u015fehri olan Porto Allegre\u2019de 1989 y\u0131l\u0131nda \u0130\u015f\u00e7i Partisi yerel se\u00e7imleri kazan\u0131r ve bug\u00fcne kadar etkisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcren yeni bir belediyecilik anlay\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. 80\u2019li y\u0131llarla birlikte uygulanan neoliberal politikalara ra\u011fmen Latin Amerika\u2019da, Porto Allegre \u00f6zelinde ise Brezilya\u2019da g\u00fc\u00e7lenen i\u015f\u00e7i hareketlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasi ortam \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin se\u00e7imleri kazanmas\u0131nda etkili olmu\u015ftu. Belediye y\u00f6netimine gelen \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin uygulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7e ad\u0131 verilen yeni modelle yerli halk\u0131n belediye y\u00f6netimine kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011fland\u0131. \u201cKat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7enin ilk aya\u011f\u0131 mikro yerel d\u00fczeydir. \u0130kinici ise \u015fehirleri olu\u015fturan b\u00f6lgelerdir. Hem\u015feheriler taraf\u0131ndan mikro-yerel d\u00fczeyde dillendirilen (okul in\u015fas\u0131, su tedari\u011fi, sokak ayd\u0131nlatmas\u0131 gibi) somut \u00f6neriler, b\u00f6lgesel d\u00fczeyde, \u00f6ncelikleri belirlemek \u00fczere s\u0131ralan\u0131p s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fczeyde, belediye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in \u015fehrin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinin \u00f6nceliklerini bir araya getiren Kat\u0131l\u0131mc\u0131 B\u00fct\u00e7e Konseyi yer al\u0131r. E\u015f zamanl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan tematik meclisler ise, dinamik bir yap\u0131d\u0131r; belli konularda (sa\u011fl\u0131k, gen\u00e7ler i\u00e7in umut, \u00e7evre sorunlar\u0131 gibi) \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeye odakl\u0131d\u0131r ve belediye d\u00fczeyindedir.\u201d(1) Bu model sayesinde y\u0131llar i\u00e7erisinde Porto Allegre\u2019de kamu hizmetleri geli\u015ftirildi; kanalizasyon a\u011f\u0131ndan su sistemine, sosyal konutlardan kre\u015flere ve sa\u011fl\u0131k kliniklerine kadar halktan yana politikalar hayat buldu. Porto Allegre\u2019de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanan kat\u0131l\u0131mc\u0131 b\u00fct\u00e7e modeli zamanla Brezilya\u2019n\u0131n di\u011fer \u015fehirlerinde de uygulanmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Marinaleda<\/b><\/p>\n
\u0130spanya\u2019n\u0131n End\u00fcl\u00fcs b\u00f6lgesine ba\u011fl\u0131 Marinaleda k\u00f6y\u00fc 40 y\u0131ldan fazlad\u0131r halktan yana politikalar benimseyen ve uygulayan bir belediyecilik anlay\u0131\u015f\u0131yla y\u00f6netiliyor. Toprak reformuyla toprak a\u011falar\u0131n\u0131n elinde bulunan ve i\u015flenmeyen topraklar \u00e7e\u015fitli m\u00fccadele y\u00f6ntemleriyle kamula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00fcretime a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130\u015fsizlik sorunu olan k\u00f6yde \u00fcretimle birlikte halka istihdam sa\u011fland\u0131 ve i\u015fsizlik oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130\u015fsizli\u011fe kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelenin yan\u0131nda k\u00f6yl\u00fclerin olu\u015fturduklar\u0131 komitelerde mahallelerin sorunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcmler yarat\u0131ld\u0131. Bir yandan da \u015feffaf hale getirilen belediye b\u00fct\u00e7esiyle halk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerin y\u00f6netiminde etkin oldu. \u201cMarinaleda\u2019daki konutlar \u0130spanyol standartlar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131. Yerel h\u00fck\u00fcmet Ayuntamento, konutlar\u0131 ortak m\u00fclkiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in binlerce metrekarelik arazi sat\u0131n ald\u0131 ve kamula\u015ft\u0131rd\u0131. Marinaleda sakinleri, yerel y\u00f6netim taraf\u0131ndan verilen malzemeleri ve profesyonel in\u015faat\u00e7\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 alarak 450 g\u00fcn evlerinin in\u015fas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda. Sakinlerin in\u015faat i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 saatler daha sonra evlerinin toplam maliyetinden d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Ev sahibi olmak i\u00e7in ayl\u0131k 15.52\u20ac \u00f6deme yap\u0131l\u0131r. Bu kooperatif tarz\u0131nda 3000\u2019den az ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu k\u00f6yde 350\u2019den fazla ev in\u015fa edildi. Evler verandal\u0131 ve \u00fc\u00e7 yatak odal\u0131d\u0131r. Ancak projenin \u00f6zel karakterini korumak i\u00e7in konut sakinleri evlerini satamazlar.\u201d(2) Halk\u0131n konut ve i\u015fsizlik sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin yan\u0131nda \u201cK\u0131z\u0131l Pazar\u201d g\u00fcnlerinde k\u00f6yl\u00fcler sokak onar\u0131mlar\u0131, boyama ve \u00e7evre d\u00fczenlemesi yapmak i\u00e7in g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131yla bir araya gelmektedirler.<\/p>\n
Ovac\u0131k<\/b><\/p>\n
Dersim\u2019e ba\u011fl\u0131 Ovac\u0131k il\u00e7esinde 2014 y\u0131l\u0131nda TKP\u2019den aday Fatih Mehmet Ma\u00e7o\u011flu\u2019nun yerel se\u00e7imleri kazanmas\u0131ndan sonra \u00fcretime dayal\u0131 toplumcu bir belediye anlay\u0131\u015f\u0131 uygulanmaya ba\u015fland\u0131. Devlet hazinesine ait araziler tar\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131, belediye ba\u015fkan\u0131ndan il\u00e7enin gen\u00e7lerine kadar halk taraf\u0131ndan \u00fcretilen nohut ve fasulye gibi \u00fcr\u00fcnler, tefeci-t\u00fcccarlar aradan \u00e7\u0131kart\u0131larak tar\u0131m kooperatifleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Ovac\u0131k d\u0131\u015f\u0131ndaki il\u00e7elerde ve illerde sat\u0131l\u0131p elde edilen gelirle \u00f6\u011frencilere burslar sa\u011fland\u0131. \u0130l\u00e7ede kurulan eleme, dikim, paketleme at\u00f6lyelerinde \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n i\u015f hayat\u0131na girmesi sa\u011fland\u0131. Daha \u00f6nceleri yol, kald\u0131r\u0131m, \u00e7e\u015fme gibi teknik alt yap\u0131lar\u0131n yap\u0131m\u0131 ve onar\u0131m\u0131 \u00f6zel \u015firketlere verilirken art\u0131k bu i\u015flemler belediye imkanlar\u0131yla yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Meclis toplant\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn halka a\u00e7\u0131k oldu\u011fu belediyenin b\u00fct\u00fcn gelir gider kalemleri her sene belediye kap\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck pankartlarla as\u0131ld\u0131. Ovac\u0131k ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan sonra Dersim Belediye ba\u015fkan\u0131 olan Ma\u00e7o\u011flu ve partisi TKP halktan yana politikalar\u0131n\u0131 burada da uygulamaya devam etmektedir.<\/p>\n
Kerala<\/b><\/p>\n
Hindistan\u2019\u0131n Kerala eyaletini toplumcu belediye anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka \u00f6rnek olarak verebiliriz. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Halk\u0131n Planlamas\u0131 Kampanyas\u0131 ad\u0131 verilen bir uygulamayla yerel halk\u0131n \u00f6zellikle \u00e7ift\u00e7ilikle u\u011fra\u015fan kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131 iyile\u015ftirilmi\u015ftir. Kamusal hizmetlerin belediye taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 eyalette kamusal e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin kalitesi artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, in\u015fa edilen 460 bin konut ve tamir edilen 154 bin ev ile halk\u0131n konut ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Fatsa<\/b><\/p>\n
1979-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 9 ayl\u0131k bir belediye sosyalizmi deneyiminin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Fatsa\u2019da Dev Yol\u2019un destekledi\u011fi \u201cTerzi Fikri\u201d olarak tan\u0131nan Fikri S\u00f6nmez ba\u015fkanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde Karadeniz\u2019de solun g\u00fc\u00e7lenmesi Terzi Fikri\u2019nin se\u00e7imleri kazanmas\u0131nda etkili olmu\u015ftu. \u0130l\u00e7e, her bir b\u00f6lgenin kendi komitesi olacak \u015fekilde 11 b\u00f6lgeye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu komitelerde, halk sorunlar\u0131n\u0131 dile getirebiliyor, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretip karar alabiliyordu. \u0130nsanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki sorunlar (aile i\u00e7in sorunlar, kan davalar\u0131 gibi) bile mahkemelerde de\u011fil bu komitelerde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyordu. 9 ayl\u0131k k\u0131sa s\u00fcrede b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan \u00e7amurlu yollara halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ya\u011f, mazot gibi \u00fcr\u00fcnlerin stoklan\u0131p karaborsada sat\u0131lmas\u0131 son bulmu\u015ftu. D\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti devlete ihtiya\u00e7 duymayan, kendi kendine yetebilen Fatsa yerel y\u00f6netiminden rahats\u0131z olmu\u015f hatta onu b\u00fcy\u00fck bir tehlike olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f ve askeri operasyon d\u00fczenleyerek Terzi Fikri ve destekleyicilerini tutuklam\u0131\u015ft\u0131. Fatsa deneyimi 9 ay kadar k\u0131sa s\u00fcrmesine ra\u011fmen etkisi, s\u00f6z\u00fc ve fikri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelmi\u015ftir.<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n
1 Toplumcu Belediye nam-\u0131 di\u011fer Belediye Sosyalizmi, Sonay Bayramo\u011flu<\/p>\n
2 https:\/\/www.stratejikortak.com\/2020\/04\/marinaleda-ispanya.html<\/a><\/p>\n
![\"semt](\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/semt-foto-300x157.jpg\")
<\/a><\/p>\n