{"id":9312,"date":"2023-03-14T20:33:33","date_gmt":"2023-03-14T18:33:33","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9312"},"modified":"2023-03-14T20:33:33","modified_gmt":"2023-03-14T18:33:33","slug":"innig-minnig-tatarinnig-pinar-piro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9312","title":{"rendered":"\u0130nnig Minnig Tatarinnig &#8211; P\u0131nar Piro"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ya\u015fam boyunca biriktirdi\u011fimiz bir\u00e7ok an\u0131y\u0131 unuturuz; a\u011fz\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir\u00e7ok s\u00f6z o an\u2019a tak\u0131l\u0131p kal\u0131r. Ancak baz\u0131 s\u00f6zler vard\u0131r ki duydu\u011fumuzda y\u00fcz\u00fcm\u00fczde minik de olsa bir tebess\u00fcm yarat\u0131r; i\u015fte bunlardan biridir \u0130nnik Minnik Tatarinnig&#8230; Hi\u00e7bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde duydu\u011fumuz anda sanki sihirliymi\u015fcesine bizi \u00e7ocuklu\u011fumuza g\u00f6t\u00fcren, oyunlarda ebeyi se\u00e7meye yarayan tekerlemenin ba\u015flang\u0131c\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Oyun, ya\u015fam\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 say\u0131labilir. Ba\u015fkalar\u0131yla etkile\u015fime ge\u00e7menin, sevinme ve \u00fcz\u00fclmeyi tatman\u0131n, e\u011flenmenin, ger\u00e7eklerle y\u00fczle\u015fip ba\u015fa \u00e7\u0131kma yollar\u0131 araman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk aktivitelerdir oyunlar. Bebeklikte kendi el hareketini ke\u015ffetmenin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015flayan, ard\u0131ndan bir \u00e7\u0131ng\u0131ra\u011f\u0131n e\u015flik etti\u011fi oyun. B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e arkada\u015flar\u0131n ya da yeti\u015fkinlerin e\u015fli\u011fi ile \u00e7e\u015fitlenen, \u015fenlenen oyun. Ve maalesef baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in, daha da b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e yok olan ama ruhen hep ihtiya\u00e7 duyulan oyun, gelip ge\u00e7ici bir e\u011flence olman\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde anlam bar\u0131nd\u0131r\u0131yor asl\u0131nda. Hatta belki de en k\u00f6t\u00fcs\u00fc, \u00e7ocuklu\u011funda dahi yeterince oyun oynayamam\u0131\u015f olmak. Yeterince dedi\u011fimizse 10-12 ya\u015flar\u0131na kadar, g\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde insanlarla ve oyun malzemeleri ile oynanan oyun s\u00fcresi. Yaz\u0131k ki \u015fu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar g\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okulda, geriye kalan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ise oyunla \u00e7e\u015fitlendirilmemi\u015f faaliyetlerde ge\u00e7iriyor. Daha \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda ya dersten derse ko\u015fuyor ya da teknolojik kurgulanm\u0131\u015f oyunlarla vakit ge\u00e7iriyorlar. Yeti\u015fkinlerin hayat karma\u015fas\u0131 i\u00e7inde verdikleri kavga, \u00e7ocuklarla oyun oynamaya f\u0131rsat kalmayacak kadar b\u00fcy\u00fck. \u00c7ocuklu\u011fu k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6neme denk gelmi\u015f tek \u00e7a\u011f \u015fimdiki d\u00f6nem de\u011fil elbet. Bundan 50-60 y\u0131l \u00f6ncesi d\u00f6nemde ya\u015fam\u0131\u015f \u00e7ocuklar, yoksulluktan \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalm\u0131\u015f, sava\u015f bulutlar\u0131 alt\u0131nda bir k\u00f6\u015fede saklanm\u0131\u015f \u00e7ocuklar&#8230; Hayatlar\u0131 oyun oynayamayacak kadar zorlu ge\u00e7mi\u015f, \u00e7ocukluklar\u0131na dair hat\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u00e7ok az oyun olan o insanlar da eksik kalm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p><b>Oyundan do\u011fan k\u00fclt\u00fcr<\/b><\/p>\n<p>Oyun bilimcilerin yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar kesinlik bar\u0131nd\u0131rmasa da k\u00fclt\u00fcr\u00fcn oyundan do\u011fabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Yani bir toplulu\u011fun oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc belirledi\u011fini kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmalar var. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n ilk \u00e7a\u011flar\u0131nda dahi rit\u00fcellerin ve \u00e7ocuklar\u0131n hareketlerinin oyunsal aktivite oldu\u011funu yorumlasa da yeterince kaynak olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu durum kesin bir sonuca ba\u011flanam\u0131yor.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr oyundan m\u0131 do\u011far bilmiyoruz ama her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendine has oyunlar\u0131 oldu\u011funu biliyoruz. K\u0131br\u0131s\u0131m\u0131z\u0131n da tarihin ak\u0131\u015f\u0131nda yarat\u0131lm\u0131\u015f oyunlar\u0131 tabii ki var. \u015euan 30\u2019lar\u0131n\u0131 ya\u015fayanlar\u0131m\u0131z\u0131n ucu ucuna yeti\u015fip oynad\u0131\u011f\u0131 ve e\u011fer kendi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za oynatmazsak sadece kitap sayfalar\u0131nda kalacak olan bir\u00e7ok g\u00fczel oyun&#8230;<\/p>\n<p>Gruplar halinde oynamay\u0131 gerektiren ve dolay\u0131s\u0131yla yard\u0131mla\u015fmay\u0131, birlik olmay\u0131, grubu takip edip i\u00e7inde var olmak i\u00e7in ortak kurallara uymay\u0131 gerektiren H\u0131rs\u0131z Zaptiye, Saklamba\u00e7, Milo, K\u00f6\u015fe Kapmaca gibi oyunlar&#8230; Bedensel kontrol gerektiren ve b\u00f6ylece geli\u015fimi destekleyen Tahtaravalli, Ayakda\u015f\u0131, Dibino gibi oyunlar&#8230; El g\u00f6z koordinasyonu ve stratejik d\u00fc\u015f\u00fcnme gerektiren, \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f malzemelerle oynanan Be\u015fda\u015f, \u00c7elik-\u00c7omak, Andrez, A\u015f\u0131k, Pirilli, D\u00f6nd\u00fcrek, Topa\u00e7 gibi oyunlar&#8230; K\u0131z erkek ay\u0131rmadan oynanan Alaydan Malaydan, Ya\u011f Satar\u0131m Bal Satar\u0131m, Kapucu Ba\u015f\u0131 gibi \u015fark\u0131lar\u0131 akl\u0131m\u0131zdan hi\u00e7 \u00e7\u0131kmayan oyunlar&#8230; Kimini oynamak i\u00e7in kasaba gidip kemik almak ve o kemi\u011fi g\u00fczelce temizlemek gerekirdi; tabii \u00fc\u00e7 kar\u0131\u015f uzunlu\u011funda bir kam\u0131\u015f\u0131n da kabuklar\u0131n\u0131 soyup ate\u015fte d\u00f6nd\u00fcre d\u00f6nd\u00fcre parlatmak da&#8230; (A\u015f\u0131k oyunu) Kimisi i\u00e7in ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck ve a\u011f\u0131rl\u0131kta ta\u015flar toplamak gerekirdi&#8230; (Be\u015fda\u015f, Andrez) Kuma\u015flar, ipler, samanlar biraraya getirilip bebek yapmak gerekirdi. Yani oyun oynamak i\u00e7in parayla \u00f6zel \u00fcretilmi\u015f ara\u00e7 almak yerine, kullan\u0131lm\u0131\u015f malzemeleri yeniden de\u011ferlendirerek oyun arac\u0131 haline getirmek gerekirdi. Grup oyunu oynanacaksa, birincinin kim olaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in at\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131r, ebeyi se\u00e7mek i\u00e7in tekerlemelere ba\u015fvurulurdu. Yani cinsiyete ya da ya\u015fa g\u00f6re de\u011fil, cebinden \u00e7\u0131kar\u0131p att\u0131\u011f\u0131n ceviz ya da ta\u015f\u0131n ne kadar uza\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ile belirlenirdi oyuna kimin ba\u015flayaca\u011f\u0131. Anlam\u0131n\u0131 dahi bilmedi\u011fin art arda s\u0131ralanm\u0131\u015f kelimelerin en sonuncusunda parma\u011f\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi ki\u015fi olurdu ebe. Ve her \u00e7ocuk \u00e7\u0131kan sonu\u00e7tan raz\u0131 olur, oyunun tad\u0131na var\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><b>Hani Bana, Hani Bana<\/b><\/p>\n<p>Zaman de\u011fi\u015fiyor, \u00fclkeler geli\u015fiyor. Eskiye tak\u0131l\u0131p kalmak kimseye fayda vermez. Ancak yeniliklere kap\u0131l\u0131p giderken, ge\u00e7mi\u015f g\u00fczellikleri arkada b\u0131rakmak gerekmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc eski olan her \u015fey k\u00f6t\u00fc de\u011fildir; t\u0131pk\u0131 yeni olan her \u015feyin iyi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi&#8230; Eskiden de oyunlarda t\u00fcfekler vard\u0131; \u00e7ocuklar\u0131n birbirine vurdu\u011fu hatta \u00fcst \u00fcste atlayarak altta kalan\u0131 ezdi\u011fi bedensel olarak tehlike yaratan oyunlar vard\u0131. Ancak bu oyunlar, s\u00fcrekli \u015fiddet i\u00e7eren ve k\u0131zg\u0131nl\u0131kta kontrol edilemez bir \u00f6fke halinde kendini g\u00f6steren bir duygu durumuna sebep olmuyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 teknolojik oyunlar ve \u00e7izgi filmlerin, beynin \u015fiddet merkezini s\u00fcrekli olarak aktif hale getirdi\u011fini yads\u0131yamay\u0131z. Ba\u015fka bir \u00f6rnekle, eskiden de evcilik oyunlar\u0131 vard\u0131; k\u0131zlar annelerinin k\u0131yafetlerini giyip rollere b\u00fcr\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z kendilerini s\u00fcrekli olarak bir prenses gibi hayal eder duruma geldiler.<\/p>\n<p>Eski zamanlara g\u00f6re \u00e7ok \u00e7e\u015fitli, nitelikli oyun ve oyuncaklar var art\u0131k. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z, uzmanlar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve faydas\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015f bu oyunlardan hem fiziksel hem de ruhsal geli\u015fim ve e\u011flence i\u00e7in faydalanacaklar tabii ki. Peki ya sokak aralar\u0131nda, mahallelerde, bo\u015f tarlalarda, ta\u015flarla, dallarla, tahtalarla, yaprak, t\u00fcy, kemik toplayarak oyun yaratan, \u00e7amura bulanm\u0131\u015f \u00e7ocukluk..? Kendi \u00e7ocuklu\u011fumuzdan durup da bakarsak kendi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za, sanki \u201chani bana hani bana\u201d diyorlar. Biz ya\u015fatmazsak onlara K\u0131br\u0131s\u0131m\u0131z\u0131n oyunlar\u0131n\u0131, \u00f6nce kendimiz ihanet etmi\u015f oluruz kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i>*200\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n K\u0131br\u0131s \u00c7ocuk oyunu i\u00e7in; \u201cK\u0131br\u0131s T\u00fcrk \u00c7ocuk Oyunlar\u0131\u201d, O\u011fuz M. Yorganc\u0131o\u011flu.<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig.jpeg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9313\" alt=\"innig minnig\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig-300x300.jpeg\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig-300x300.jpeg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig-150x150.jpeg 150w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig.jpeg 1197w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Ya\u015fam boyunca biriktirdi\u011fimiz bir\u00e7ok an\u0131y\u0131 unuturuz; a\u011fz\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir\u00e7ok s\u00f6z o an\u2019a tak\u0131l\u0131p kal\u0131r. Ancak baz\u0131 s\u00f6zler vard\u0131r ki duydu\u011fumuzda y\u00fcz\u00fcm\u00fczde minik de olsa<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":9313,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,9,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/innig-minnig.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2qc","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9312"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9312"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9314,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9312\/revisions\/9314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}