{"id":9367,"date":"2023-03-23T17:32:57","date_gmt":"2023-03-23T15:32:57","guid":{"rendered":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9367"},"modified":"2023-03-23T17:32:57","modified_gmt":"2023-03-23T15:32:57","slug":"unutulan-mesleklerimiz-sezgin-keser","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baraka.cc\/?p=9367","title":{"rendered":"Unutulan Mesleklerimiz &#8211; Sezgin Keser"},"content":{"rendered":"<p>Ge\u00e7imimizi sa\u011flayabilmek, temel gereksinimlerimizi kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in bir gelire, bu geliri de kazanmak i\u00e7in bir i\u015fe ihtiyac\u0131m\u0131z var. Kimimiz y\u0131llarca e\u011fitimini ald\u0131\u011f\u0131 mesle\u011fi kimimiz ise e\u011fitimini almad\u0131\u011f\u0131, belki aileden gelen ya da k\u00fc\u00e7\u00fckken \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir mesle\u011fi yap\u0131yor. D\u00f6n\u00fcp ge\u00e7mi\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise bug\u00fcn var olan baz\u0131 mesleklerin ge\u00e7mi\u015fte olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Mesela yapay zeka uzmanl\u0131\u011f\u0131 ya da dijital i\u00e7erik yazarl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn para kazand\u0131ran, pop\u00fclerli\u011fi artan mesleklerindenken, bundan 100 y\u0131l \u00f6nce bu tarz mesleklerin olabilece\u011fi hayal bile edilemezdi. Benzer \u015fekilde de dedelerimizin, nenelerimizin yapt\u0131\u011f\u0131 meslekler, d\u00f6nemin de\u011fi\u015fen ko\u015fullar\u0131, makinele\u015fme ve seri \u00fcretimin artmas\u0131 gibi sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak kaybolmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u201cK\u0131br\u0131s\u2019ta 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok i\u015f yard\u0131mla\u015fma, takas yoluyla halledilmekteydi. \u00d6rne\u011fin bakkaldan \u015fehirge, makarna, ekmek al\u0131nmazd\u0131. \u0130nsanlar kendi mutfak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 evlerde haz\u0131rlarlar ya da yard\u0131mla\u015farak \u00fcretirlerdi. Bir ev yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman kerpi\u00e7ler birlikte yo\u011frulur, kal\u0131plara d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ve kuruyan kerpi\u00e7ler t\u00fcm k\u00f6y halk\u0131yla birlikte \u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Baz\u0131 i\u015fler ise o alanda ustal\u0131k kazanm\u0131\u015f insanlarca yap\u0131l\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece bir meslek sahibi olurlard\u0131.\u201d(1) \u015eimdi ise bu meslekler unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015ftur. Gelin k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli yer tutan kaybolan mesleklerimize yak\u0131ndan bir g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n<p><b>Muhallebici<\/b><\/p>\n<p>Yaz s\u0131ca\u011f\u0131nda serinlemek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollara ba\u015fvururuz. G\u00fcl tad\u0131nda sulu muhallebi de bu yollardan biridir. Su ve ni\u015fastadan yap\u0131lan muhallebi iste\u011fe g\u00f6re \u015feker, su, g\u00fcl \u015furubu ve \u00e7i\u00e7ek suyu konularak tatland\u0131r\u0131l\u0131p yenir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 kafelerde sulu muhallebi yap\u0131lsa da muhallebicili\u011fi meslek olarak s\u00fcrd\u00fcren pek biri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Lefko\u015fa\u2019da Mahkemelerin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki muhallebici Hakan A\u015f\u0131k, yazlar\u0131 sulu muhallebi k\u0131\u015flar\u0131 da sahlep satarak bu mesle\u011fi devam ettirenler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><b>Yorganc\u0131l\u0131k<\/b><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda el i\u015fi yerine fabrika \u00fcretimi, b\u00fcy\u00fck miktarlarda \u00fcretim ve \u00fcr\u00fcn ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen maliyetin azalmas\u0131 i\u00e7in tercih edilmektedir. Eskiden pamuk, y\u00fcn ve k\u0131t\u0131ktan (ip yaparken olu\u015fan k\u0131r\u0131nt\u0131 par\u00e7alar\u0131) el eme\u011fiyle yap\u0131lan yorganlar\u0131n yerini \u015fimdi haz\u0131r yataklar, s\u00fcnger \u015filteler ve yorganlar alm\u0131\u015ft\u0131r. Zaman\u0131nda \u0130ngiliz ordusuna \u015filteler yapan Enver Kamil Ever bir an\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle der: \u201c\u0130ngilizlere 11,000 \u015filte yapt\u0131k. \u0130lk etapta birka\u00e7 y\u00fcz adet \u015filte teslim ettik. On g\u00fcn kadar sonra beni Larnaka\u2019ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Ben endi\u015felenmi\u015ftim. \u2018Acaba bir kusur mu buldular, sipari\u015ften vaz m\u0131 ge\u00e7ecekler\u2019 diye yorum yap\u0131yordum. Gittik. Komutan bizi iyi kar\u015f\u0131lad\u0131. \u2018\u015eilteleri be\u011fendik, size avans da verelim, hepsini bu kalitede yapacaks\u0131n\u0131z.\u2019 deyince rahatlad\u0131m.\u201d (2) \u015eimdi ise bug\u00fcne gelemeyen bu meslek yitip gitmi\u015ftir.<\/p>\n<p><b>Dokumac\u0131l\u0131k<\/b><\/p>\n<p>Eskiye g\u00f6re istediklerimize eri\u015fmenin ya da bir \u00fcr\u00fcn meydana getirmek i\u00e7in gereken ham maddelere ula\u015fman\u0131n daha kolay oldu\u011fu bir d\u00f6nemdeyiz. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki dokumac\u0131l\u0131k i\u015fi yapan \u00e7ulhalar dokuyacaklar\u0131 \u00e7ar\u015faf ya da battaniye i\u00e7in gereken ipi ipek b\u00f6cek\u00e7ili\u011fi yaparak kendileri imal ediyorlard\u0131. Zorlu ipek b\u00f6cek\u00e7ili\u011fi i\u015finin s\u00fcreci de \u015fu \u015fekilde olurdu: \u0130pek b\u00f6ce\u011fi yumurtalar\u0131 a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 zaman yanlar\u0131na \u00e7al\u0131 ve dut yapra\u011f\u0131 konur. Yumurtadan \u00e7\u0131kan kurt\u00e7uklar bir ay kadar dut yapra\u011f\u0131yla beslenip koza yaparlar ve kendilerini bu kozan\u0131n i\u00e7ine hapsederler. Koza i\u00e7inde evrim ge\u00e7iren ipek b\u00f6ce\u011fi, kelebek haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bir s\u00fcre sonra kozay\u0131 i\u00e7eriden delen kelebek d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131karak yumurtlamaya ba\u015flar. Kelebekler birka\u00e7 g\u00fcn ya\u015fayarak binlerce yumurta b\u0131rak\u0131r. Bu yumurtalar susam b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olup bir sene sonra tekrar kurt\u00e7uk \u015feklinde ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. (3) \u00c7ulhalar elde ettikleri iplerden de \u00e7ar\u015faflar ve battaniyeler \u00fcretirlerdi. Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde haz\u0131r \u00e7ar\u015faflar, battaniyeler ne yaz\u0131k ki el eme\u011fi \u00fcr\u00fcnlerin yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>Sepet\u00e7ilik<\/b><\/p>\n<p>\u00dcretimi daha kolay ve ucuz olan plastik sepetler bu kadar yayg\u0131nla\u015fmadan \u00f6nce kam\u0131\u015ftan yap\u0131lan sepetler \u00fcretilir ve kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Eskiden hemen hemen her yerde rahat\u00e7a bulunabilecek k\u00f6f\u00fcn ve sepetler \u015fimdi el yap\u0131m\u0131 \u00fcr\u00fcnler satan d\u00fckkanlarda bulunmaktad\u0131r ve fiyat olarak da plastik \u00fcr\u00fcnlere g\u00f6re daha pahal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kam\u0131\u015flar da ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131ndan ve derelerin susuz kalmas\u0131ndan etkilenmi\u015f ve hem nitelik hem de nicelik olarak azalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc sepet\u00e7ilik de eskisi kadar yayg\u0131n olmayan ve kimileri taraf\u0131ndan ekstra bir i\u015f olarak yap\u0131lan bir meslek haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><b>\u0130skemleci<\/b><\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli bir yeri olan has\u0131r sandalyeler b\u00fcy\u00fcklerimizin evlerinde ge\u00e7mi\u015ften kalan hat\u0131ralar gibi bulunmaktad\u0131r. Eskiden kahvelerde hem oturmak i\u00e7in hem de kahvenin ve suyun \u00fcst\u00fcne koyulmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan iskemleler en \u00e7ok sinemalarda ve okullarda olurdu. Kapitalizme yenik d\u00fc\u015fen bu mesle\u011fi zaman\u0131nda icra eden Tahsin Halil \u00d6zler, iskemle \u00fcretim s\u00fcrecinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cSandalye i\u00e7in saz\u0131 Kalkanl\u0131, Ziyamet ve G\u00fczelyurt\u2019tan kesip bize getirirlerdi. A\u011frotur b\u00f6lgesinden ise kendimiz gider keserdik. Galemleri (renkli k\u0131sm\u0131) ise Z\u00fcmr\u00fctk\u00f6y\u2019de kesip haz\u0131rlarlard\u0131. Biz arabayla gider al\u0131rd\u0131k. Galemleri boyamak baya\u011f\u0131 problemliydi. Kazanlar\u0131n alt\u0131nda odun yakar, kaynat\u0131r ve ye\u015file boyard\u0131k.\u201d (4)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da detayl\u0131 bahsedilmeyen ama k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde \u00f6nemli yer edinen say\u0131s\u0131z mesle\u011fimiz var; ke\u00e7eciler, ip\u00e7iler, sara\u00e7lar, mozaik\u00e7iler, kundurac\u0131lar ve dahas\u0131&#8230; Bu meslekler kapitalist sistemin de\u011fi\u015fen ko\u015fullar\u0131na yenik d\u00fc\u015fse de bizler taraf\u0131ndan hat\u0131rlanmal\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ya\u015fat\u0131lmal\u0131 ve de\u011ferleri nesilden nesile aktar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9368\" alt=\"SEZG\u0130N FOTO\" src=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO-300x165.jpg\" width=\"300\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO-300x165.jpg 300w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO-70x40.jpg 70w, https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO.jpg 747w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1 https:\/\/baraka.cc\/?p=4050<\/p>\n<p>2 Eski Meslekler Eski Ustalar, OK-DER, syf 95<\/p>\n<p>3 Eski Meslekler Eski Ustalar, OK-DER, syf 107<\/p>\n<p>4 Eski Meslekler Eski Ustalar, OK-DER, syf 212<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7imimizi sa\u011flayabilmek, temel gereksinimlerimizi kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in bir gelire, bu geliri de kazanmak i\u00e7in bir i\u015fe ihtiyac\u0131m\u0131z var. Kimimiz y\u0131llarca e\u011fitimini ald\u0131\u011f\u0131 mesle\u011fi kimimiz ise e\u011fitimini<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":9368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[40,67,42,1],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/baraka.cc\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/SEZG\u0130N-FOTO.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4eHWX-2r5","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9369,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9367\/revisions\/9369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baraka.cc\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}